نظریه مشورتی شماره 7/98/680

نظریه مشورتی شماره 7/98/680

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/98/680


شماره نظریه:
7/98/680

شماره پرونده:
ک 086-861-89

تاریخ نظریه:
1398/10/22

استعلام
بر اساس قسمت آخر ماده 287 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 دادسرا یا دادگاه می تواند در مورد جرایم پیش بینی شده در ماده 237و با رعیات ماده 238 از قانون آئین دادرسی کیفری قرار نگهداری موقت نوجوانان را در کانون اصلاح و تربیت صادر کند تبصره ذیل ماده 287 همان قرار نگهداری موقت را تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت می داند حال با عنایت به این مهم که وفق ماده 95 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محکومیت های کیفری اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است آیا می توان با استناد به بند ث ذیل ماده 237 قانون آئین دادرسی کیفری با لحاظ قرار دادن سابقه محکومیت قطعی نوجوانان قرار نگهداری موقت صادر نمود به عبارت دیگر لحاظ کردن سابقه محکومیت قطعی در صدور قرار تامین منافاتی با قاعده مندرج درماده 95 قانون مجازات اسلامی دارد یا خیر./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظریه اکثریت: مطابق ماده 95 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محکومیت های اطفال و نوجوان فاقد آثار کیفری می باشد از این رو نمی توان هیچ یک از عوامل موثر در تکرار جرم از جمله صدور قرار نگهداری مرتکب طفل و نوجوان در کانون اصلاح و تربیت را به استناد بند «ث» ماده 237 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بر آن اعمال نمود؛ ضمن این که ضرورت تفسیر قوانین کیفری به نفع متهم و مفاد قوانین و اسناد و معاهدات بین المللی رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان مستلزم اقدامات ارفاقی است. بنابراین مقررات بند «ث» ماده 237 قانون اخیر الذکر ناظر بر جرایم اشخاص بزرگسال است و قلمرو شمول آن نسبت به اطفال و نوجوان فاقد آثار کیفری است. نظریه اقلیت: منظور قانون گذار از عبارت «آثار کیفری» مندرج در ماده 95 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (محکومیت های کیفری اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است) آثار تبعی محکومیت قطعی مندرج در ماده 25 همین قانون است؛ بدین معنا که اطفال و نوجوانان که به شرح مندرج در بندهای ماده 25 محکومیت قطعی کیفری یافته اند از حقوق اجتماعی موضوع ماده 26 قانون یاد شده محروم نخواهند شد؛ بنابراین با توجه به ارجاع ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در جرایم پیش بینی شده به ماده 237 همین قانون به نحو اطلاق در خصوص متهم نوجوان که پانزده تا هجده سال سن دارد در صورت دارا بودن سابقه محکومیت قطعی به جرایم موضوع بند «ث» ماده 237 قانون پیش گفته دادگاه می تواند قرار نگه داری موقت وی را در کانون اصلاح و تربیت صادر نماید.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 95 ـ محکومیت های کیفری اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است.

مشاهده ماده 95 قانون مجازات اسلامی

ماده 287 ـ در جریان تحقیقات مقدماتی مرجع قضایی حسب مورد اطفال و نوجوانان موضوع این قانون را به والدین اولیاء یا سرپرست قانونی یا در صورت فقدان یا عدم دسترسی و یا امتناع از پذیرش آنان به هر شخص حقیقی یا حقوقی که مصلحت بداند میسپارد. اشخاص مذکور ملتزم اند هرگاه حضور طفل یا نوجوان لازم باشد او را به مرجع قضایی معرفی نمایند. افراد پانزده تا هجده سال نیز شخصا ملزم به معرفی خود به دادگاه می باشند. درصورت ضرورت اخذ کفیل یا وثیقه تنها از متهمان بالای پانزده سال امکان پذیر است. درصورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه و یا در مورد جرایم پیش بینی شده در ماده (237) این قانون دادسرا یا دادگاه می تواند با رعایت ماده (238) این قانون قرار نگهداری موقت آنان را در کانون اصلاح و تربیت صادر کند. تبصره ـ قرار نگهداری موقت تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت است.

مشاهده ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 238 ـ صدور قرار بازداشت موقت درموارد مذکور درماده قبل منوط به وجود یکی از شرایط زیر است: الف ـ آ‎زاد بودن متهم موجب از بین رفتن آثار و ادله جرم یا باعث تبانی با متهمان دیگر یا شهود و مطلعان واقعه گردد و یا سبب شود شهود از اداء شهادت امتناع کنند. ب ـ بیم فرار یا مخفی شدن متهم باشد و به طریق دیگر نتوان از آن جلوگیری کرد. پ ـ آزاد بودن متهم مخل نظم عمومی موجب به خطر افتادن جان شاکی شهود یا خانواده آنان و خود متهم باشد.

مشاهده ماده 238 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 237 ـ صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست مگر در مورد جرایم زیر که دلایل قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم دلالت کند: الف ـ جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات حبس ابد یا قطع عضو و در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی جنایاتی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنی علیه یا بیش از آن است. (اصلاحی 24/03/1394) ب ـ جرایم تعزیری که درجه چهار و بالاتر است. پ ـ جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر است. ت ـ ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر قدرتنمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود. ث ـ سرقت کلاهبرداری ارتشاء اختلاس خیانت در امانت جعل یا استفاده از سند مجعول در صورتیکه مشمول بند (ب) این ماده نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرایم مذکور باشد. تبصره ـ موارد بازداشت موقت الزامی موضوع قوانین خاص به جز قوانین ناظر بر جرایم نیروهای مسلح از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون ملغی است.

مشاهده ماده 237 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM