نظریه مشورتی شماره 7/1400/1423

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1423

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1423


شماره نظریه:
7/1400/1423

شماره پرونده:
1400-168-1423 ک

تاریخ نظریه:
1400/11/17

استعلام
سوال اول- در حوزه قضایی «الف» پرونده در دادسرا مورد رسیدگی و تحقیقات مقدماتی قرار گرفته و با صدور قرار جلب به دادرسی به محاکم کیفری آن حوزه ارسال شده است؛ اما دادگاه کیفری با عقیده به این که ارکان و عناصر بزه در حوزه قضایی دیگری واقع شده است پرونده را با صدور قرار عدم صلاحیت به آن حوزه قضایی ارسال کرده است؛ دادگاه کیفری دو شهرستان «ب» با این عقیده که صرفا به پرونده هایی رسیدگی می کند که از دادسرای شهرستان «ب» و با کیفرخواست واصل شده باشد و با توجه به این که دادستان شهرستان «ب» می بایست از کیفرخواست دفاع کند پرونده را به دادسرای شهرستان «ب» ارسال کرده تا کیفرخواست صادر کند؛خواهشمند است به پرسش های زیر پاسخ دهید: 1- هنگامی که پرونده از دادگاه کیفری دو شهرستان «الف» به صلاحیت دادگاه کیفری دو شهرستان «ب» با صدور قرار عدم صلاحیت ارسال می شود آیا دادگاه کیفری دو شهرستان «ب» می تواند با استدلال مزبور پرونده را برای صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست به دادسرای در معیت ارسال کند؟ 2- در صورت مثبت بودن پاسخ چنانچه بازپرس یا دادیار دادسرای مزبور عقیده بر صدور قرار منع تعقیب به لحاظ فقدان یا عدم کفایت ادله داشته باشد آیا می تواند مبادرت به صدور این قرار نماید؟ سوال دوم- پرونده در دادسرای شهرستان «الف» مورد رسیدگی قرار گرفته و با صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست به دادگاه کیفری دو ارسال می شود؛ این دادگاه از رئیس حوزه قضایی اعمال مواد 418 و 419 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و احاله پرونده را درخواست می کند و پرونده حسب مورد به دیوان عالی کشور یا محاکم تجدید نظر ارسال می شود؛ چنانچه مراجع مزبور با احاله پرونده به حوزه قضایی شهرستان «ب» موافقت کنند: 1- پرونده باید به کدام مرجع (دادسرای شهرستان «ب» و یا محاکم کیفری دو شهرستان «ب») ارسال شود؟ 2- چنانچه پرونده به محاکم کیفری دو شهرستان «ب» ارسال شود آیا قاضی دادگاه می تواند با این استدلال که دادستان باید از کیفرخواست دفاع کند و از آن جا که کیفرخواست از سوی دادستان شهرستان «ب» صادر نشده است پرونده را به دادسرا ارسال کند؟ 3- چنانچه دادگاه کیفری دو شهرستان «ب» قائل به این باشد که می تواند با همان کیفرخواست صادره از شهرستان «الف» به پرونده رسیدگی کند آیا دادستان شهرستان «ب» موظف است از کیفرخواستی که خود صادر نکرده است دفاع کند؟ 4- چنانچه قائل به این باشیم که پرونده جهت صدور کیفرخواست باید به دادسرای شهرستان «ب» ارسال شود آیا بازپرس یا دادیار می توانند به قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادره توجه نکرده و برای مثال به لحاظ عدم کفایت ادله قرار منع تعقیب صادر کنند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
سوال اول) 1 و 2- در فرض مطروحه که متعاقب پایان مرحله تحقیقات مقدماتی پرونده امر با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری دو شهرستان «الف» ارسال و سپس از سوی این دادگاه با قرار عدم صلاحیت به دادگاه کیفری دو شهرستان «ب» ارسال و دادگاه کیفری شهرستان «ب» صلاحیت خود را پذیرفته است این دادگاه باید با توجه به اطلاق بند «الف» ماده 335 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مبادرت به رسیدگی نماید و صرف صدور کیفرخواست از سوی دادسرای فاقد صلاحیت محلی مجوز عدم رسیدگی دادگاه و ارسال پرونده به دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می کند نمی¬باشد؛ ضمن آن که مرحله تحقیقات مقدماتی با صدور کیفرخواست به پایان رسیده و مرحله دادرسی در معنای اخص آغاز می شود و تجدید مراحل رسیدگی به پرونده در واقع تجویز رسیدگی به آن در دو نوبت در مرحله تحقیقات مقدماتی است که بر خلاف اصول حاکم بر دادرسی کیفری است و این امر همچنین می تواند موجب اخلال در نظم دادرسی و تضییع حقوق اشخاص و اتخاذ تصمیمات متناقض شود و لذا بدون نص قانون ارسال پرونده از سوی دادگاه کیفری دو صالح به دادسرا به منظور رسیدگی مجدد و صدور کیفرخواست فاقد وجاهت قانونی است. سوال دوم) 1 تا 4- با توجه به تصریح ماده 418 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 احاله پرونده به حوزه قضایی دیگر ناظر بر مراحل رسیـدگی کیفری است؛ بنابراین چنانچه با درخواست احاله در مرحله رسیدگی در دادگاه کیفری دو موافقت شده باشد پرونده جهت رسیدگی در دادگاه کیفری دو به حوزه قضایی احاله شونده ارسال می شود؛ این دادگاه باید با توجه به اطلاق بند «الف» ماده 335 و ماده 342 این قانون دادستان را برای شرکت در جلسه رسیدگی احضار و مبادرت به رسیدگی کند و با توجه به آنچه در پاسخ به سوال اول گفته شد صرف صدور کیفرخواست از سوی دادسرای حوزه قضایی دیگر مجوز عدم رسیدگی دادگاه و ارسال پرونده به دادسرایی که در معیت آن انجام وظیفه می کند نیست.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 418 ـ در هر مرحله از رسیدگی کیفری احاله پرونده از یک حوزه قضایی به حوزه قضایی دیگر یک استان حسب مورد به درخواست دادستان یا رئیس حوزه قضایی مبدا و موافقت شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان و از حوزه قضایی یک استان به استان دیگر به تقاضای همان اشخاص و موافقت دیوان عالی کشور صورت میگیرد. تبصره ـ در مورد جرایم در صلاحیت سازمان قضایی نیروهای مسلح احاله حسب مورد به درخواست دادستان نظامی یا رئیس سازمان قضایی استان با موافقت رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح انجام می شود.

مشاهده ماده 418 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 419 ـ احاله در موارد زیر صورت می‏گیرد: الف ـ متهم یا بیشتر متهمان در حوزه دادگاه دیگری اقامت داشته باشند. ب ـ محل وقوع جرم از دادگاه صالح دور باشد به نحوی که دادگاه دیگر بهعلت نزدیک بودن به محل وقوع آن آسان تر بتواند به موضوع رسیدگی کند. تبصره ـ احاله پرونده نباید به کیفیتی باشد که موجب عسر و حرج شاکی و یا مدعی خصوصی شود.

مشاهده ماده 419 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 335 ـ دادگاههای کیفری در موارد زیر شروع به رسیدگی می کنند: الف ـ کیفرخواست دادستان ب ـ قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه پ ـ ادعای شفاهی دادستان در دادگاه

مشاهده ماده 335 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM