نشست قضایی شماره 1399-6819

نشست قضایی شماره 1399-6819

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-6819


کد نشست:
1399-6819

تاریخ برگزاری:
1398/01/22

برگزار شده توسط:
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع:
ملازمه اعمال تخفیف مجازات با حضور متهم در دادرسی

پرسش:
آیا اعمال تاسیسات حقوقی مخففه در قانون مجازات اسلامی و آیین دادرسی کیفری از جمله معافیت از کیفر ملازمه ای با حضور متهم در دادرسی دارد؟ آیا متهم غایب می تواند از مزایای مذکور استفاده کند؟ موارد ممنوعیت کدام است؟

نظر هیئت عالی:
اولا عبارت تاسیسات تخفیفی دقیق و فنی نیست و باید تاسیسات ارفاقی را به کار برد و ارفاق غیر از تخفیف موضوع مواد 37 38 قانون مجازات اسلامی است با توجه به اینکه در این گونه تاسیسات نوعا حضور متهم اولا برای احراز شرایط اعطای ارفاق ثانیا برای اخذ تعهد و الزام ضروری است نظریه اقلیت از باب تغلیب و شمول نوعی نهادهای ارفاقی به صواب نزدیکتر است.

نظر اکثریت:
به طور کلی باید بین موارد مخففه و تاسیسات حقوقی مندرج در قانون آیین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی که جنبه ی تخفیفی به حال متهم دارد تفاوت قایل شد. در برخی از موارد از جمله در تخفیف مجازات موضوع مواد 37 و 38 قانون مجازات اسلامی عدم حضور مانع از اعمال نیست. تصریحی نیز در قانون بر این موضوع که حضور شرط باشد وجود ندارد. در برخی موارد از جمله تعلیق و خصوصا تعلیق مراقبتی نیاز به حضور متهم می باشد و قانون نیز در این مورد تصریح دارد و می توان گفت هر جا تعهد و اخذ موافقت و رضایتی از سوی متهم لازم است امکان رسیدگی غیابی وجود ندارد. در برخی موارد مانند بایگانی پرونده بدین جهت که بایستی تفهیم اتهام انجام شود نیاز به حضور می باشد. در مواردی هم نیاز است پیش بینی اصلاح مرتکب شود از آن جا که پیش بینی اصلاح یک موضوع جرم شناسی است اختلاف بین حقوقدانان نیز وجود دارد که برخی این احراز را بدون حضور متهم ممکن نمی دانند و لیکن می توان گفت غیر از حضور متهم شرایط اوضاع و احوال گزارشات مراجع مختلف می تواند دادرسی را به این احراز برساند.

نظر اقلیت:
نظر به این که علی الاصول یکی از شرایط استفاده از تاسیسات تخفیفی و تعلیقی در قانون مجازات اسلامی پیش بینی اصلاح مرتکب احراز تنبیه و ندامت وی و لحاظ وضعیت و شخصیت مرتکب می باشد و همان گونه که در تبصره 1 ماده 41 و ماده 48 قانون مجازات می باشد و نه تعلیق و نه تعویق به صورت غیابی (در رسیدگی غیابی) عدم احراز موارد مذکور ممکن نمی باشد و جهات مذکور در تخفیفات علی الاصول مستلزم حضور شخص متهم می باشد.

مبحث:
حقوق جزای عمومی , آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 37 ـ در صورت وجود یک یا چند جهت از جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات تعزیری را به نحوی که به حال متهم مناسب تر باشد به شرح ذیل تقلیل دهد یا تبدیل کند: الف ـ تقلیل حبس به میزان یک تا سه درجه ب ـ تبدیل مصادره اموال به جزای نقدی درجه یک تا چهار پ ـ تبدیل انفصال دائم به انفصال موقت به میزان پنج تا پانزده سال ت ـ تقلیل سایر مجازات های تعزیری به میزان یک یا دو درجه از همان نوع یا انواع دیگر

مشاهده ماده 37 قانون مجازات اسلامی

ماده 41 ـ تعویق به شکل ساده یا مراقبتی است. الف ـ در تعویق ساده مرتکب به طور کتبی متعهد می گردد در مدت تعیین شده به وسیله دادگاه مرتکب جرمی نشود و از نحوه رفتار وی پیش بینی شود که در آینده نیز مرتکب جرم نمی شود. ب ـ در تعویق مراقبتی علاوه بر شرایط تعویق ساده مرتکب متعهد می گردد دستورها و تدابیر مقرر شده به وسیله دادگاه را در مدت تعویق رعایت کند یا به موقع اجراء گذارد. تبصره 1 ـ دادگاه نمی تواند قرار تعویق صدور حکم را به صورت غیابی صادر کند. تبصره 2 ـ چنانچه متهم در بازداشت باشد دادگاه پس از صدور قرار تعویق صدور حکم بلافاصله دستور آزادی وی را صادر می نماید. دادگاه می تواند در این مورد تامین مناسب اخذ نماید. در هر صورت اخذ تامین نباید به بازداشت مرتکب منتهی گردد.

مشاهده ماده 41 قانون مجازات اسلامی

ماده 38 ـ جهات تخفیف عبارتند از: الف ـ گذشت شاکی یا مدعی خصوصی ب ـ همکاری موثر متهم در شناسایی شرکاء یا معاونان تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن پ ـ اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم ت ـ اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی در حین تحقیق و رسیدگی ث ـ ندامت حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری ج ـ کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن چ ـ خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم ح ـ مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم تبصره 1 ـ دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند. تبصره 2 ـ هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیش بینی شده باشد دادگاه نمی تواند به موجب همان جهات مجازات را دوباره تخفیف دهد.

مشاهده ماده 38 قانون مجازات اسلامی

ماده 48 ـ تعلیق مجازات با رعایت مقررات مندرج در تعویق صدور حکم ممکن است به طور ساده یا مراقبتی باشد.

مشاهده ماده 48 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM