نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1389/03/01

برگزار شده توسط:
استان گلستان/ شهر آق قلا

موضوع:
نحوه صدور اجراییه از ناحیه دادگاه در خصوص مهر توافق شده در طلاق توافقی

پرسش:
چنان چه در طلاق توافقی در خصوص مهر با توافق زوجه (مهر مندرج در عقدنامه) پرداخت آن به اقساط تعیین گردد و بر همین مبنا زوجین با مراجعه به دفترخانه صیغه طلاق را جاری نمایند و حتی در زمان وقوع صیغه طلاق زوج از بابت پرداخت اقساط مهر قبوض ثبتی به تعداد ماه های اقساط را صادر و در اختیار زوجه قرار داده ولی بعدا هیچ گونه اقدامی در پرداخت اقساط نکند؛ آیا زوجه برای استیفای طلب خود باید دادخواست حقوقی مبنی بر مطالبه مهر مطرح نماید یا دادگاه صادرکننده گواهی عدم امکان سازش درخواست اجرای اقساط معوقه را بنماید؟

نظر هیئت عالی:
نشست قضایی (5) مدنی: با توجه به فرض سوال که به موجب حکم دادگاه گواهی عدم امکان سازش بر مبنای توافق طرفین یا به عبارت دیگر جهت اجرای صیغه طلاق توافقی صادرگردیده است طلاق مذکور براساس توافق دو طرف دایر به پرداخت اقساطی مهر موضوع حکم قرار گرفته و صیغه طلاق نیز بر همین اساس اجرا شده است. اقدام دادگاه در تعیین اقساطی مهر مستند به توافق زوجین ضمن پرونده طلاق و به تجویز تبصره 3 ماده واحده و قانون اصلاح مقررات طلاق مصوب 1371 بوده است. به علاوه چون جریان پرونده مبتنی بر توافق نیز بود هم چنان که در مقررات مربوط به سازش موضوع مواد 186 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی پیش بینی شده دو طرف حق دارند ضمن توافق نسبت به اصل دعوا هرگونه توافق دیگری را نیز قبول نموده و گزارش نهایی دادگاه بر مبنای آن صادر و پس از صدور از ناحیه هر کدام از طرفین لازم الاجرا و ممتنع به موجب اجراییه محکمه ملزم به اجرای توافق خواهد بود. در مانحن فیه تعهدی برای زوج ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش و توافق طرفین حاصل شده که برای متعهد لازم الاتباع است و چنان چه متعهد از اجرای آن امتناع کند این حق برای متعهدله وجود دارد که به استناد رای قطعی صادره از دادگاه خانواده اجرای این قسمت از رای را نیز که معوق مانده تقاضا نماید و در صورت چنین تقاضایی محکمه ملزم خواهد بود بر مبنای آن اجراییه صادر کند و صدور قبوض اقساطی در دفترخانه که در همین جهت یعنی اجرای رای محکمه بوده مانع و رافع وظیفه دادگاه در صدور اجراییه نسبت به این قسمت از رای نخواهد بود. در نهایت صرفا یک دین وصول خواهد شد و هر کدام از اقدامات اجرایی (اجراییه دادگاه قبوض اقساطی) به نتیجه برسد مانع از اجرای دیگری خواهد بود. در همین راستا مستفاد از ملاک رای وحدت رویه شماره 12 مورخ 16/3/1360 نیز موید این معنی است. لذا نظر اقلیت تا حدودی که با این نظر منطبق است تایید می¬شود.

نظر اکثریت:
با توجه به این که طرح هر دعوا اعم از مالی یا غیرمالی مستلزم پرداخت هزینه دادرسی می¬باشد و چون مطالبه مهر از جمله دعاوی مالی محسوب می¬گردد و طبق سوال در واقع زوجه تعهد به پرداخت مهر را نموده است چون لازمه اجبار به تعهد توسط محکوم له مستلزم تقدیم دادخواست می¬باشد بنابراین لازم است زوجه الزام زوج به انجام تعهدات را از بابت پرداخت اقساط مهر مطالبه نماید؛ چرا که تعیین پرداخت مهر به اقساط به موجب گواهی عدم امکان سازش در اجرای توافق حاصل گردید و نوعی تعهد محسوب می¬شود که لازم است زوجه الزام زوج به انجام تعهدات را خواستار گردد.

نظر اقلیت:
با استفاده از عمومات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و خصوصا فصل نهم از مبحث اول در بحث سازش از ماده 178 به بعد قانون مزبور طرفین پرونده می¬توانند در هر مرحله از دادرسی درخواست سازش را از دادگاه بنمایند یا با مراجعه به دادگاه مربوطه تقاضای صدور رای اصلاحی را بنماید تا اختلاف به وجود آمده به طریقی به سازش ختم گردد. زوجین در اثر بروز اختلاف خانوادگی ناسازگاری و نداشتن تفاهم اخلاقی و غیره که باعث می شود ادامه زندگی برای آنان مقدور نباشد با مراجعه به دادگاه درخواست رفع تنازع از طریق صدور گواهی عدم امکان سازش را می¬نمایند تا به اختلافات ایجاد شده آنان از طریق فوق رسیدگی گردد. در جهت حل این اختلاف یا رفع تنازع چنان چه زوجین نسبت به همدیگر تعهداتی داشته باشند و آن تعهدات در متن رای قید گردد و انجام آن منوط به گذشت زمان و در آتیه باشد چون صدور گواهی عدم امکان سازش منعقد می¬گردد قبول رفع تنازع می نمایند و با این توصیف یکی از تعهدات طرفین حضور در دفترخانه طلاق جهت اجرای صیغه طلاق می¬باشد که پس از محقق شدن این امر انجام شرط یا تعهد بعدی زمینه اجرای آن را فراهم می¬نماید و چنان چه زوج در انجام تعهدات خود از جمله پرداخت اقساط مهر تعلل نماید و یا هیچ اقساطی را پرداخت ننماید و هر چند زوجه با مراجعه به دادگاه و طرح دعوا در این خصوص زوج را محکوم به پرداخت مهر یا اقساط معوقه خواهد نمود و با عنایت به این که همین محکومیت مهر هر چند به اقساط به موجب دادنامه صادره از دادگاه مربوطه در قالب گواهی عدم امکان سازش صادر گردیده است لذا در راستای دستورالعمل شماره 4 طرح جامع رفع اطاله دادرسی ریاست محترم قوه قضاییه و در جهت جلوگیری از اطاله دادرسی و عبث نبودن اقدامات طرح دعوا به نظر می¬رسد زوجه با مراجعه به همان دادگاه درخواست اجرای حکم مبنی بر پرداخت اقساط معوقه با صدور اجراییه را بنماید و نیازی به طرح دعوای مجدد نخواهد بود.

مبحث:
آیین دادرسی مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM