نظریه مشورتی شماره 7/97/2308

نظریه مشورتی شماره 7/97/2308

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/2308


شماره نظریه:
7/97/2308

شماره پرونده:
96-168/1-1781

تاریخ نظریه:
1397/08/20

استعلام
1-به موجب ماده 551 قانون آئین دادرسی کیفری قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است مجازات تعلیقی را به محکوم علیه تفهیم و ابلاغ کند اگر دادنامه تعلیقی که تذکرات لازم نیز در آن قید شده است به صورت حضوری و واقعی به محکوم علیه ابلاغ شده باشد همچنان قاضی اجرای احکام کیفری مکلف به احضار و در صورت عدم حضور جلب محکوم علیه و تفهیم تذکرات قانونی و لازم می باشد؟ 2-اگر شاکی در شکوائیه خود مدعی باشد که متهم مرتکب جرمی شده است و دادستان شکوائیه را جهت بررسی و انجام تحقیقات لازم و قانونی به یکی از شعب دادسرا ارجاع نمود و پس از ارجاع پرونده شاکی در هنگام تحقیقات جرایم دیگری اعم از قابل گذشت و غیر قابل گذشت بودن موضوع را به متهم منتسب نمود و برای مقام تحقیق بزه ادعایی کشف نشده و وقوع جرایم مذکور محرز نبوده و اثبات جرایم جدید مستلزم انجام تحقیقات می باشد موضوع مشمول ماده 99 قانون آئین دادرسی کیفری نباشد در چنین شرایطی آیا مقام تحقیق بدون اطلاع و ارجاع دادستان حق تحقیق و نهایتا اظهارنظر در خصوص موضوعات جدید را دارد یا خیر؟ 3-در گزارش و تحقیقات مرجع انتظامی آمده است شخصی در امر مواد مخدر فعالیت دارد و دادیار محترم به موجب ادله موجود در پرونده موضوع را نگهداری و یا حمل مواد مخدر تشخیص داده و همین اتهام را برای وی تفهیم نموده است لیکن مقام اظهارنظر فعل ارتکابی متهم را در معرض فروش قراردادن مواد مخدر تشخیص می دهد آیا با فرض متناسب بودن تامین اخذ شده در چنین مواردی ضروری است مقام اظهارنظر مقام تحقیق را مکلف به تفهیم اتهام جدید در معرض فروش به متهم و صدور قرار منع تعقیب در خصوص بزه نگهداری و یا حمل نماید و یا آنکه مقام اظهارنظر می تواند صرفا با اصلاح عنوان بزه انتسابی با قرار صادره موافقت نماید.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- طبق ماده 54 قانون مجازات اسلامی 1392 دادگاه به هنگام صدور قرار تعلیق اجرای مجازات به طور صریح به محکوم اعلام می کند که اگر در مدت تعلیق مرتکب یکی از جرایم مذکور در این ماده گردد علاوه بر مجازات جرم اخیر مجازات معلق نیز درباره وی اجرا می شود؛ لذا اگر تعلیق اجرای مجازات به طور ساده باشد نیازی به احضار و جلب محکوم و تفهیم و ابلاغ مجدد توسط قاضی اجرای احکام نیست و آنچه در ماده 551 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 آمده است ناظر به تعلیق اجرای مجازات به صورت مراقبتی است که دادگاه محکوم را مکلف به انجام دستور یا دستورهایی در مدت ایام تعلیق نموده است و محکوم مکلف به اجرای آنهاست و قاضی اجرای احکام طبق ماده اخیرالذکر باید محکوم را احضار و در صورت عدم حضور بدون عذر موجه جلب و چگونگی اجرای دستور یا دستورهای دادگاه و ضمانت عدم رعایت آنها را به وی تفهیم و ابلاغ نماید. 2- چنانچه پس از ارجاع پرونده به بازپرس و در حین انجام تحقیقات مقدماتی شاکی شکایت جدیدی را در پرونده مورد رسیدگی مطرح نماید اعم از اینکه موضوع شکایت جرم قابل گذشت یا غیر قابل گذشت باشد ولکن از مصادیق ماده 99 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 که ناظر به کشف جرم غیر مرتبط و غیر قابل گذشت از سوی بازپرس است خارج باشد در این صورت بازپرس بدون ارجاع دادستان حق رسیدگی به شکایت جدید مطروحه را نداشته و شاکی باید شکایت جدید را نزد دادستان مطرح نماید. بدیهی است که این امر مانع از اعلام مراتب طرح شکایت جدید از سوی بازپرس به دادستان نخواهد بود. 3- در فرض استعلام که دادیار اظهارنظر اعتقاد به انتساب اتهام در معرض فروش قرار دادن مواد مخدر به متهم و تفهیم اتهام مزبور به متهم دارد (برخلاف نظر دادیار تحقیق که اتهام انتسابی را حمل و نگهداری مواد مخدر می داند) مطابق ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و ملاک ماده 280 این قانون دادیار تحقیق مکلف به متابعت از نظر دادیار اظهارنظر بوده و باید پس از تفهیم اتهام مدنظر دادیار اظهارنظر به متهم مطابق نظر وی اقدام نماید.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 551 ـ در صورت تعلیق اجرای مجازات قاضی اجرای احکام کیفری محکوم علیه را احضار و در صورت عدم حضور بدون عذر موجه جلب می کند و با حضور محکوم علیه دستور یا دستورهای دادگاه چگونگی اجراء و ضمانت عدم رعایت آنها را به وی تفهیم و ابلاغ می نماید.

مشاهده ماده 551 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 99 ـ هرگاه بازپرس ضمن تحقیق جرم دیگری را کشف کند که با جرم اول مرتبط نباشد و بدون شکایت شاکی نیز قابل تعقیب باشد اقدامات لازم را طبق قانون برای حفظ آثار و علائم وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم به عمل می آورد و همزمان مراتب را به دادستان اطلاع می دهد و در صورت ارجاع دادستان تحقیقات را ادامه می دهد. تبصره ـ چنانچه جرم کشف شده از جرایمی باشد که با شکایت شاکی قابل تعقیب است مراتب در صورت امکان توسط دادستان به نحو مقتضی به اطلاع بزه دیده می رسد.

مشاهده ماده 99 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 92 ـ تحقیقات مقدماتی تمام جرایم بر عهده بازپرس است. در غیر جرایم مستوجب مجازات های مقرر در ماده (302) این قانون در صورت کمبود بازپرس دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است. در این حالت چنانچه دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع دهد قرارهای نهائی دادیار و همچنین قرار تامین منتهی به بازداشت متهم باید در همان روز صدور به نظر دادستان برسد و دادستان نیز مکلف است حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت در این باره اظهارنظر کند. (اصلاحی 24/03/1394) تبصره ـ در صورت عدم حضور بازپرس یا معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر در آن دادسرا در جرایم موضوع ماده (302) این قانون دادرس دادگاه به تقاضای دادستان و تعیین رئیس حوزه قضایی وظیفه بازپرس را فقط تا زمان باقی بودن وضعیت مذکور انجام می دهد.

مشاهده ماده 92 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 54 ـ هرگاه محکوم از تاریخ صدور قرار تا پایان مدت تعلیق مرتکب یکی از جرایم عمدی موجب حد قصاص دیه یا تعزیر تا درجه هفت شود پس از قطعیت حکم اخیر دادگاه قرار تعلیق را لغو و دستور اجرای حکم معلق را نیز صادر و مراتب را به دادگاه صادرکننده قرار تعلیق اعلام می کند. دادگاه به هنگام صدور قرار تعلیق به طور صریح به محکوم اعلام می کند که اگر در مدت تعلیق مرتکب یکی از جرایم فوق شود علاوه بر مجازات جرم اخیر مجازات معلق نیز درباره وی اجراء می شود.

مشاهده ماده 54 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM