نظریه مشورتی شماره 7/97/1840

نظریه مشورتی شماره 7/97/1840

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/1840


شماره نظریه:
7/97/1840

شماره پرونده:
96-192-2355

تاریخ نظریه:
1397/06/17

استعلام
کلیه اراضی واقع در محدوده و حریم شهرها مطابق طرح جامع و طرح تفصیلی که به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران می رسد کاربری مشخص ( اعم از مسکونی صنعتی بازرگانی اداری و غیره) می باشد و نحوه استفاده از زمین صرفا در چهار چوب همین کاربری امکان پذیر می باشد از طرفی مطابق ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 22/6/66 و ماده 20 آیین نامه اجرایی این قانون مصوب 24/3/1371 اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهر در اختیار وزارت راه و شهرسازی است که تبعا مطابق طرح های شهری آنها را مورد استفاده قرار می دهد و همچنین مطابق ماده 1 و 2 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 14/10/1384 هرگونه استفاده برای احداث ساختمان و سایر اقدامات در محدوده و حریم شهر باید تحت نظارت و کنترل شهرداری انجام پذیرد البته ماده 8 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 23/4/1389 و آیین نامه اجرایی ماده مذکور مصوب 10/10/1393 استثنائا مقرر می دارد وزارت جهاد کشاورزی چنانچه اراضی ملی واقع در حریم شهر را مستعد اجرای طرحهای کشاورزی و منابع طبیعی از قبیل جنگلکاری آبخیزداری کشت گیاهان دارویی و غیر) بداند می تواند از طریق کارگروه مربوطه تغییر کاربری عرصه را از شورای عالی شهر سازی و معماری ایران درخواست کند تا متعاقبا بتواند نسبت به تغییر مالکیت از آن وزارت راه و شهر سازی به وزارت جهاد کشاورزی اقدام نموده و آنرا تحت اختیار بگیرد مع ذلک در موارد متعددی مشاهده می گردد که دستگاههای متولی نظارت و کنترل اراضی محدوده و حریم شهر اداره راه و شهرسازی و شهرداریها با سلب مسئولیت از خود هیچ اقدامی جهت حفاظت و نظارت بر اراضی ملی واقع در این مناطق انجام نداده و این مسئولیت را مطلقا متوجه اداره منابع طبیعی می دانند یعنی در شرایطی که وزارت جهاد کشاورزی و کارگروه مربوطه هنوز حتی هیچگونه پیشنهاد و درخواستی از شورای عالی شهرسازی و معماری ایران جهت تغییر کاربری آن عرصه در راستای ماده 8 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و آیین نامه اجرایی آن نداشته است لذا اعلام فرمائید که اصولا وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهر بر عهده کدام دستگاه است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
نظر به اینکه منظور از مفاد استعلام در نهایت تعیین تکلیف مربوط به وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی در این مناطق است که به عهده کدام دستگاه می باشد پاسخ این است که طبق ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 22/6/1366 و ماده 20 آیین نامه اجرایی این قانون مصوب 24/3/1371 اراضی ملی واقع در محدوده و حریم شهر در اختیار وزارت راه و شهرسازی است و بنابراین در صورت انتقال اراضی ملی و منابع طبیعی به لحاط توسعه و گسترش محدوده شهر و قرار گرفتن این اراضی در محدوده و حریم شهر وظیفه کنترل و نظارت و حفاظت اراضی ملی بر عهده وزارت راه و شهرسازی است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 10 ـ از تاریخ تصویب قانون اراضی شهری مصوب 1360 کلیه زمین های متعلق به وزارتخانه ها و نیروهای مسلح و موسسات دولتی و بانکها و سازمانهای وابسته به دولت و موسساتی که شمول حکم مستلزم ذکر نام است و کلیه بنیادها و نهادهای انقلابی در اختیار وزارت مسکن و شهرسازی قرار می گیرد. تبصره 1 ـ اراضی غیر موات بنیادهای غیر دولتی از شمول این ماده مستثنی بوده ولی هر گونه واگذاری طبق ضوابط وزارت مسکن و شهرسازی با رعایت نظر ولی فقیه خواهد بود. تبصره 2 ـ شهرداریها و شرکتها و سازمانهای وابسته به شهرداریها از شمول این ماده مستثنی هستند ولی حق واگذاری آن گونه اراضی را بدون اجازه وزارت مسکن و شهرسازی ندارند مگر به عنوان رفع نیازمندیهای عمومی شهر و عوض املاک واقع در طرحهای مصوب شهری. تبصره 3 ـ اراضی وقفی به وقفیت خود باقی است ولی اگر زمینی به عنوان وقف ثبت شده و در مراجع ذیصلاح ثابت شود که تمام یا قسمتی از آن موات بوده سند وقف زمین موات ابطال و در اختیار دولت قرار می گیرد لکن هر گونه واگذاری اراضی از طرف اوقاف یا آستان قدس رضوی و یا سایر متولیان بایستی بر طبق ضوابط شهرسازی و رعایت نظر واقف صورت گیرد. تبصره 4 ـ وزارت مسکن و شهرسازی مکلف است اراضی حاصل از موضوع این ماده را به ادارات و سازمانهای مذکور در حد نیاز اداری و تاسیساتی مجانا واگذار نماید.

مشاهده ماده 10 قانون زمین شهری

ماده 8 ـ به منظور حفاظت از منابع ملی شده و اراضی دولتی واقع در حریم شهرها شهرکها و شهرهای جدید (از مبدا شروع حریم) و جلوگیری از تجاوز به این عرصه ها و توسعه فضای سبز اعم از زراعت چوب جنگل کاری آبخیزداری پارکهای جنگلی درختکاری مثمر و غیرمثمر و همچنین بهره برداریهای همگن دیگر نظیر فعالیتهای طبیعت گردی توسعه کشت گیاهان دارویی و صنعتی و پروژه های شیلاتی دولت مکلف است با حفظ مالکیت دولت حق بهره برداری و یا حق انتفاع از عرصه های مستعد مذکور را در قالب طرحهای مصوب در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار دهد. تبصره1ـ وجه قابل پرداخت بابت حق بهره برداری و یا حق انتفاع این گونه اراضی برای سال اول به صورت مزایده تعیین و برای سالهای بعد براساس نرخ تورم سالانه اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعدیل و تعیین می گردد. وجه حق بهره برداری و یا حق انتفاع سالانه مذکور باید توسط مجریان طرح حداکثر تا پایان هر سال مالی به حساب مربوط در خزانه واریز گردد. تبصره2ـ هرگونه واگذاری جزئی و یا کلی و یا تغییر کاربری غیرمجاز و یا تغییر طرح مصوب (کلی و یا جزئی) و یا عدم پرداخت به موقع وجه حق بهره برداری و یا حق انتفاع سالانه از سوی مجری طرح موجب فسخ یک طرفه قرارداد بهره برداری طرح از سوی وزارت جهاد کشاورزی می شود. تبصره3ـ مدت زمان اجرای این گونه طرحها پانزده سال تعیین می گردد و مفاد آن در پایان سال پانزدهم قابل تجدیدنظر می باشد. همچنین در صورتی که مجری طرح مطابق مفاد این ماده و سایر قوانین مرتبط نسبت به اجراء تعهدات خود اقدام نموده باشد وزارت جهاد کشاورزی مجاز است عرصه طرح مذکور را با شرایط تجدیدنظر شده همچنان در اختیار مجری مذکور قرار دهد. تبصره4ـ حجم فعالیت و میزان کل (مساحت) اراضی مورد اجراء در خصوص فعالیتهای موضوع این ماده در سطح کشور برای هر سال در بودجه های سنواتی تعیین می گردد. تبصره5 ـ لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب 26/1/1359 و آیین نامه اجرائی آن مصوب 31/2/1359 و مواد (3) و (31) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب سال 1346 و اصلاحات بعدی آن و ماده (75) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 28/2/1383 از حکم این ماده مستثنی بوده همچنین (در صورت ضرورت) طرحهای موضوع ماده (3) قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور مصوب سـال 1346 و اصلاحات بـعدی آن که تا قبل از تصویب این قانون واگذار شده و به مرحله بهره برداری رسیده و مشمول مصادیق مذکور در این ماده می باشد قابل انطباق با مفاد این ماده خواهد بود. تبصره6 ـ آیین نامه اجرائی این ماده به پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی به تصویب هیات وزیران می رسد.

مشاهده ماده 8 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM