نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1390/02/05

برگزار شده توسط:
استان مازندران/ شهر بابل

موضوع:
تعاقب ایادی در ضمان درک (مستحق للغیر درآمدن مبیع)

پرسش:
دو نفر در مورد مال غیرمنقولی عقد بیع منعقد می¬کنند و با قبض و اقباض عوضین مالکیت ظاهری طرفین بر آن محقق می¬شود و سپس نقل و انتقالات بعدی نیز صورت می گیرد. بعد از گذشت زمانی معلوم می¬شود که مبیع مورد معامله مستحق¬للغیر است. آیا هر فروشنده¬ای می¬تواند بدون پرداخت ثمن به ید بعدی برای دریافت ثمن به ید قبلی خود از باب ضمان درک مراجعه کند؟ آیا ترتیب مراجعه به ایادی سابق لازم است؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (1): طبق ماده 365 قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک ندارد و بر اساس ماده 366 همین قانون هرگاه کسی به بیع فاسد مالی را قبض کند باید آن را به صاحبش رد کند و نیز طبق ماده 391 قانون یاد شده با تحقق ضمان درک باید ثمن مبیع را مسترد کند؛ فلذا هر فروشنده¬ای در موضوع سوال می¬تواند ولو بدون پرداخت ثمن به ید بعدی برای دریافت ثمن به ید قبلی خود (فروشنده قبلی) مراجعه کند و ترتیب مراجعه به ایادی سابق لازم نیست.

نظر اکثریت:
بر اساس نظریه دیوان عالی کشور به شماره 114 ـ 3/3/74 در صورت مستحق¬للغیر بودن مبیع بایع ضامن است و منظور از بایع همان فروشنده مستقیم است که معامله با او انجام شده نه فروشندگان قبلی؛ زیرا هر معامله دارای ثمن معین و شرایط خاصی است و خریدار مستحق ثمنی است که به فروشنده مستقیم خود پرداخته است و همچنین با توجه به ماده 314 ق.م. در خصوص مسیولیت تضامنی و در خصوص ثمن مسیولیت تضامنی نیست؛ بلکه هر یک باید به ماقبل خود مراجعه کنند.

نظر اقلیت:
با توجه به مستحق¬للغیر درآمدن معامله اول این معامله باطل است و شرایط یک عقد صحیح را نداشته و با وحدت ملاک از ماده 308 ق.م. فروشنده می¬تواند به ماقبل و مابعد خود جهت دریافت ثمن مراجعه کند.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 365 - بیع فاسد اثری در تملک ندارد.

مشاهده ماده 365 قانون مدنی

ماده 314 - اگر در نتیجه ی عمل غاصب قیمت مال مغصوب زیاد شود غاصب حق مطالبه ی قیمت زیادی را نخواهد داشت مگر این که آن زیادتی عین باشد که در این صورت عین زاید متعلق به خود غاصب است.

مشاهده ماده 314 قانون مدنی

ماده 308 - غصب استیلاء بر حق غیر است به نحو عدوان. اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم در حکم غصب است.

مشاهده ماده 308 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM