نظریه مشورتی شماره 2570/95/7

نظریه مشورتی شماره 2570/95/7

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 2570/95/7


شماره نظریه:
2570/95/7

شماره پرونده:
1749-1/168-95

تاریخ نظریه:
1395/10/08

استعلام
پیرو نامه یک سیار مورخ 28/7/95 و عطف به نامه 2064/95/7 مورخ 19/8/95 آن اداره تقاضا دارد در خصوص سوال زیر که قبلا مطرح ولی به نظر یا در طرح موضوع توفیق نبوده یا با توجه به اشاره های قانونی در پاسخ نتیجه روشن حاصل نگردیده لذا نظر دقیق آن اداره محترم را خواستارم همان¬گونه که قبلا به عرض رسید دادگاه تجدیدنظر در مرحله تنظیم خلاصه جریان پرونده پی به بی-گناهی تجدیدنظرخواه که درمرحله بدوی به مجازات حبس محکوم گردیده و به لحاظ عجز از معرفی تامین در مرحله بدوی در حبس می¬باشد می¬برد قابل ذکر است که دادگاه تجدیدنظر اساسا به دلیل احراز بی گناهی تجدیدنظرخواه قائل به این نیست که از تجدیدنظرخواه تامینی اخذ شود خواه تشدید تامین خواه تخفیف تامین و مورد را نیز از موارد بند ت ماده450 قانون آئین دادرسی کیفری نمی¬داند زیرا که عملی که محکوم¬علیه به اتهام آن محکوم شده در صورت اثبات جرم است و شامل عفو عمومی و یا سایر جهاتی که قانونا متهم قابل تعقیب نباشد نیز نیست حال در چنین فرضی این سوال مطرح است که آیا دادگاه تجدیدنظر مجاز می¬باشد که با تشکیل جلسه رسیدگی فوق العاده با حضور دادستان و بدون نیاز به احضار طرفین و پس از اعلام ختم رسیدگی اقدام به صدور رای بر برائت تجدیدنظرخواه و سپس دستور خلاصی او را از زندان صادر نماید یا اینکه علی¬رغم محرز بودن بی-گناهی تجدیدنظرخواه و در حبس بودن وی الزاما دادگاه تجدیدنظر پس از تعیین وقت رسیدگی و احضار طرفین و نماینده دادستان و در صورت فراهم شدن موجبات دادرسی از جمله ابلاغ صحیح اوراق احضاریه به طرفین تا هر زمان که به طول بینجامد آن گاه ختم دادرسی را اعلام و سپس رای بر برائت و آزادی فرد بی¬گناه را صادر نماید به نظر می¬رسد در جهت رعایت حقوقی شرعی و قانونی و انسانی فرد بی گناه بتوان از قسمت اخیر بند ب ماده 455 قانون آئین دادرسی کیفری و مفهوم آن به نفع تجدیدنظر خواه موصوف استفاده نمود./

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
موارد مذکور در بند ب ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی از حیث لزوم یا عدم لزوم تعیین وقت رسیدگی از سوی دادگاه تجدید نظر استان تابع قواعد مقرر در بند ث ماده 450 این قانون است و لذا اتخاذ ملاک از بند ب ماده 455 قانون برای نظیر آنچه در فرض سوال آمده است منتفی می باشد. بنابراین همان گونه که قانونگذار در ذیل بند "ث" ماده 450 قانون یاد شده تصریح نموده است "... دادگاه تجدیدنظر با صدور دستور تعیین وقت رسیدگی طرفین. ..را احضار می کند..." در فرض سوال تشکیل جلسه رسیدگی بدون احضار قبلی طرفین وجاهت قانونی ندارد. اصل ترافعی بودن دادرسی و حکم مقرر در ماده ی 2 قانون فوق الذکر مبنی بر لزوم اینکه دادرسی کیفری مستند به قانون باشد و حقوق طرفین (ونه صرفا متهم) را تضمین کند موید این استدلال است./

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 450 ـ رئیس شعبه پرونده های ارجاعی را بررسی و گزارش جامع آن را تهیه می کند و یا به نوبت به یکی از اعضای دادگاه تجدید نظر استان ارجاع می دهد. این عضو گزارش پرونده را که متضمن جریان آن و بررسی کامل در خصوص تجدید نظرخواهی و جهات قانونی آن است تهیه و در جلسه دادگاه قرائت می کند. خلاصه این گزارش در پرونده درج می شود و سپس دادگاه به شرح زیر اتخاذ تصمیم می نماید: الف ـ در صورتی که تحقیقات ناقص باشد قرار رفع نقص صادر می کند و پرونده را نزد دادسرای صادرکننده کیفرخواست یا دادگاه صادر کننده رای میفرستد تا پس از انجام دستور دادگاه تجدید نظر استان آن را بدون اظهار نظر اعاده کند و یا دادگاه تجدید نظر می تواند خود مبادرت به انجام تحقیقات نماید. ب ـ هرگاه رای صادره از نوع قرار باشد و تحقیقات یا اقدامات دیگر ضروری نباشد و قرار مطابق مقررات صادر شده باشد آن را تایید و پرونده به دادگاه صادر کننده قرار اعاده می شود و چنانچه به هر علت دادگاه تجدید نظر عقیده به نقض داشته باشد پرونده برای رسیدگی به دادگاه صادرکننده قرار اعاده می شود و آن دادگاه مکلف است خارج از نوبت رسیدگی کند. پ ـ هرگاه رای توسط دادگاهی که صلاحیت ذاتی یا محلی ندارد صادر شود دادگاه تجدید نظر استان رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال و مراتب را به دادگاه صادرکننده رای اعلام می کند. ت ـ اگر عملی که محکوم علیه به اتهام ارتکاب آن محکوم شده به فرض ثبوت جرم نبوده یا به لحاظ شمول عفو عمومی و یا سایر جهات قانونی متهم قابل تعقیب نباشد رای مقتضی صادر می کند. ث ـ در غیر از موارد مذکور در بندهای فوق هرگاه جرم از جرایم مستوجب مجازات های حدود قصاص و جرایم غیرعمدی مستوجب بیش از نصف دیه و یا جرایم تعزیری درجه چهار و پنج باشد بطور مطلق و در جرایم تعزیری درجه شش و هفت در صورت محکومیت به حبس و در سایر جرایم در صورت اقتضاء دادگاه تجدیدنظر با صدور دستور تعیین وقت رسیدگی طرفین و اشخاصی را که حضورشان ضروری است احضار می کند. طرفین می توانند شخصا حاضر شوند یا وکیل معرفی کنند. در هرحال عدم حضور یا عدم معرفی وکیل مانع از رسیدگی نیست. (اصلاحی 24/03/1394)

مشاهده ماده 450 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 455 ـ دادگاه تجدید نظر استان پس از تشکیل جلسه رسیدگی و اعلام ختم دادرسی به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کند: الف ـ هرگاه رای مورد تجدید نظرخواهی مطابق ادله موجود در پرونده و طبق قانون صادر شده باشد رای را تایید و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده می کند. ب ـ هرگاه متهم به جهات قانونی قابل تعقیب نباشد یا دادگاه تجدید نظر استان به هر دلیل برائت متهم را احراز کند رای تجدید نظرخواسته را نقض و رای مقتضی صادر می کند هرچند محکوم علیه درخواست تجدید نظر نکرده باشد و چنانچه محکوم علیه زندانی باشد به دستور دادگاه فوری آزاد می شود. پ ـ چنانچه رای تجدید نظرخواسته را مخالف قانون تشخیص دهد با استدلال و ذکر مبانی و مستند قانونی آن را نقض و در ماهیت انشای رای می کند. تبصره ـ عدم رعایت تشریفات دادرسی موجب نقض رای نیست مگر آنکه تشریفات مذکور به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی ـاعتباری رای شود.

مشاهده ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM