نشست قضایی شماره 1399-7341

نشست قضایی شماره 1399-7341

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1399-7341


کد نشست:
1399-7341

تاریخ برگزاری:
1398/11/10

برگزار شده توسط:
استان مازندران/ شهر محمود آباد

موضوع:
تایید قرار نگهداری موقت صادره در خصوص جرایم نوجوانان از سوی دادستان

پرسش:
آیا قرار نگهداری موقت صادره توسط دادگاه کیفری در مورد اشخاص نوجوان باید به تایید دادستان برسد؟

نظر هیئت عالی:
مستفاد از مواد 246 و 315 و تبصره یک ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 این است که قرار نگهداری موقت تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت است. بنابراین چنانچه قرار یاد شده از سوی دادگاه کیفری نخستین (حسب مورد دادگاه اطفال و نوجوانان یا دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان) صادر گردد نیاز به موافقت دادستان نداشته و تنها قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر استان است. ضمنا در صورت صدور قرار نگهداری موقت از سوی دادگاه تجدید نظر استان این قرار قطعی است.

نظر اکثریت:
قرار نگهداری موقت صادره از سوی دادگاه کیفری رسیدگی کننده به جرایم اطفال و نوجوان نیاز تایید دادستان ندارد؛ مهمترین استدلالهای این گروه از قضات بدین شرح بوده است: 1- تنها قرار بازداشت موقت صادره از سوی قضات دادسرا (بازپرس و دادیار) باید به تایید دادستان برسد. این موضوع از ماده 240 قانون آیین دادرسی کیفری نیز قابل برداشت است؛ زیرا این ماده در مورد تایید قرار بازپرس از طرف دادستان سخن گفته است. بنابراین از آنجایی که بازداشت موقت صادره از سوی قضات دادگاه (روسای شعب و دادرسان) نیاز به تایید هیچ مقام حتی رییس دادگستری ندارد قرار نگهداری موقت صادره در مورد آنان نیز نباید به تایید دادستان برسد. در واقع تایید قرار بازداشت موقت قضات دادسرا و یا ضرورت تایید قرار تامین منتهی به بازداشت صادره از سوی دادیار تحقیق از باب نظارت و ریاست دادستان بر مجموعه دادسرا در راستای ماده 73 قانون آیین دادرسی کیفری (نظارت و تعلیمات) است؛ حال آنکه دادستان بر قضات دادگاه چنین ریاست یا نظارتی ندارد. 2- مشابه دانستن قرار نگهداری موقت با قرار بازداشت موقت و پذیرش این موضوع که قرار نگهداری موقت صادره از سوی دادگاه کیفری یا دادگاه اطفال باید به تایید دادستان برسد در عمل نیز مشکلاتی را ایجاد می نماید؛ زیرا به موجب قسمت اخیر ماده 240 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت اختلاف دادستان با بازپرس در مورد قرار بازداشت موقت رسیدگی به این موضوع در صلاحیت دادگاه صالح است که در مورد برخی جرایم مانند « ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه » (موضوع ماده 237 قانون آیین دادرسی کیفری ) دادگاه کیفری دو خواهد بود. حال چنانچه رییس شعبه دادگاه کیفری دو (با فرض داشتن ابلاغ رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان) در مورد یک نوجوان مرتکب جرایم فوق قرار نگهداری موقت صادر نماید و نزد دادستان ارسال کند و دادستان با آن مخالفت نماید چه باید کرد؟ در واقع در اینجا مرجع صلاحیتدار برای رفع اختلاف بین دادستان و رییس دادگاه کیفری (که البته چنین اختلافی در قوانین پیش بینی نشده و مرسوم نیز نیست) در قوانین مشخص نمی باشد.

نظر اقلیت:
قرار نگهداری موقت صادره از سوی قضات دادگاه باید به تایید دادستان برسد؛ زیرا از یک سو تبصره ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری مقرر می دارد:« قرار نگهداری موقت تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت است.» از دیگر سو صدر ماده 240 آیین دادرسی کیفری یا به عبارت دیگر نخستین جمله این ماده که بیان می دارد:« قرار بازداشت متهم باید فوری نزد دادستان ارسال شود.» اطلاق دارد و شامل کلیه قرارهای بازداشت موقت صادره دادسرا و دادگاه می شود. از جمع این دو ماده می توان گفت: همانطورکه کلیه قرارهای بازداشت موقت باید به تایید دادستان برسد کلیه قرارهای نگهداری موقت نیز باید توسط دادستان تایید شود.

مبحث:
آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 73 - درصورتی که خواهان نتواند نشانی خوانده را معین نماید یا در مورد ماده قبل پس از اخطار رفع نقص از تعیین نشانی اعلام ناتوانی کند بنابه درخواست خواهان و دستور دادگاه مفاد دادخواست یک نوبت در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار به هزینه خواهان آگهی خواهد شد. تاریخ انتشار آگهی تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از یک ماه باشد.

مشاهده ماده 73 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 240 ـ قرار بازداشت متهم باید فوری نزد دادستان ارسال شود. دادستان مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت نظر خود را به طور کتبی به بازپرس اعلام کند. هرگاه دادستان با قرار بازداشت متهم موافق نباشد حل اختلاف با دادگاه صالح است و متهم تا صدور رای دادگاه در این مورد که حداکثر از ده روز تجاوز نمی کند بازداشت می شود.

مشاهده ماده 240 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 237 ـ صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست مگر در مورد جرایم زیر که دلایل قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم دلالت کند: الف ـ جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات حبس ابد یا قطع عضو و در جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی جنایاتی که میزان دیه آنها ثلث دیه کامل مجنی علیه یا بیش از آن است. (اصلاحی 24/03/1394) ب ـ جرایم تعزیری که درجه چهار و بالاتر است. پ ـ جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر است. ت ـ ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر قدرتنمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود. ث ـ سرقت کلاهبرداری ارتشاء اختلاس خیانت در امانت جعل یا استفاده از سند مجعول در صورتیکه مشمول بند (ب) این ماده نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرایم مذکور باشد. تبصره ـ موارد بازداشت موقت الزامی موضوع قوانین خاص به جز قوانین ناظر بر جرایم نیروهای مسلح از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون ملغی است.

مشاهده ماده 237 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 287 ـ در جریان تحقیقات مقدماتی مرجع قضایی حسب مورد اطفال و نوجوانان موضوع این قانون را به والدین اولیاء یا سرپرست قانونی یا در صورت فقدان یا عدم دسترسی و یا امتناع از پذیرش آنان به هر شخص حقیقی یا حقوقی که مصلحت بداند میسپارد. اشخاص مذکور ملتزم اند هرگاه حضور طفل یا نوجوان لازم باشد او را به مرجع قضایی معرفی نمایند. افراد پانزده تا هجده سال نیز شخصا ملزم به معرفی خود به دادگاه می باشند. درصورت ضرورت اخذ کفیل یا وثیقه تنها از متهمان بالای پانزده سال امکان پذیر است. درصورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه و یا در مورد جرایم پیش بینی شده در ماده (237) این قانون دادسرا یا دادگاه می تواند با رعایت ماده (238) این قانون قرار نگهداری موقت آنان را در کانون اصلاح و تربیت صادر کند. تبصره ـ قرار نگهداری موقت تابع کلیه آثار و احکام قرار بازداشت موقت است.

مشاهده ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 73 ـ دادستان در اموری که به بازپرس ارجاع می شود حق نظارت و ارائه تعلیمات لازم را دارد.

مشاهده ماده 73 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM