نظریه مشورتی شماره 7/97/628

نظریه مشورتی شماره 7/97/628

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/628


شماره نظریه:
7/97/628

شماره پرونده:
97-168-628

تاریخ نظریه:
1397/03/27

استعلام
مستدعی است جهت رفع ابهام از قانون اعلام فرمائید با توجه به اینکه مطابق تبصره 2 ماده 296 قانون آیین دادرسی کیفری دادرس علی¬البدل حسب مورد می¬تواند به جای رئیس یا مستشار دادگاه در دادگاه کیفری یک انجام وظیفه کند: 1- آیا این سمت شامل دادرس علی¬البدل محاکم بدوی می¬شود یا خیر؟ یا اینکه شامل دادرس¬های شاغل در سایر مراجع از جمله تجدیدنظر می¬گردد؟ 2- تعیین دادرس جانشین در دادگاه کیفری یک به عهده کدام یک از مقام¬های قضایی خواهد بود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- الف: با توجه تفکیک دادگاههای کیفری در ماده 294 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 و تعیین صلاحیت هر یک از دادگاههای کیفری به موجب مواد بعدی منظور از دادرس علی¬البدل در تبصره 2 ماده 296 قانون یاد شده دادرس علی¬البدل دادگاه کیفری یک است و شامل دادرس علی-البدل دادگاههای بدوی دیگر (دادگاه انقلاب کیفری 2 و. ..) نمی¬شود. ب: نظر به اینکه عبارت «دادرس علی¬البدل» در اصلاحات مورخ 24/3/1394 از ماده 426 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 حذف شده است و در متن ماده 20 قانون تشکیل دادگاه¬های عمومی و انقلاب نیز دادرس علی¬البدل در ترکیب قضایی دادگاه تجدیدنظر استان پیش بینی نشده است و تبصره یک الحاقی مورخ 28/7/1381 این ماده در دادگاه تجدیدنظر استان که به عنوان دادگاه کیفری استان به برخی جرایم رسیدگی می¬کرد دادرس علی¬البدل پیش بینی کرده بود نیز به موجب ماده 570 قانون صدرالذکر نسخ شده است بنابراین در قوانین لازم الاجرای کنونی در ترکیب قضایی دادگاه تجدیدنظر استان دادرس علی¬البدل پیش بینی نشده است ولی با توجه به تبصره ماده 296 اصلاحی 24/3/1394 قانون اخیر الذکر دادگاه¬های کیفری استان به دادگاه¬های کیفری یک تبدیل می¬شوند و برابر تبصره 2 همین ماده «دادرس علی¬البدل» در ترکیب قضایی دادگاه کیفری یک پیش بینی شده است. 2- به موجب ماده 294 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 دادگاه¬های کیفری به دادگاه کیفری یک دادگاه کیفری دو دادگاه انقلاب دادگاه اطفال و نوجوانان و دادگاه نظامی تقسیم می¬شوند و مطابق ماده 338 قانون فوق¬الذکر در حوزه¬هایی که شعبه متعدد تشکیل می¬شود ارجاع پرونده با رئیس حوزه قضائی است. بنابراین دادگاه کیفری یک که در ردیف دادگاه¬های نخستین می¬باشد تحت ریاست و نظارت رئیس حوزه قضایی است که بر اساس ماده 12 قانون تشکیل دادگاه¬های عمومی و انقلاب اصلاحی 28/7/1381 در شهرستانها رئیس دادگستری شهرستان و در شهرستانهای مرکز استان رئیس کل دادگاه¬ها بر دادگاه¬های نخستین ریاست ونظارت اداری دارد و نیز مطابق ماده 448 قانون صدرالذکر و ماده 12 قانون اخیرالذکر رئیس کل دادگستری استان رئیس کل دادگاه¬های تجدیدنظر استان است. بنا به مراتب دادگاه کیفری یک اعم از این که در مرکز استان یا در هر یک از شهرستانهای استان تشکیل شود. از حیث تشکیلات اداری وابسته به تشکیلات دادگستری شهرستان مرکز استان یا همان دادگستری است که در حوزه آن تشکیل گردیده است وموجب قانونی جهت انفکاک دادگاه کیفری یک از تشکیلات اداری دادگستری مرکز استان یا دادگستری شهرستان محل استقرار وجود ندارد. بنابراین مطابق ماده 338 قانون یاد شده در حوزه¬هایی که شعب متعدد دادگاه تشکیل می¬شود ارجاع پرونده با رئیس حوزه قضایی است و چون دادگاه کیفری یک دادگاه نخستین محسوب می¬شود و تعیین دادرس جانشین نیز از مصادیق ارجاع پرونده قلمداد می¬گردد. با لحاظ ماده 405 و تبصره ماده 297 این قانون و مواد 12 و تبصره 7 ماده 20 قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه¬های عمومی وانقلاب اصلاحی 28/7/1381 در شهرستان مرکز استان رئیس کل دادگاه¬های شهرستان مرکز استان و در شهرستان غیر مرکز استان رئیس دادگستری شهرستان ارجاع پرونده دادگاه کیفری یک و تعیین دادرس جانشین را به عهده دارد.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 296 ـ دادگاه کیفری یک دارای رییس و دو مستشار است که با حضور دو عضو نیز رسمیت می یابد. در صورت عدم حضور رییس ریاست دادگاه به عهده عضو مستشاری است که سابقه قضایی بیشتری دارد. تبصره 1 ـ دادگاه کیفری یک در مرکز استان و به تشخیص رئیس قوه قضاییه در حوزه قضایی شهرستان ها تشکیل می شود. در حوزه هایی که این دادگاه تشکیل نشده است به جرایم موضوع صلاحیت آن در نزدیکترین دادگاه کیفری یک در حوزه قضایی آن استان رسیدگی می شود. تبصره 2 ـ دادرس علی البدل حسب مورد می تواند به جای رئیس یا مستشار انجام وظیفه کند. همچنین با انتخاب رئیس کل دادگستری استان عضویت مستشاران دادگاههای تجدید نظر در دادگاه کیفری یک و دادگاه انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می کند بلامانع است. تبصره 3 ـ دادگاه های کیفری استان و عمومی جزائی موجود به ترتیب به دادگاههای کیفری یک و دو تبدیل می شوند. جرایمی که تا تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون در دادگاه ثبت شده است از نظر صلاحیت رسیدگی تابع مقررات زمان ثبت است و سایر مقررات رسیدگی طبق این قانون در همان شعب مرتبط انجام می شود. این تبصره درمورد دادگاه انقلاب و دادگاههای نظامی نیز جاری است.

مشاهده ماده 296 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 294 ـ دادگاه های کیفری به دادگاه کیفری یک دادگاه کیفری دو دادگاه انقلاب دادگاه اطفال و نوجوانان و دادگاه های نظامی تقسیم می شود.

مشاهده ماده 294 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 426 ـ دادگاه تجدیدنظر استان مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست تجدیدنظر از کلیه آرای غیرقطعی کیفری است جز در مواردی که در صلاحیت دیوان عالی کشور باشد. دادگاه تجدیدنظر استان در مرکز هر استان تشکیل می شود. این دادگاه دارای رییس و دو مستشار است. دادگاه تجدیدنظر و شعب دیوان ـعالی کشور با دو عضو نیز رسمیت دارند. (اصلاحی 24/03/1394)

مشاهده ماده 426 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM