نظریه مشورتی شماره 7/99/696

نظریه مشورتی شماره 7/99/696

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/696


شماره نظریه:
7/99/696

شماره پرونده:
99-168-696 ک

تاریخ نظریه:
1399/06/15

استعلام
با توجه به اینکه تعداد کثیری از بیماران اعصاب و روان که اکثرا با درجه جنون و حالت خطرناک هستند و یا سایر بیماری های مرتبط توسط خانواده آنها با اخذ دستور مقام قضایی علی الخصوص دادستان ها جهت استفاده از قوه قهریه و انتقال فرد به مراکز درمانی و بیمارستان های اعصاب و روان که اکثرا دولتی و زیر نظر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی می باشند معرفی و بستری و متعاقبا پس از بهبودی با هماهنگی مقام قضایی ترخیص و تحویل خانواده آنها می شوند دسته دوم از افراد مذکور اشخاصی هستند که مرتکب جرم می شوند و با تشخیص جنون یا حالت خطرناک در اجرای ماده 202 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 92 به مراکز موصوف معرفی می شوند و اصولا هم تا رفع حالت خطرناک مدت بستری آنها در مراکز طولانی مدت می باشد در هر حالت پس از ترخیص نامبردگان از پرداخت هزینه های درمانی خودداری می نمایند و در آیین نامه اجرایی نحوه نگهداری مجانین نیز اشاره ای به نحوه وصول بدهی نامبردگان نشده است حال ابهامات و سوال های مطرح شده آن است که: 1-آیا هر دو دسته افراد مذکور هزینه های درمان و بستری را باید بپردازند یا بر عهده دولت است؟ 2-آیا باید بین بیماران معرفی شده در اجرای ماده 202 ق.آ.د.ک و خود معرف فرق قائل شد و افرادی که در اجرای ماده مذکور معرفی و بستری می شوند نباید هزینه ای پرداخت کنند و سایر افراد مشمول پرداخت هزینه هستند؟ 3-آیا در صورت تکلیف به پرداخت هزینه و استنکاف از پرداخت آن با توجه به اینکه اکثر مراکز درمانی مذکور دولتی و از بودجه دولتی استفاده می کنند دادستان می تواند از باب حفظ حقوق بیت المال و حقوق عامه در جهت برگشت وجوه هزینه شده به حساب های دولتی و استفاده مجدد آن برای عموم دستور توقیف حساب های مستنکف و برداشت وجه از آن را صادر نمایند؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
وفق بند های «پ» و «ت» ماده 1 آیین نامه اجرایی نحوه نگه داری و درمان مجانین مصوب 26/1/1398 رئیس قوه قضایه اشخاصی که حین ارتکاب جرم مجنون بوده و نیز مجنون خطرناک که مرتکب جرم نشده ولی آزاد بودن وی را در مظان ارتکاب جرم قرار می دهد هر دو مشمول آیین نامه یاد شده اند و مطابق ماده 10 این آیین نامه: «دولت موظف است در اجرای ماده 567 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 هر ساله بودجه لازم را جهت اجرای قانون و آیین نامه و مفاد ماده 150 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به منظور تامین هزینه های مربوط به نگه داری و توان بخشی و درمان و مراقبت مجانین حسب مورد به پیشنهاد وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سازمان بهزیستی کشور تامین نماید».

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 202 ـ هرگاه بازپرس در جریان تحقیقات احتمال دهد متهم هنگام ارتکاب جرم مجنون بوده است تحقیقات لازم را از نزدیکان او و سایر مطلعان به عمل می آورد نظریه پزشکی قانونی را تحصیل می کند و با احراز جنون پرونده را با صدور قرار موقوفی تعقیب نزد دادستان میفرستد. در صورت موافقت دادستان با نظر بازپرس چنانچه جنون استمرار داشته باشد شخص مجنون بنابر ضرورت حسب دستور دادستان به مراکز مخصوص نگهداری و درمان سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی منتقل می شود. مراکز مذکور مکلف به پذیرش میباشند و در صورت امتناع از اجرای دستور دادستان به مجازات امتناع از دستور مقام قضایی مطابق قانون مجازات اسلامی محکوم می شوند. تبصره 1 ـ آیین نامه اجرائی این ماده توسط وزیر دادگستری با همکاری وزرای بهداشت درمان و آموزش پزشکی و تعاون کار و رفاه اجتماعی تهیه می شود و به تصویب رئیس قوه قضاییه می رسد. تبصره 2 ـ چنانچه جرایم مشمول این ماده مستلزم پرداخت دیه باشد طبق مقررات مربوط اقدام می شود.

مشاهده ماده 202 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 567 ـ در اجرای تکالیف مقرر در تبصره ماده (145) تبصره ماده (147) مواد (215) (347) و(348) این قانون و در تمام مواردیکه به موجب مقررات این قانون انجام تحقیقات و یا هر اقدام دیگری مستلزم پرداخت هزینه از سوی دولت است اعتبار آن هر سال در ردیف مستقلی در بودجه کل کشور پیش بینی و منظور می شود.

مشاهده ماده 567 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 150 ـ هرگاه مرتکب جرم در حین ارتکاب مجنون باشد یا در جرایم موجب تعزیر پس از وقوع جرم مبتلا به جنون شود چنانچه جنون و حالت خطرناک مجنون با جلب نظر متخصص ثابت و آزاد بودن وی مخل نظم و امنیت عمومی باشد به دستور دادستان تا رفع حالت خطرناک در محل مناسب نگهداری می شود. شخص نگهداری شده یا خویشاوندان او میتوانند در دادگاه به این دستور اعتراض کنند که در این صورت دادگاه با حضور معترض موضوع را با جلب نظر کارشناس در جلسه اداری رسیدگی می کند و با تشخیص رفع حالت خطرناک در مورد خاتمه اقدام تامینی و در غیر این صورت در تایید دستور دادستان حکم صادر می کند. این حکم قطعی است ولی شخص نگهداری شده یا خویشاوندان وی هرگاه علائم بهبود را مشاهده کردند حق اعتراض به این حکم را دارند. این امر مانع از آن نیست که هرگاه بنا به تشخیص متخصص بیماری های روانی مرتکب درمان شده باشد برحسب پیشنهاد مدیر محل نگهداری او دادستان دستور خاتمه اقدام تامینی را صادر کند. تبصره 1 ـ هرگاه مرتکب یکی از جرایم موجب حد پس از صدور حکم قطعی دچار جنون شود حد ساقط نمی شود. در صورت عارض شدن جنون قبل از صدور حکم قطعی در حدودی که جنبه حق اللهی دارد تعقیب و محاکمه تا زمان افاقه به تاخیر میافتد. نسبت به مجازات هایی که جنبه حق الناسی دارد مانند قصاص و دیه و همچنین ضرر و زیان ناشی از جرم جنون مانع از تعقیب و رسیدگی نیست. تبصره 2 ـ قوه قضاییه موظف است مراکز اقدام تامینی را در هر حوزه قضایی برای نگهداری افراد موضوع این ماده تدارک ببیند. تا زمان شروع به کار این اماکن قسمتی از مراکز روان درمانی بهزیستی یا بیمارستانی موجود به این افراد اختصاص داده می شود.

مشاهده ماده 150 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM