نظریه مشورتی شماره 7/99/1470

نظریه مشورتی شماره 7/99/1470

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/1470


شماره نظریه:
7/99/1470

شماره پرونده:
99-186/2-1470 ک

تاریخ نظریه:
1399/11/13

استعلام
چنانچه در پرونده قتل عمد مستوجب قصاص شرط مورد توافق یا معلق علیه به گونه ای باشد که بیش از ده سال به قطعیت می رسد آیا در این فاصله دادگاه کیفری یک با اعمال مقررات ماده 612 تعزیرات قانون مجازات اسلامی و پس از قطعیت رای پرونده را به اجرای احکام ارسال می کند یا منتظر اجرای شرط و تحقق معلق علیه می ماند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- طبق ماده 361 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 «اگر مجنی علیه یا ولی دم گذشت و اسقاط حق قصاص را مشروط به پرداخت وجه المصالحه یا امر دیگری کند حق قصاص تا حصول شرط برای او باقی است»؛ لذا در موارد قتل عمدی به رغم گذشت مشروط ولی دم مادام که شرط تحقق نیافته است دادگاه باید به رسیدگی ادامه دهد و در صورت احراز و اثبات بزه حکم به قصاص مرتکب صادر کند و پس از قطعیت این حکم پرونده را به اجرای احکام ارسال کند و متذکر شود که در صورت تحقق شرط در مهلت مقرر یا انقضای مهلت مقرر بدون انجام شرط قاضی اجرای احکام (در هر دو صورت) مراتب را صورت جلسه کرده و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای ارسال کند. بدیهی است در صورت تحقق شرط و قطعی شدن گذشت ولی دم مجازات قصاص ساقط و منتفی می شود و دادگاه مرتکب را به استناد ماده 612 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 به مجازات حبس تعزیری مقرر در این ماده محکوم می کند و در صورت تحقق نیافتن شرط گذشت ولی دم را منتفی و پرونده را جهت اجرای حکم قصاص به اجرای احکام ارسال می کند. 2- مستفاد از ماده 101 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره یک این ماده آن است که مدت زمان انجام شرط باید متعارف و به گونه ای باشد که انصراف شاکی از اجرای مجازات به ذهن متبادر نشود. در فرض استعلام که اولیای دم مهلت طولانی برای اجرای شرط تعیین کرده اند اتخاذ تصمیم در خصوص آزادی محکوم به قصاص با قرار تامین حسب اوضاع و احوال پرونده مهلت اجرای شرط مورد نظر اولیای دم با لحاظ حداکثر حبس تعزیری مذکور در ماده 612 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 و وحدت ملاک از ماده 429 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر اساس مواد 497 و 498 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با دادگاه صادرکننده رای است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 361 ـ اگر مجنی علیه یا ولی دم گذشت و اسقاط حق قصاص را مشروط به پرداخت وجه المصالحه یا امر دیگری کند حق قصاص تا حصول شرط برای او باقی است.

مشاهده ماده 361 قانون مجازات اسلامی

ماده 612 ـ قطع و از بین بردن تمام زبان لال موجب یک سوم دیه کامل است و از بین بردن مقداری از آن موجب همان مقدار دیه به نسبت مساحت تمام زبان است. تبصره ـ لال اعم از مادرزادی و عارضی است لکن کسی که به واسطه عارضه ای به طور موقت قادر به سخن گفتن نیست گویا محسوب می شود.

مشاهده ماده 612 قانون مجازات اسلامی

ماده 101 ـ گذشت باید منجز باشد و به گذشت مشروط و معلق در صورتی ترتیب اثر داده می شود که آن شرط یا معلق علیه تحقق یافته باشد. همچنین عدول از گذشت مسموع نیست. تبصره 1 ـ گذشت مشروط یا معلق مانع تعقیب رسیدگی و صدور حکم نیست ولی اجرای مجازات در جرایم قابل گذشت منوط به عدم تحقق شرط یا معلق علیه است. در این صورت محکوم علیه با قرار تامین مناسب آزاد می شود. تبصره 2 ـ تاثیر گذشت قیم اتفاقی منوط به تایید دادستان است.

مشاهده ماده 101 قانون مجازات اسلامی

ماده 429 ـ در مواردی که محکوم به قصاص در زندان است و صاحب حق قصاص بدون عذر موجه یا به علت ناتوانی در پرداخت فاضل دیه یا به جهت انتظار برای بلوغ یا افاقه ولی دم یا مجنی علیه مرتکب را در وضعیت نامعین رها نماید با شکایت محکوم علیه از این امر دادگاه صادرکننده حکم مدت مناسبی را مشخص و به صاحب حق قصاص اعلام می کند تا ظرف مهلت مقرر نسبت به گذشت مصالحه یا اجرای قصاص اقدام کند. در صورت عدم اقدام او در این مدت دادگاه می تواند پس از تعیین تعزیر بر اساس کتاب پنجم «تعزیرات» و گذشتن مدت زمان آن با اخذ وثیقه مناسب و تایید رئیس حوزه قضایی و رئیس کل دادگستری استان تا تعیین تکلیف از سوی صاحب حق قصاص مرتکب را آزاد کند.

مشاهده ماده 429 قانون مجازات اسلامی

ماده 497 ـ رفع ابهام و اجمال از رای با دادگاه صادرکننده رای قطعی است اما رفع اشکالات مربوط به اجرای رای با رعایت موازین شرعی و قانونی با قاضی اجرای احکام کیفری است که رای زیر نظر او اجراء می شود.

مشاهده ماده 497 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 498 ـ هرگاه شیوه اجرای رای در دادنامه تعیین گردد به همان ترتیب اجراء می شود و در صورت عدم تعیین شیوه اجراء قاضی اجرای احکام کیفری مطابق مقررات قانونی رای را اجراء می کند.

مشاهده ماده 498 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM