نظریه مشورتی شماره 7/97/2365

نظریه مشورتی شماره 7/97/2365

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/2365


شماره نظریه:
7/97/2365

شماره پرونده:
97-3/1-2365

تاریخ نظریه:
1397/12/20

استعلام

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
2-بر خلاف آنچه در استعلام قید شده است ماده قانونی که تصریح نموده باشد پس از گذشت سه سال از شروع اجرای حکم کیفری اگر محکوم­له پیگیری نکند پرونده بایگانی می­گردد در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 یافت نشد و اگر منظور سوال کننده محترم ماده 541 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 باشد این ماده در خصوص مواردی است که اجرای مجازات منوط به درخواست محکوم­له است (و سه ماه صحیح است و نه سه سال) و به هر صورت موضوع قابل استفاده و اعمال در موضوعات قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 نمی­باشد زیرا ماده 541 قانون فوق الذکر ناظر به اجرای مجازات است. 4-الف-اولا مطابق مواد 2 و 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 اگر استیفای محکوم­به از طرق پیش بینی شده در این قانون ممکن نگردید محکوم­علیه به تقاضای محکوم­­له تا پذیرفته شدن اعسار وی حبس می شود و در صورت اثبات اعسار مجوزی برای حبس وی وجود ندارد. بنابراین در فرض سوال چنانچه محکوم­­علیه دارای محکومیتهای متعدد به نفع محکوم­له واحد باشد در صورت اثبات اعسار وی در خصوص یکی از محکومیتها به طریق اولی نسبت به سایر محکومیتها نیز معسر است؛ چرا که وقتی قادر به پرداخت دین ( محکوم به) موضوع حکم اعسار نیست قادر به پرداخت دیون دیگر که مازاد بر آن است نیز نمی باشد و چون محکوم­­­له واحد است طرح دعوای دیگر اعسار به طرفیت وی به دلیل استماع دفاعیات وی ( محکوم­­له) در دعوای اعسار اول امری عبث است. (ماده 20 آیین نامه اجرایی ماده 6 قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی 1377 بر همین اساس وضع شده است)       1397/12/20    7/97/2365 شماره پرونده:  97-3/1-2365 ح   ثانیا هرحکم تقسیطی مبتنی بر احراز دو امر است. یکی احراز ملائت مدیون نسبت به پرداخت میزان معینی از طلب در فواصل زمانی مشخص (اقساطی) و دیگری احراز اعسار وی نسبت به مازاد بر آن. بنابراین در صورت تعدد محکوم­له­ها اعسار محکوم­علیه نسبت به مازاد اقساط تعییین شده مادام که حکمی بر خلاف آن از سوی دادگاه صادر نشده است باید مورد لحاظ دادگاه دوم قرار گیرد و صدور هرگونه حکم تقسیط دیگری با وجود و اعتبار حکم تقسیط اول بر خلاف موازین قانونی است و دادگاه دوم تنها می­تواند حکم تقسیط را برابر مقررات تعدیل نماید و اگر بدون توجه به حکم تقسیط اول حکم تقسیط دیگری صادر شود معنایی جز تعدیل حکم اول ندارد و در هر حال اجرای همزمان دو حکم تقسیط به موازات هم امکان پذیر نیست. ب- در صورت صدور احکام متفاوت از سوی یک یا چند شعبه دادگاه به طرفیت محکوم­له های متعدد در خصوص اعسار یا تقسیط با توجه به متفاوت بودن  طرفین پرونده­های مربیوط موضوع درخواست اعاده دادرسی منتفی است. اما با عنایت به مواد 417 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی حق اعتراض ثالث هر یک از محکوم­له­ها (حسب مورد) محفوظ است

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 2ـ مرجع اجراءکننده رای اعم از قسمت اجرای دادگاه صادرکننده اجرائیه یا مجری نیابت مکلف است به تقاضای محکوم له از طرق پیش بینی شده در این قانون و نیز به هر نحو دیگر که قانونا ممکن باشد نسبت به شناسایی اموال محکوم علیه و توقیف آن به میزان محکوم به اقدام کند. تبصره ـ در موردی که محکوم به عین معین بوده و محکوم له شناسایی و تحویل آن را تقاضا کرده باشد نیز مرجع اجراءکننده رای مکلف به شناسایی و توقیف آن مال است.

مشاهده ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

ماده 3ـ اگر استیفای محکوم به از طرق مذکور در این قانون ممکن نگردد محکوم علیه به تقاضای محکوم له تا زمان اجرای حکم یا پذیرفته شدن ادعای اعسار او یا جلب رضایت محکوم له حبس می شود. چنانچه محکوم علیه تا سی روز پس از ابلاغ اجرائیه ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود دعوای اعسار خویش را اقامه کرده باشد حبس نمی شود مگر اینکه دعوای اعسار مسترد یا به موجب حکم قطعی رد شود. تبصره 1ـ چنانچه محکوم علیه خارج از مهلت مقرر در این ماده ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود دعوای اعسار خود را اقامه کند هرگاه محکوم له آزادی وی را بدون اخذ تامین بپذیرد یا محکوم علیه به تشخیص دادگاه کفیل یا وثیقه معتبر و معادل محکوم به ارائه نماید دادگاه با صدور قرار قبولی وثیقه یا کفیل تا روشن شدن وضعیت اعسار از حبس محکوم علیه خودداری و در صورت حبس او را آزاد می کند. در صورت رد دعوای اعسار به موجب حکم قطعی به کفیل یا وثیقه گذار ابلاغ می شود که ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ واقعی نسبت به تسلیم محکوم علیه اقدام کند. در صورت عدم تسلیم ظرف مهلت مذکور حسب مورد به دستور دادستان یا رئیس دادگاهی که حکم تحت نظر آن اجراء می شود نسبت به استیفای محکوم به و هزینه های اجرائی از محل وثیقه یا وجه الکفاله اقدام می شود. در این مورد دستور دادگاه ظرف مهلت ده روز پس از ابلاغ واقعی قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر است. نحوه صدور قرارهای تامینی مزبور مقررات اعتراض نسبت به دستور دادستان و سایر مقررات مربوط به این دستورها تابع قانون آیین دادرسی کیفری است. تبصره 2ـ مقررات راجع به تعویق و موانع اجرای مجازات حبس در خصوص کسانی که به استناد این ماده حبس می شوند نیز مجری است.

مشاهده ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

ماده 541 ـ هرگاه اجرای مجازات منوط به درخواست محکوم له باشد و در تقاضای اجرای آن بدون داشتن عذر موجه تاخیر کند به دستور قاضی اجرای احکام کیفری به وی ابلاغ می شود تا ظرف سه ماه تصمیم خود را درباره اجرای حکم اعلام کند. در صورت سپری شدن این مدت و عدم وصول درخواست اجرای حکم بدون عذر موجه قاضی اجرای احکام کیفری قرار تامین صادره را لغو می کند. در این صورت چنانچه محکوم علیه به علت دیگری در حبس نباشد آزاد و پرونده به طور موقت بایگانی می شود.

مشاهده ماده 541 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM