نظریه مشورتی شماره 7/96/1410

نظریه مشورتی شماره 7/96/1410

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/96/1410


شماره نظریه:
7/96/1410

شماره پرونده:
96-79-919

تاریخ نظریه:
1396/06/21

استعلام

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا با عنایت به ماده 415 قانون تجارت و ذیل ماده 15 قانون نحوه اجرای محکومیت­های مالی رسیدگی به امر ورشکستگی تاجر مستلزم تقدیم دادخواست نیست و بنا به درخواست تاجر یا طلبکاران یا دادستان به آن رسیدگی می­گردد. ثانیا الف: برابر مقررات کنونی لازم نیست هیچ یک از طلبکاران‏ ‎ ‏‏طرف دعوای ورشکستگی قرار گیرند و اصولا تعیین همه طلبکاران و سایر اشخاص ذی نفع قبل از صدورحکم و طرف دعوا قراردادن آنها در مواردی که برابر بندهای ب و ج ماده 415 قانون تجارت درخواست صدورحکم ورشکستگی از سوی یک یا چند نفر از طلبکاران یا دادستان به عمل می­آید غیرممکن است و در مواردی که این درخواست برابر بند الف ماده مذکور از سوی خود تاجر نیز به عمل می آید همواره امری آسان نیست. ب: در مقررات کنونی نصی مبنی بر اینکه دعوای ورشکستگی از سوی تاجر یا طلبکاران باید به طرفیت دادستان باشد وجود ندارد و از عمومات قانونی نیز چنین امری قابل استنباط نیست. بنابراین با توجه به اینکه دادستان طرف دعوا قرار نمی­گیرد اصولا ابلاغ نسخه ای از درخواست ورشکستگی به وی بلاوجه است و در صورت ابلاغ نیز دادستان با تکلیفی مواجه نیست. ثالثا تاجر طبق مواد 492 و 413 قانون تجارت در صورت توقف از تادیه دیون ورشکسته محسوب       می­گردد لکن احراز این امر مستلزم رسیدگی قضایی است و تشخیص و احراز آن با مرجع قضایی رسیدگی کننده است. بنابراین دادگاه با عنایت به ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و مواد 416 و 412 قانون تجارت هرگونه تحقیقی که برای احراز مسلم بودن دیون تاجر و تاریخ توقف از پراخت دیون وی از جمله دعوت از طلبکار یا ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری ضروری باشد به عمل می آورد. رابعا الف: کلمه «اعتراض» در مواد 536 537 و 540 قانون تجارت توجها به قرینه­ای که در ماده 540 آمده و اعتراض را در کنار «استیناف» و «تمیز» آورده است که شامل دو معنی است : 1- یکی از معانی آن در این مواد همان واخواهی است که قانونگذار در قانون آیین دادرسی در امور مدنی برای محکوم­علیه غایب چنین حقی را قائل شده است. در ما نحن فیه اگر متقاضی حکم ورشکستگی غیر تاجر باشد (طلبکار یا دادستان) و تاجر در دادرسی حضور نداشته باشد وی می­تواند طبق مقررات راجع به واخواهی در قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی از حکم ورشکستگی یا حکم راجع به تاریخ توقف در مهلتی که در ماده 537 قانون تجارت آمده است واخواهی کند. 2- یکی دیگر از معانی « اعتراض» در مواد 536 537 و 540 قانون تجارت همان «اعتراض ثالث محاکماتی» موضوع مواد 417 به بعد قانون آیین دادرسی در امور مدنی است و این حق مخصوص طلبکارن تاجر و سایر اشخاص ذینفع است که در دادرسی حضور نداشته اند و حکم ورشکستگی یا حکم راجع یه تاریخ توقف به حقوق آنان خلل وارد می­کند. شایسته ذکر است حاضران در دادرسی اعم از تاجر یا طلبکاران حق اعتراض به حکم ورشکستگی به شرح فوق را ندارند و در حدود مقررات آیین دادرسی مدنی و مهلت­های پیش بینی شده در مواد 539 و 540 صرفا حق تجدید نظرخواهی و فرجام­خواهی دارند و« اعتراض» فقط مختص تاجر و طلبکارانی است که در دادرسی حضور نداشته اند. بنابراین دادستان که متقاضی صدور حکم ورشکستگی نبوده و در نتیجه در دادرسی حضور نداسته حق اعتراض تجدیدنظر خواهی و یا فرجام خواهی ندارد.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 415 ـ ورشکستگی تاجر به حکم محکمه بدایت در موارد ذیل اعلام می شود: الف) بر حسب اظهار خود تاجر. ب) به موجب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکارها. ج) بر حسب تقاضای مدعی العموم بدایت.

مشاهده ماده 415 قانون تجارت

ماده 492 ـ در مورد ذیل قرارداد ارفاقی باطل است: 1 ـ در مورد محکومیت تاجر به ورشکستگی به تقلب. 2 ـ در مورد ماده 490.

مشاهده ماده 492 قانون تجارت

ماده 413 ـ تاجر باید در ظرف سه روز از تاریخ وقفه که در تادیه قروض یا سایر تعهدات نقدی او حاصل شده است توقف خود را به دفتر محکمه بدایت محل اقامت خود اظهار نموده صورت حساب دارایی و کلیه دفاتر تجارتی خود را به دفتر محکمه مزبوره تسلیم نماید.

مشاهده ماده 413 قانون تجارت

ماده 416 ـ محکمه باید در حکم خود تاریخ توقف تاجر را معین نماید و اگر در حکم معین نشد تاریخ حکم تاریخ توقف محسوب است.

مشاهده ماده 416 قانون تجارت

ماده 412 ـ ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی در نتیجه توقف از تادیه وجوهی که بر عهده او است حاصل می شود. حکم ورشکستگی تاجری را که حین الفوت در حال توقیف بوده تا یک سال بعد از مرگ او نیز می توان صادر نمود.

مشاهده ماده 412 قانون تجارت

ماده 536 ـ حکم اعلان ورشکستگی و همچنین حکمی که به موجب آن تاریخ توقف تاجر در زمانی قبل از اعلان ورشکستگی تشخیص شود قابل اعتراض است.

مشاهده ماده 536 قانون تجارت

ماده 537 ـ اعتراض باید از طرف تاجر ورشکسته در ظرف ده روز و از طرف اشخاص ذینفع که در ایران مقیمند در ظرف یک ماه و از طرف آنهایی که در خارجه اقامت دارند در ظرف دو ماه به عمل آید ابتدای مدتهای مزبور از تاریخی است که احکام مذکوره اعلان می شود.

مشاهده ماده 537 قانون تجارت

ماده 540 ـ قرارهای ذیل قابل اعتراض و استیناف و تمیز نیست: 1) قرارهای راجعه به تعیین یا تغییر عضو ناظر یا مدیر تصفیه. 2) قرارهای راجعه به تقاضای اعانه به جهت تاجر ورشکسته یا خانواده او. 3) قرارهای فروش اسباب یا مال التجاره که متعلق به ورشکسته است. 4) قرارهایی که قرارداد ارفاقی را موقتا موقوف یا قبول موقتی مطالبات متنازع فیه را مقرر می دارد. 5) قرارهای صادره در خصوص شکایت از اوامری که عضو ناظر در حدود صلاحیت خود صادر کرده است.

مشاهده ماده 540 قانون تجارت

ماده 199 - در کلیه امور حقوقی دادگاه علاوه بر رسیدگی به دلایل مورد استناد طرفین دعوا هرگونه تحقیق یا اقدامی که برای کشف حقیقت لازم باشد انجام خواهد داد.

مشاهده ماده 199 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM