نظریه مشورتی شماره 7/98/305

نظریه مشورتی شماره 7/98/305

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/98/305


شماره نظریه:
7/98/305

شماره پرونده:
98-186/1-305 ک

تاریخ نظریه:
1398/03/13

استعلام
درخصوص اعمال ماده 62 قانون مجازات اسلامی مبنی بر تحت نظارت قراردادن محکوم به حبس توسط سامانه های الکترونیکی در موراد زیر اعلام فرمائید: آیا اعمال مقررات ماده مذکور منوط به صدور رای و ارسال پرونده به اجرای احکام کیفری و سپس درخواست دادستان و قاضی اجرای احکام کیفری از دادگاه می باشد یا می بایست دادگاه راسا ضمن حکم به حبس محکوم علیه اقدام به اعمال ماده مذکور نماید؟ آیا اعمال مقررات ماده مذکور منوط به سپری شدن مواعد مذکور در ماده 58 قانون مجازات اسلامی می باشد؟ آیا مدت زمان تحت نظارت قرار دادن محکوم به تشخیص دادگاه است و یا دقیقا به میزان حبس تعینی است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1) هرچند بر اساس ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 قاضی اجرای احکام نیز می تواند اجرای نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه های الکترونیکی محکوم علیه را طبق مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی به دادگاه صادرکننده حکم پیشنهاد دهد اعمال مقررات ماده 62 قانون مجازات اسلامی 1392 در حین صدور حکم محکومیت متهم به مجازات "حبس" و در صورت وجود شرایط مقرر در تعویق مراقبتی با رضایت محکوم به حبس بلامانع است. بنابراین در فرض سوال نیز دادگاه بدوی با احراز شرایط مقرر در ماده 62 قانون مجازات اسلامی 1392 می تواند پس از انشاء محکومیت حبس در همان رای با رضایت محکوم به حبس وی را در محدوده مکانی مشخص تحت نظارت سامانه های الکترونیکی قرار دهد. بند 2 ماده 2 و بند ب ماده 7 آیین نامه اجرایی مراقبت های الکترونیکی مصوب 10/4/1397 به خوبی موید این نظر است. 2) مطابق ماده 62 قانون مجازات اسلامی 1392 استفاده از تاسیس حقوقی موضوع این ماده منوط به وجود شرایط مقرر در تعویق مراقبتی موضوع مواد 40 و 41 (بند ب) این قانون است در نتیجه "شرط اجرای قسمتی از مجازات حبس" موضوع ماده 58 قانون یاد شده که ناظر به محکومین به حبس تعزیری در بهره مندی از نظام آزادی مشروط است نسبت به محکومین به حبس موضوع ماده 62 قانون موصوف (که تاسیس حقوقی مستقلی از "نظام آزادی مشروط" است) منتفی است. 3) با توجه به ماده 62 قانون مجازات اسلامی 1392 قراردادن محکوم به حبس در جرایم تعزیری از درجه 5 تا درجه 8 ( با رضایت وی) در محدوده مکانی مشخص تحت نظارت سامانه های الکترونیکی به مدت محکومیت حبس وی است. به عبارت دیگر چنین اقدامی مجازات جایگزین حبس با همان مدت خواهد بود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 62 ـ در جرایم تعزیری از درجه پنج تا درجه هشت دادگاه می تواند در صورت وجود شرایط مقرر در تعویق مراقبتی محکوم به حبس را با رضایت وی در محدوده مکانی مشخص تحت نظارت سامانه (سیستم)های الکترونیکی قرار دهد. تبصره ـ دادگاه در صورت لزوم می تواند محکوم را تابع تدابیر نظارتی یا دستورهای ذکر شده در تعویق مراقبتی قرار دهد.

مشاهده ماده 62 قانون مجازات اسلامی

ماده 58 ـ در مورد محکومیت به حبس تعزیری دادگاه صادر کننده حکم می تواند در مورد محکومان به حبس بیش از ده سال پس از تحمل نصف و در سایر موارد پس از تحمل یک سوم مدت مجازات به پیشنهاد دادستان یا قاضی اجرای احکام با رعایت شرایط زیر حکم به آزادی مشروط را صادر کند: الف ـ محکوم در مدت اجرای مجازات همواره از خود حسن اخلاق و رفتار نشان دهد. ب ـ حالات و رفتار محکوم نشان دهد که پس از آزادی دیگر مرتکب جرمی نمی شود. پ ـ به تشخیص دادگاه محکوم تا آنجا که استطاعت دارد ضرر و زیان مورد حکم یا مورد موافقت مدعی خصوصی را بپردازد یا قراری برای پرداخت آن ترتیب دهد. ت ـ محکوم پیش از آن از آزادی مشروط استفاده نکرده باشد. انقضای مواعد فوق و همچنین مراتب مذکور در بندهای (الف) و (ب) این ماده پس از گزارش رئیس زندان محل به تایید قاضی اجرای احکام میرسد. قاضی اجرای احکام موظف است مواعد مقرر و وضعیت زندانی را درباره تحقق شرایط مذکور بررسی و در صورت احراز آن پیشنهاد آزادی مشروط را به دادگاه تقدیم نماید.

مشاهده ماده 58 قانون مجازات اسلامی

ماده 553 ـ در جرایم مشمول نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه ‏های الکترونیکی قاضی اجرای احکام کیفری می تواند پس از وصول گزارش شورای طبقه بندی زندان و نظریه مددکاران اجتماعی معاونت اجرای احکام کیفری مبنی بر آنکه اجرای یک فعالیت شغلی یا حرفه‏ای آموزشی حرفه آموزی مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی و یا درمان پزشکی از سوی محکوم علیه در خارج از محیط زندان در فرآیند اصلاح وی و یا جبران ضرر و زیان بزه دیده موثر است به دادگاه صادرکننده حکم پیشنهاد اجرای نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه‏های الکترونیکی را طبق مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی دهد و مطابق تصمیم این دادگاه اقدام کند.

مشاهده ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM