نظریه مشورتی شماره 7/97/303

نظریه مشورتی شماره 7/97/303

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/303


شماره نظریه:
7/97/303

شماره پرونده:
97-25-303

تاریخ نظریه:
1397/02/25

استعلام
فرد مجنونی مرتکب بزه ایراد ضرب و جرح عمدی شده است چون مجنون بوده دادگاه تجدیدنظر عاقله را محکوم به پرداخت دیه می¬نماید در مرحله اجرای مجازات تمکن عاقله برای پرداخت دیه محرز نگردیده است؛ آیا صرف گواهی قاضی اجرای احکام کیفری برای صدور حکم محکومیت بیت-المال برای پرداخت دیه کافیست یا بایستی دادخواستی به طرفیت محکوم¬له تقدیم دادگاه نماید و پس از اثبات اعسار و سپس به طرفیت بیت¬المال طرح دعوا نماید؟ و یا اینکه نیازی به طرح دادخواست نیست و صرف گواهی قاضی اجرای احکام کیفری و صدور رای برای عاقله جهت پرداخت دیه کفایت می¬کند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
در مواردی که مسئولیت پرداخت دیه به عهده عاقله است اگر عاقله متمکن باشد می¬توان دیه را از اموال وی استیفاء نمود؛ در غیر این صورت طبق ماده 470 قانون مجازات اسلامی 1392 دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت¬المال پرداخت می¬گردد. بنابراین در فرض سوال در صورت مطالبه دیه توسط شاکی یا اولیای دم از بیت¬المال (بدون نیاز به دادخواست) پرونده به دادگاه صادر کننده حکم مربوطه ارسال می¬شود و دادگاه با بررسی موضوع و احراز کلیه شرایط مقرر در ماده 470 قانون مجازات اسلامی 1392 و رعایت مقررات تبصره الحاقی به ماده 342 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 حکم به پرداخت دیه از بیت¬المال را صادر می¬نماید. ماده 85 قانون اخیرالذکر نیز موید این نظر است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 470 ـ در صورتی که مرتکب دارای عاقله نباشد یا عاقله او به دلیل عدم تمکن مالی نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت المال پرداخت می شود. در این مورد فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست.

مشاهده ماده 470 قانون مجازات اسلامی

ماده 342 ـ در غیر موارد مذکور در مواد (340) و (341) این قانون دادگاه با تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ آن به شاکی یا مدعی خصوصی متهم وکیل یا وکلای آنان دادستان و سایر اشخاصی که باید در دادگاه حاضر شوند آنان را برای شرکت در جلسه رسیدگی احضار می کند. تصویر کیفرخواست برای متهم فرستاده می شود. تبصره ـ در دعاوی مربوط به مطالبه خسارت موضوع ماده (260) این قانون و ماده (30) قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 17/7/1390 و مواردی که دیه از بیت المال مطالبه می شود دادگاه موظف است از دستگاه پرداخت کننده دیه یا خسارت به منظور دفاع از حقوق بیت المال برای جلسه رسیدگی دعوت نماید. دستگاه مذکور حق تجدیدنظرخواهی از رای را دارد. (الحاقی 24/03/1394)

مشاهده ماده 342 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM