نظریه مشورتی شماره 7/96/1406

نظریه مشورتی شماره 7/96/1406

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/96/1406


شماره نظریه:
7/96/1406

شماره پرونده:
96-168/1-1058

تاریخ نظریه:
1396/06/21

استعلام

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
 اولا: اصلاح انجام شده در ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری به تاریخ 24/3/1394 به غیر جرائم مستوجب مجازاتهای مقرر در ماده 302 قانون فوق­الذکر معطوف است که درصورت "کمبود بازپرس" دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی که برای بازپرس تعیین شده می­باشد که در این حالت دادستان می­تواند انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع دهد و قبل از اصلاح به جای عبارت "کمبود بازپرس" "نبودن بازپرس" بود. در جرائم مستوجب مجازاتهای مقرر در ماده 302 قانون یاد شده درصورت عدم حضور بازپرس یا   معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر چه در اوقات اداری و یا در اوقات کشیک ­باید مطابق تبصره ماده 92 قانون صدرالذکر اقدام گردد و لکن این امر مانع اعمال مقررات ماده 77 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی توسط دادستان ( و یا با رعایت ماده 88 توسط دادیار کشیک) در جرائم مشهود موضوع بندهای الف ب پ وت ماده 302 قانون مزبور نمی­باشد و اعمال مقررات ماده 77 نیز صرفا ناظر به اوقات کشیک نبوده  و در اوقات اداری نیز در صورت وجود شرایط اعلام شده در ماده قابلیت اعمال را دارد و دادستان (ویا دادیار) تنها در جرائم فوق­الذکر تا پیش از حضور و مداخله بازپرس (و یا دادرس جانشین بازپرس) ­باید اقدامات لازم را برای حفظ آثار و علائم جمع آوری ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم معمول دارند. ثانیا: هدف مقنن از وضع ماده 77 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی این است که در جرایم مشهود که اقدامات فوری برای حفظ آثار و علائم جمع آوری ادله وقوع جرم وجلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم لازم است ولی بازپرس حاضر نمی­باشد دادستان این اقدامات را به عمل آورد. بنابراین اولا اگر وضعیت مشمول تبصره ماده 92 قانون فوق الذکر باشد دادستان باید برابر تبصره مزبور تقاضای لازم برای تعیین دادرس دادگاه جهت انجام وظایف بازپرس تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور را انجام دهد. در این وضعیت اقدامات دادستان صرفا تا زمان معرفی و حضور دادرس ادامه می­یابد. اگر وضعیت مشمول تبصره ماده 92 قانون یاد شده نباشد اقدامات دادستان بر اساس ماده 77 قانون صدرالذکر تا زمان حضور و مداخله بازپرس است و در هر دو حالت فوق اصولا اقدامات دادستان در مدتی کوتاه قابل اعمال است و با توجه به اختیارات دادستان در سایر مواد قانونی مستلزم تفهیم اتهام و صدور قرار تامین کیفری نیست. اما اگر به عنوان مثال برای جلوگیری از فرار متهم مهلت 24 ساعت تحت نظری وی پایان یافته باشد و اقدامات لازم برای حضور بازپرس یا دادرس جانشین وی نیز به نتیجه نرسیده باشد تفهیم اتهام و صدور قرار تامین کیفری از سوی دادستان بلامانع است. ضمنا به منظور جلوگیری از ایجاد مشکل شایسته است در مواقعی که بازپرس کشیک در دادسرا حضور ندارد از دادرس دادگاه در ایام کشیک استفاده شود

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 92 ـ تحقیقات مقدماتی تمام جرایم بر عهده بازپرس است. در غیر جرایم مستوجب مجازات های مقرر در ماده (302) این قانون در صورت کمبود بازپرس دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است. در این حالت چنانچه دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع دهد قرارهای نهائی دادیار و همچنین قرار تامین منتهی به بازداشت متهم باید در همان روز صدور به نظر دادستان برسد و دادستان نیز مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت در این باره اظهارنظر کند. (اصلاحی 24/03/1394) تبصره ـ در صورت عدم حضور بازپرس یا معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر در آن دادسرا در جرایم موضوع ماده (302) این قانون دادرس دادگاه به تقاضای دادستان و تعیین رئیس حوزه قضایی وظیفه بازپرس را فقط تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور انجام می دهد.

مشاهده ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 77 ـ در صورت مشهود بودن جرایم موضوع بندهای (الف) (ب) (پ) و (ت) ماده (302) این قانون تا پیش از حضور و مداخله بازپرس دادستان برای حفظ آثار و علائم جمع آوری ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم اقدامات لازم را به عمل می آورد.

مشاهده ماده 77 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM