نظریه مشورتی شماره 7/98/1906

نظریه مشورتی شماره 7/98/1906

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/98/1906


شماره نظریه:
7/98/1906

شماره پرونده:
98-187/3-1906 ک

تاریخ نظریه:
1399/02/07

استعلام
با توجه به ماده 469 قانون مجازات اسلامی در مقام بیان مسئولیت عاقله به پرداخت دیه: نخست آیا این شرایط می بایست حین وقوع جرم یا دادرسی حادث شود یا چنان چه پس از وقوع جرم یا دادرسی تکمیل شود محکومیت مجدد بعضی از عاقله قابلیت طرح در دادگاه را دارد؟ دوم آیا وصف تمکن مالی بایستی حین دادرسی احراز شود یا به موجب دادخواست جداگانه؛ و اگر قائل به وقت دادرسی باشیم در صورت احراز عدم تمکن مالی عاقله آیا باید بیت المال را محکوم کرد؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
مسئولیت عاقله در پرداخت دیه به موجب قانون و به محض وقوع جرم حاصل می شود؛ بنابراین عاقل و بالغ بودن عاقله در زمان وقوع جرم ملاک مسئولیت وی است اما تمکن مالی عاقله طبق ماده 469 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مربوط به زمان پرداخت دیه است که در صورت تمکن می توان دیه را از اموال وی استیفا کرد؛ و در غیر این صورت طبق ماده 470 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن مرتکب از بیت المال پرداخت می شود. احراز عدم تمکن عاقله نیازی به تقدیم دادخواست اعسار ندارد. ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 نیز موید این امر است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 469 ـ عاقله در صورتی مسوول است که علاوه بر داشتن نسب مشروع عاقل بالغ و در مواعد پرداخت اقساط دیه تمکن مالی داشته باشد.

مشاهده ماده 469 قانون مجازات اسلامی

ماده 470 ـ در صورتی که مرتکب دارای عاقله نباشد یا عاقله او به دلیل عدم تمکن مالی نتواند دیه را در مهلت مقرر بپردازد دیه توسط مرتکب و در صورت عدم تمکن از بیت المال پرداخت می شود. در این مورد فرقی میان دیه نفس و غیر آن نیست.

مشاهده ماده 470 قانون مجازات اسلامی

ماده 85 ـ در مواردی که دیه باید از بیت ‏المال پرداخت شود پس از اتخاذ تصمیم قانونی راجع به سایر جهات پرونده به دستور دادستان برای صدور حکم مقتضی به دادگاه ارسال می شود. تبصره 1 ـ حکم این ماده در مواردی که پرونده با قرار موقوفی تعقیب یا با هر تصمیم دیگری در دادسرا مختومه می شود اما باید نسبت به پرداخت دیه تعیین تکلیف شود نیز جاری است. (الحاقی 24/03/1394) تبصره 2 ـ در مواردی که مسئولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است در صورت وجود دلیل کافی و با رعایت مقررات مربوط به احضار به وی اخطار می شود برای دفاع از خود حضور یابد پس از حضور موضوع برای وی تبیین و اظهارات او اخذ می شود. هیچ یک از الزامات و محدودیتهای مربوط به متهم در مورد عاقله قابل اعمال نیست. عدم حضور عاقله مانع از رسیدگی نیست. (الحاقی 24/03/1394)

مشاهده ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM