رای قضایی شماره 9309970925600097

رای قضایی شماره 9309970925600097

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9309970925600097


شماره دادنامه قطعی:
9309970925600097

تاریخ دادنامه قطعی:
1393/09/04

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
تاثیر ترک اعتیاد بر وکالت در طلاق

پیام رای:
در صورت احراز اعتیاد زوج شرط وکالت در طلاق موضوع بند7 از موارد 12 گانه نکاح محقق گردیده و باترک اعتیاد بعدی زوج اعمال حق وکالت در طلاق منتفی نمی شود.

رای خلاصه جریان پرونده
مستند به سند نکاحیه 4988 مورخ 21 آبان ماه شصت و شش خورشیدی خانم الف.ح. بطرفیت آقای م.م. دادخواستی به خواسته طلاق در محاکم خانواده تهران مطرح نموده که به شعبه 234 خانواده ارجاع شده است. در متن دادخواست خواهان گفته است: «حاصل ازدواج یک پسر و یک دختر می باشد. در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشم لذا مطابق شرط ضمن عقد نکاح و عسر و حرج حق درخواست طلاق دارم. صدور حکم شایسته مورد درخواست است.»; دادگاه وقت جهت دادرسی تعیین نموده است. در لایحه ای که زوجه برای جلسه مورخ 11/4/93 تقدیم نموده است در سر صفحه از اعتیاد زوج به مصرف شیشه به مدت هفت سال و صرف مشروبات الکلی و خرید و فروش مواد مخدر و ازدواج مجدد بدون اطلاع وی و ارتباط نامشروع با زنان اخذ المثنی بدون اطلاع وی ترک نفقه به علت مصرف مواد و تهدید با شمشیر که برای تهدید خانواده تصمیم به خودکشی خودش و خانواده گرفته بدزبانی و هتاکی فحاشی به زوجه و خانواده و مقدسات و.. داشتن سوابق کیفری و حبس که پرونده او موجود است در سال 73 به اتهام سرقت مسلحانه و فرار از خدمت از وزارت اطلاعات اخراج شده در دادسرای نظامی و دادگاه انقلاب به مدت دو سال و هفت ماه حبس محکوم شد در سال 1388 به علت اختلاس و سوء استفاده از وجوهات دولتی و جعل امضاء و مهر که در سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح مشغول به کار بوده محکوم به حبس گردید. بیست و چند مورد سابقه دارد. فرار از زندان ایراد ضرب و شتم درگیری؛ برای ترک شیشه دارای پرونده پزشکی بعنوان بیمار روانی است. در بیمارستان تخصصی پیامبران بخش اعصاب و روان بستری بوده شماره پرونده او 59-19076 پزشک او دکتر روحانی در منزل بطور دایم شیشه مصرف می کند بنحوی که هوا و فضای خانه آلوده گاز می شود. افکار هذیانی بدبینانه دارد. بارها من و دخترم را به قصد کشتن کتک میزد که تمام بدن و بازوهایم سیاه و کبود می شد. در اثر سیلی های پیاپی او پرده گوشم پاره شد. با دو دستش با مشت به گیجگاه و سرم می کوبید بطوری که سرگیجه دارم و موهای سرم ریخت. دخترم را نیز بارها کتک زد که خون از دهان و بینی او فوران می کرد. سال 1370 ازدواج مجدد داشته با خانمی به نام ک.ر. که سال 73 این خانم منزل مادر همسرم تلفنی تماس داشته و گریه می کرد که م. با زنهای دیگر روابط نامشروع دارد. در ضمن در 27 سال زندگی مشترک ما تمام پدر و مادر و خانواده همسرم همه در جریان این رفتار او هستند. برای تامین هزینه مواد دست به هر کاری میزد؛ از فروش لوازم منزل تا جهیزیه دخترم فروش طلاهایم از خانواده ام پول می گرفت و پس نمی داد. در تاریخ 25/2/93 که پسرم و من را به قصد کشتن زد پای پسرم شکست و بدنش کبود شد و مرا از خانه بیرون کرد. از این تاریخ در منزل پدرم بسر می برم. دراین 45 روز روزگار ما را سیاه کرده مدام زنگ می زند و تهدید می کند که مرا آتش می زند. بعدازظهر با تیغ موکت بری و کبریت آمده به درب منزل می زد و می گفت مرا می کشد. درب منزل را شکست و با ماشین داخل حیاط شد و پنجره اطاق را باز کرد و بمن حمله نمود که سی دی فیلم آن موجود است. اینجانب فردی مذهبی هستم و ایشان به تمام مقدساتم اهانت می کند. ذیل این لایحه به امضاء م.م. و م.م. فرزندان زوجین رسیده است. آقای غ.الف. به وکالت از زوجه به پرونده وارد گردیده و با استناد به موارد مذکور در لایحه موکلش و سوابق کیفری زوج بدون اشاره به شماره پرونده ها و استناد به دادنامه های صادره از محکومیت او به اختلاس و حبس دو سال و هفت ماه در دادسرای نظامی و حبس در سال 88 در محاکم نظامی و انقلاب با توجه به تحقق شرط ضمن العقد مستندا به ماده 1119 قانون مدنی درخواست تجویز اعمال وکالت ضمن عقد را برای طلاق زوجه خواستار شده است و گفته است موکلش یک سکه بهار آزادی و ده میلیون ریال از مهر خود را در قبال طلاق با اختیار حاصل از وکالت بلاعزل و تحقق شرط به زوج بذل می نماید. در جلسه دادرسی 11/4/93 وکیل زوجه گفته است: «حسب اظهار موکل زوج دارای اعتیاد به مواد مخدر و از تمام مواد مخدرها استفاده نموده و اواخر شیشه مصرف می کند. زوج دارای سوء رفتار و معاشرت بوده و زوجه را بشدت مورد کتک کاری قرار می داده و اجازه خروج از منزل برای طرح شکایت نداشته است که با این وصف تامین جانی ندارد و اطمینان خود را نسبت به زوج از دست داده است و هیچ تفاهمی با هم ندارند. در قبال طلاق یک عدد سکه بذل می نماید.»; سپس خوانده گفته است: «من نظامی بودم و شغلم امنیتی بود. من در سپاه خدمت می کردم و ماموریت خارج از کشور باید می رفتم تا اینکه هفت سال پیش آلوده به مواد مخدر شدم و شیشه مصرف می کردم؛ اما به صورت تفننی و گاهگاه. تا اینکه یک ماه پیش تصمیم گرفتم ترک کنم. حالم بد شد. برادرم مرا بیمارستان برد و تحت معالجه قرار گرفتم. از همان موقع یک ماه قبل مواد مصرف نکرده ام. چون در آن موقع مواد مصرف می کردم کنترل رفتار خود را نداشتم و عصبی می شدم و من با طلاق همسرم مخالفم. میتوانم زندگی کنم.»; دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است. داوران زوجین معرفی شده اند. پس از توجیه داوران توسط دادگاه نظریه داوران کتبا اعلام شده است. دادگاه در تاریخ 4/5/93 با اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 642-93 ضمن مقدمه ای که از موضوع دادخواست و خواسته خواهان و مستند او برای طلاق که اعتیاد و مصرف شیشه و سوء رفتار نسبت به زوجه در رای آورده است بدین شرح انشاء رای کرده است: «دادگاه با توجه به محتویات پرونده و لحاظ اظهارات طرفین در جلسه دادگاه مخصوصا اظهارات زوج و با توجه به اینکه سعی و تلاش دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین موثر نبوده دلیل تخلف زوج از شرایط ضمن عقد و تحقق شرط طلاق و اینکه دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه بوده دادگاه به استناد مواد 1130 - 1129 - 1119 قانون مدنی و مواد 33 - 29 - 28 - 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 حکم به الزام زوج به طلاق صادر و اعلام می نماید زوجه می تواند با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق و بذل یکصد سکه و قبول بذل از طرف زوج با استفاده از وکالت ضمن عقد خود را به طلاق خلعی مطلقه نماید در خصوص نفقه و مهریه و اجرت المثل و جهیزیه و حضانت فرزندان و ملاقات فرزندان در این پرونده ادعایی مطرح نشده است و نسبت به حقوق خود مستقلا اقدام می نماید. مدت اعتبار حکم طلاق شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی است. در صورت عدم حضور زوج در دفترخانه یا امتناع از اجرای صیغه طلاق سردفتر به نمایندگی صیغه طلاق را جاری و ثبت می نماید.»; از این رای زوج طی لایحه ای که پیوست دادخواست تجدیدنظر نموده است اقدام به تجدیدنظرخواهی نموده است. عمده اعتراض وی این است که در حال حاضر وی اعتیاد ندارد و از هرگونه اعتیادی از مورخ 18/3/93 مبرا گردیده است و در سلامت کامل به سر می برد. در مورد سوء رفتار و عدم تامین جانی اظهارات زوجه را بهانه ای دانسته است و برای اثبات علت ضرب و جرح درخواست نموده است از مدیر دبیرستان فنی حرفه ای کوثر تحقیق شود تا موضوع روشن گردد. ادعای عسر و حرج زوجه را نیز با داشتن یک میلیون و پانصد هزار تومان حقوق و داشتن منزل شخصی در حالیکه نظامی بازنشسته است منتفی دانسته است و چون طلاق مغبوض ترین حلال الهی نام گرفته و امری مذموم است به حکم صادره اعتراض داشته و درخواست رسیدگی مجدد نموده است. پس از تبادل لوایح پرونده به شعبه 30 تجدیدنظر استان تهران ارجاع شده است. هیات شعبه مذکور در وقت فوق العاده با بررسی اوراق و محتویات پرونده با توجه به مندرجات پرونده و مستندات رای و استدلال دادگاه بدوی و اینکه اعتراض موجهی که موجبات نقض رای که صحیحا و برابر موازین قانونی صادر شده فراهم گردد بعمل نیامده است؛ با رد اعتراض تجدیدنظرخواه رای بدوی را مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تایید و ابرام نموده است. اکنون از این رای آقای م.م. فرجام خواهی نموده است که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرایت می شود.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش آقای ناصح عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای درخشان نیا دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر تقاضای صدور رای شایسته دارم. دادنامه شماره 921/93 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه دیوان عالی کشور
نظر باینکه برابر مندرجات سند نکاحیه و شروط ضمن العقد که هنگام عقد به زوجین تفهیم شده کما اینکه هر دو آن را امضاء و قبول نموده اند زوجه مطابق شرط ب ضمن عقد از زوج وکالت بلاعزل تحصیل نموده است که در صورت تحقق یکی از موارد 12 گانه ذیل شرط مذکور تحقق یافت زوجه بتواند خود را مطلقه با انتخاب نوع طلاق نماید. در پرونده کار با توجه به ادعای زوجه که گفته است زوج سوابق کیفری در محاکم نظامی و دادگاه انقلاب جمهوری اسلامی داشته و نیز نسبت به زوجه سوء رفتار و سوء معاشرت داشته است که در عسر و حرج قرار گرفته و نیز وی معتاد به شیشه در طول سالهای اخیر بوده است هرچند ادعای زوج در دادخواست جز مستندات او که در محاکم نظامی و انقلاب قابل دسترسی بوده است دلیل دیگری بر صحت ادعای او ارایه نشده است؛ لیکن با حضور زوج در محضر دادگاه محترم بدوی و اقرار وی بر این امر که در هفت سال اخیر شیشه مصرف می کرده است و در حال حاضر از تاریخ 18/3/93 که ترک شیشه با مصرف دارو نموده است پاک شده است و اعتیادی ندارد در حقیقت اقرار بر حقانیت زوجه برای استفاده از وکالت بلاعزل موضوع شرط ب ضمن العقد نموده است و دادگاه خود را بی نیاز از رسیدگی به جهات دیگری که زوجه برای استحقاق خود بر طلاق مطرح ساخته است می داند. لذا با استناد به ماده 1119 قانون مدنی به لحاظ تحقق بند 7 موارد 12 گانه مندرج در ذیل شرط ضمن العقد و تحقق شرط ب ضمن العقد گواهی عدم امکان سازش صادره برابر موازین قانونی و صحیحا و با در نظر گرفتن اقرار زوج بلااشکال اصدار یافته است. چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز بر نحوه رسیدگی اشکال و ایرادی که بر عدم لحاظ موازین قانونی دلالت نماید در پرونده مشاهده نشد در حدود اعتراض بعمل آمده و رای صادره موجبی جهت نقض رای بنظر نمی رسد. هیات شعبه با رد فرجام خواهی آقای م.م. رای فرجام خواسته را مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام می نماید.
رییس شعبه 41 دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون
رازینی - ناصح - یکتن خدایی

قاضی:
عبدالعلی ناصح , علی رازینی , محسن یکتن خدائی

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 1119 - طرفین عقد ازدواج می توانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند: مثل این که شرط شود هر گاه شوهر زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غایب شود یا ترک انفاق نماید یا بر علیه حیات زن سوءقصد یا سوءرفتاری نماید که زندگانی آن ها با یکدیگر غیرقابل تحمل شود زن وکیل و وکیل در توکیل باشد که پس از اثبات تحقق شرط در محکمه و صدور حکم نهایی خود را مطلقه سازد.

مشاهده ماده 1119 قانون مدنی

ماده 1130 - در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود. تبصره - عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه ی زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می گردد: 1 - ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه. 2 - اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است. 3 - محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر. 4 - ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد. 5 - ابتلای زوج به بیماری های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه ی صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید. موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود حکم طلاق صادر نماید.

مشاهده ماده 1130 قانون مدنی

ماده 1129 - در صورت استنکاف شوهر از دادن نفقه و عدم امکان اجرای حکم محکمه و الزام او به دادن نفقه زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند و حاکم شوهر را اجبار به طلاق می نماید. همچنین است در صورت عجز شوهر از دادن نفقه.

مشاهده ماده 1129 قانون مدنی

ماده 370 - شعبه رسیدگی کننده پس از رسیدگی با نظر اکثریت اعضاء در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم می نماید. چنانچه رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن پرونده را به دادگاه صادر کننده اعاده می نماید و الا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.

مشاهده ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM