نشست قضایی شماره 1398-6055

نشست قضایی شماره 1398-6055

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-6055


کد نشست:
1398-6055

تاریخ برگزاری:
1397/09/08

برگزار شده توسط:
استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند

موضوع:
استحقاق زوجه در مطالبه تعهدات زوج در سند نکاحیه

پرسش:
چنان چه در سند نکاحیه عبارت « مهریه 200 سکه و دو دانگ منزل مسکونی هر زمان که زوج خریداری کند» درج گردد با وصف این که زوج پیش از طلاق اقدام به خرید و سپس فروش یک باب منزل مسکونی کرده باشد آیا زوجه استحقاق مطالبه آن را دارد یا خیر؟

نظر هیئت عالی:
تعهد زوج در سند نکاحیه به این که اگر منزل مسکونی خریداری نمود دو دانگ آن متعلق به زوجه باشد یا دو دانگ منزل مسکونی که در آینده خریداری شد به عنوان مهریه زوجه باشد یک تعهد صحیح است و با این وصف که زوج الزامی در خریداری مسکن یا انتقال دو دانگ منزل مسکونی به نام زوجه ندارد؛ لیکن هرگاه خریداری شد ملزم به انتقال دو دانگ آن به نام زوجه است گرچه استقرار مالکیت نسبت به دو دانگ مورد تعهد با تنظیم سند رسمی محقق می شود و در صورت عدم انجام تعهد و انتقال دو دانگ ملک مورد خریداری به غیر زوجه حق مطالبه خسارت عدم انجام تعهد را به ارزش دو دانگ واگذار شده به غیر را از زوج دارد.

نظر اکثریت:
با توجه به تعهد زوج که جزیی از مهریه به شمار می آید حاکمیت اراده که ماده 10 قانون مدنی گویای آن است گستره علم حقوق که چنین تعهداتی را می پذیرد و مستفاد از مواد 1079 1078 و 216 قانون مدنی و این که تعیین چنین مهریه ای در عرف مورد پذیرش است تعهد صحیح به نظر می رسد. برخی به لحاظ عدم مشخص شدن زمان موضوع تعهد را مجهول و باطل تصور می نمایند که در این باب باید گفت در مورد مدت زمان ذکر شده در سوال باید از مبنای قانونی در باب عندالاستطاعه یاد کنیم که تعهد مالی را علی رغم معلوم نبودن زمان استطاعت مورد پذیرش قرار می دهد. لذا تعهد صحیح و با خرید ملک مسکونی توسط زوج الف: حق برای زوجه نسبت به دو دانگ ایجاد می شود حال اگر ملک به دیگری منتقل شده باشد و ایادی متعدد دخیل در موضوع قرار گیرند و ابطال قرارداد انتقال موجبات تضییع حقوق دیگران را دربرگیرد باید در حکم تلف دانست و زوجه مستحق بهای دو دانگ باشد. ب: زوجه حق ابطال قرارداد انتقال را دارد.

نظر اقلیت:
سند نکاحیه در باب دو دانگ منزل مسکونی از شرطی صحبت می کند که زمان اداء مشخص نمی باشد این شرط مجهول و باطل است لکن اثری بر عقد نکاح ندارد. مواد 1081 1083 1085 1087 و 1100 از قانون مدنی موید این مطلب است و با باطل بودن دو نظر حاکم است. برخی زوجه را مستحق اجرت المثل نسبت به دو دانگ می دانند و برخی نظر به عدم تعلق اجرت المثل و قایل به همان سکه های تعیینی می باشند.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 10 - قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.

مشاهده ماده 10 قانون مدنی

ماده 1085 - زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر این که مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود.

مشاهده ماده 1085 قانون مدنی

ماده 1087 - اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده یا عدم مهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد مهر را به تراضی معین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین بین آن ها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود.

مشاهده ماده 1087 قانون مدنی

ماده 1078 - هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد می توان مهر قرار داد.

مشاهده ماده 1078 قانون مدنی

ماده 216 - مورد معامله باید مبهم نباشد مگر در موارد خاصه که علم اجمالی به آن کافی است.

مشاهده ماده 216 قانون مدنی

ماده 1079 - مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آن ها بشود معلوم باشد.

مشاهده ماده 1079 قانون مدنی

ماده 1081 - اگر در عقد نکاح شرط شود که در صورت عدم تادیه مهر در مدت معین نکاح باطل خواهد بود نکاح و مهر صحیح ولی شرط باطل است.

مشاهده ماده 1081 قانون مدنی

ماده 1083 - برای تادیه ی تمام یا قسمتی از مهر می توان مدت یا اقساطی قرار داد.

مشاهده ماده 1083 قانون مدنی

ماده 1100 - در صورتی که مهرالمسمی مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد یا ملک غیر باشد در صورت اول و دوم زن مستحق مهرالمثل خواهد بود و در صورت سوم مستحق مثل یا قیمت آن خواهد بود مگر این که صاحب مال اجازه نماید.

مشاهده ماده 1100 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM