نظریه مشورتی شماره 37/1400/7

نظریه مشورتی شماره 37/1400/7

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 37/1400/7


شماره نظریه:
37/1400/7

شماره پرونده:
1400-168-37

تاریخ نظریه:
1400/02/07

استعلام
وفق ماده 432 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 هرگاه تقاضای تجدیدنظر یا فرجام خارج از مهلت تقدیم شود و درخواست کننده عذر موجهی عنوان کند دادگاه صادر کننده رای ابتدا به عذر او رسیدگی می نماید و در صورت موجه شناختن آن قرار قبولی درخواست و در غیر این صورت قرار رد آن را صادر می کند لذا صریحا اظهارنظر فرمایید در فرضی که رای قطعی می گردد و حتی ابلاغ هم به طور واقعی به محکوم صورت پذیرفته است و موعد تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی هم به اتمام رسیده و پرونده به اجرای احکام کیفری ارسال و قاضی اجرای احکام دستورات لازم جهت جلب یا اجرای مجازات در خصوص محکوم را صادر کرده است بر فرض مثال محکومی که حبس و جزای نقدی و شلاق دارد حال اگر محکوم علیهی که مجلوب می باشد و قاضی اجرای احکام می خواهد وی را به زندان معرفی کند و یا اصلا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک و یا حتی وکیل دادگستری و. .. مبادرت به تقدیم درخواست تجدید نظرخواهی با فرجام خواهی به شعبه اجرای احکام یا به دادگاه صادرکننده رای می کند و مدعی است که عذر موجهی دارد: 1- آیا با توجه به قطعیت رای و ماده 494 قانون آیین دادرسی کیفری که صریحا اعلام کرده است عملیات اجرای رای با دستور قاضی اجرای احکام کیفری شروع می شود و به هیچ وجه متوقف نمی شود مگر در مواردی که قانون مقرر نماید؛ و همچنین لحاظ ماده 490 همین قانون قاضی اجرای احکام باید رای را متوقف و محکوم را بلاقید آزاد کند؟ 2- در فرضی که محکوم متواری است آیا دستورات اجرایی در خصوص دسترسی به محکوم و اجرای رای باید متوقف شود و در این موارد تکلیف قاضی اجرای احکام چیست؟ 3- سوالات فوق را در خصوص درخواست واخواهی که به طور واقعی ابلاغ شده است تشریح کنید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1 و 3) اولا در فرض سوال مستفاد از ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و با توجه به ملاک مواد 432 و 440 همین قانون مرجع بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص موجه یا غیر موجه بودن اعتراض نسبت به رای غیابی دادگاه صادرکننده رای است و با توجه به صریح ماده 432 قانون یادشده آن چه بیان شد در خصوص تجدید نظر و فرجام خواهی نیز حاکم است و چون دادگاه صادرکننده رای مرجع رسیدگی به اصل اعتراض است تشخیص طرح آن در مهلت قانونی نیز بر عهده همان مرجع است؛ لذا چنان چه پس از مهلت مقرر قانونی محکوم در مرحله اجرای حکم از رای غیابی واخواهی یا به آن اعتراض یا فرجام خواهی کند قاضی اجرای احکام کیفری بدون این که نفیا یا اثباتا اظهار نظر کند اعتراض را اخذ و ضمیمه پرونده به دادگاه صادرکننده رای ارسال می دارد و دادگاه مذکور نیز با ملاحظه پرونده و احراز موجه یا غیر موجه بودن یا داخل یا خارج از مهلت بودن واخواهی یا فرجام خواهی حسب مورد تصمیم مقتضی مبنی بر قبول یا رد اتخاذ می کند. ثانیا هر چند در ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به جهات عذر موجه به عنوان یکی از دلایل پذیرش واخواهی خارج از مهلت مقرر اشاره نشده است ولی با لحاظ حکم کلی ماده 432 قانون پیش گفته درباره پذیرش عذر موجه در طرق عادی اعتراض به آرا این قاعده درباره واخواهی که همانند تجدید نظرخواهی و فرجام خواهی دارای مهلت اعتراض است نیز صدق می کند و نحوه رسیدگی به ادعای عذر موجه نیز برابر ماده اخیرالذکر است. 2- مفروض عبارت«در این صورت اجرای رای متوقف و متهم تحت الحفظ به همراه پرونده به دادگاه صادرکننده حکم اعزام می شود» مذکور در تبصره 2 ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مواردی است که اجرای رای کیفری آغاز شده است و مسبوق به حضور یا جلب محکوم علیه است و چنانچه محکوم علیه پیش از جلب و بدون حضور در اجرای احکام طی لایحه ای یا از طریق وکیل نسبت به رای اعتراض کرده باشد نیز با احراز صحت انتساب اعتراض به عمل آمده به محکوم علیه یا وکیل وی واخواهی یا فرجام خواهی قابل رسیدگی است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 432 ـ هرگاه تقاضای تجدید نظر یا فرجام خارج از مهلت مقرر تقدیم شود و درخواست‏کننده عذر موجهی عنوان کند دادگاه صادر کننده رای ابتداء به عذر او رسیدگی می نماید و در صورت موجه شناختن آن قرار قبولی درخواست و در غیر اینصورت قرار رد آن را صادر می کند. جهات عذر موجه همان است که در ماده (178) این قانون مقرر شده است.

مشاهده ماده 432 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 494 ـ عملیات اجرای رای با دستور قاضی اجرای احکام کیفری شروع می شود و به هیچ وجه متوقف نمی شود مگر در مواردی که قانون مقرر نماید.

مشاهده ماده 494 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 406 ـ در تمام جرایم به استثنای جرایمی که فقط جنبه حق اللهی دارند هرگاه متهم یا وکیل او در هیچیک از جلسات دادگاه حاضر نشود یا لایحه دفاعیه نفرستاده باشد دادگاه پس از رسیدگی رای غیابی صادر می کند. در اینصورت چنانچه رای دادگاه مبنی بر محکومیت متهم باشد ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ واقعی قابل واخواهی در همان دادگاه است و پس از انقضای مهلت واخواهی برابر مقررات حسب مورد قابل تجدید نظر یا فرجام است. مهلت واخواهی برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه است. تبصره 1 ـ هرگاه متهم در جلسه رسیدگی حاضر و در فاصله تنفس یا هنگام دادرسی بدون عذر موجه غائب شود دادگاه رسیدگی را ادامه می دهد. در اینصورت حکمی که صادر می شود حضوری است. تبصره 2 ـ حکم غیابی که ظرف مهلت مقرر از آن واخواهی نشود پس از انقضای مهلت های واخواهی و تجدید نظر یا فرجام به اجراء گذاشته می شود. هرگاه حکم دادگاه ابلاغ واقعی نشده باشد محکوم علیه می تواند ظرف بیست روز از تاریخ اطلاع واخواهی کند که در این صورت اجرای رای متوقف و متهم تحت الحفظ به همراه پرونده به دادگاه صادرکننده حکم اعزام می شود. این دادگاه در صورت اقتضاء نسبت به اخذ تامین یا تجدید نظر در تامین قبلی اقدام می کند. تبصره 3 ـ در جرایمی که فقط جنبه حق اللهی دارند هرگاه محتویات پرونده مجرمیت متهم را اثبات نکند و تحقیق از متهم ضروری نباشد دادگاه می تواند بدون حضور متهم رای بر برائت او صادر کند.

مشاهده ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM