نشست قضایی شماره 1397-4885

نشست قضایی شماره 1397-4885

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1397-4885


کد نشست:
1397-4885

تاریخ برگزاری:
1397/05/16

برگزار شده توسط:
استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریز

موضوع:
ضبط اعیانی احداثی به نفع دولت

پرسش:
با توجه به ماده 690 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 آیا قسمت اخیر تبصره یک ماده 55 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع در خصوص ضبط اعیانی احداثی به نفع دولت نسخ شده است یا خیر؟

نظر هیئت عالی:
با تصویب ماده 690 قانون مجازات اسلامی 1375 ماده 55 و تبصره الحاقی قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع اصلاحی 1348 نسخ ضمنی شده بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان تبریز استان آذربایجان شرقی در حدود فوق الذکر مورد تایید است.

نظر اکثریت:
قانونگذار در ماده 690 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 در مقام بیان و با وجود تبیین و اعلام تصرف منابع طبیعی تکلیف به رفع تصرف و تعیین مجازات نموده و نسبت به ضبط اعیانی تصریحی ندارد و شورای نگهبان نیز در نظریه شماره 2650 مورخ 67/07/04 ضبط اعیانی را خلاف موازین شرعی بیان نموده است. همچنین در رای وحدت رویه شماره 749 مورخ 95/01/24 دیوان نیز در خصوص قاچاق چوب های جنگلی موضوع را مشمول قانون جدید دانسته و جریمه و قاچاق را از صلاحیت مراجع قضایی خارج و در صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی قرار داده است.

نظر اقلیت:
در خصوص اخف بودن مجازات در قانون جدید طبق ماده 10 قانون مجازات اسلامی نسبت به جرایم سابق قانون اخف اعمال می شود. اما سوال مطروحه مرتبط با این موضوع نیست زیرا فرض بر این است که در حال حاضر هر دو قانون موجود است و می خواهیم بدانیم کدامیک از قوانین عام یا خاص قابل اعمال است. در خصوص نسخ دو قانون عام و خاص دلیل بر نسخ وجود ندارد زیرا قانون جدید صرفا موضوع را مسکوت گذاشته و در مورد ضبط اعیانی حکمی ندارد. ماده 690 در خصوص عرصه و ماده 55 در خصوص اعیانی حکم نموده و مغایرتی با قانون قبلی نداشته و تعارضی وجود ندارد. در خصوص نظر شورای نگهبان به نظر می رسد شورای نگهبان کل ماده 55 و مجازات آن را خلاف شرع می داند و ناظر به احیاء و تصرفات قبل از انقلاب است. لذا شرایط نسخ و اعمال ماده 10 قانون مجازات اسلامی وجود ندارد.

مبحث:
جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 55 ـ هر کس به قصد تصرف به منابع ملی مذکور در ماده 1 قانون ملی شدن جنگلهای کشور تجاوز کند به یک سال تا سه سال حبس تادیبی محکوم خواهد شد. (اصلاحی 20/01/1348) تبصره 1 ـ وزارت کشاورزی و منافع طبیعی مکلف است به وسیله گارد جنگل و ماموران خود به محض اطلاع رفع تجاوز کند و در صورتی که تشخیص وزارت کشاورزی و منافع طبیعی نسبت به منافع ملی مذکور در این ماده اخطار یا آگهی شده باشد مراتب را به دادسرای محل اعلام دارد دادسرا متهم را مورد تعقیب کیفری قرار می دهد مگر این که نسبت به تشخیص وزارت کشاورزی و منابع طبیعی در مهلت مقرر در اخطار یا آگهی اعتراض شده باشد که در این صورت تعقیب کیفری متوقف و ادامه آن موکول به حصول نتیجه اجرای کامل مقررات ماده 56 خواهد بود. (اصلاحی 29/04/1354) مرور زمان تعقیب کیفری در اینگونه موارد از تاریخ صدور حکم کمیسیون موضوع ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع شروع می شود. اعیانی که در عرصه مورد تجاوز احداث شده یا بشود به حکم دادگاه به نفع دولت ضبط می شود. تبصره 2 ـ از تاریخ تصویب این قانون مراتعی که در اجرای ماده 64 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور جزء مستثنیات مالکین شناخته می شود باید فقط برای تعلیف دام و مورد استفاده قرار بگیرد. (الحاقی 29/04/1354) تبدیل این قبیل مراتع به منظور استفاده دیگر منحصرا بر اساس طرحی که به تصویب وزارت کشاورزی و منابع طبیعی می رسد مجاز خواهد بود. در صورتی که این قبیل مراتع به تشخیص هیات نظارت مذکور در بند 3 قانون اصلاح فصل پنجم و پاره ای از مواد قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع مصوب خرداد ماه 1354 کلا یا جزا تبدیل شود مراتع مورد بحث به دولت تعلق خواهد گرفت و طبق نظریه هیات نظارت فوق سند مالکیت صادر قبلی باطل می گردد.

مشاهده ماده 55 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع

ماده 690 ـ کاهش بینایی درصورتی که مقدار آن قابل تشخیص باشد به همان نسبت دیه دارد و چنانچه قابل تشخیص نباشد موجب ارش است.

مشاهده ماده 690 قانون مجازات اسلامی

ماده 10 ـ در مقررات و نظامات دولتی مجازات و اقدام تامینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و مرتکب هیچ رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل را نمیتوان به موجب قانون موخر به مجازات یا اقدامات تامینی و تربیتی محکوم کرد لکن چنانچه پس از وقوع جرم قانونی مبنی بر تخفیف یا عدم اجرای مجازات یا اقدام تامینی و تربیتی یا از جهاتی مساعدتر به حال مرتکب وضع شود نسبت به جرایم سابق بر وضع آن قانون تا صدور حکم قطعی موثر است. هرگاه به موجب قانون سابق حکم قطعی لازم الاجراء صادرشده باشد به ترتیب زیر عمل می شود: الف ـ اگر رفتاری که در گذشته جرم بوده است به موجب قانون لاحق جرم شناخته نشود حکم قطعی اجراء نمی شود و اگر در جریان اجراء باشد اجرای آن موقوف می شود. در این موارد و همچنین در موردی که حکم قبلا اجراء شده است هیچ گونه اثر کیفری بر آن مترتب نیست. ب ـ اگر مجازات جرمی به موجب قانون لاحق تخفیف یابد قاضی اجرای احکام موظف است قبل از شروع به اجراء یا در حین اجراء از دادگاه صادرکننده حکم قطعی اصلاح آن را طبق قانون جدید تقاضا کند. محکوم نیز می تواند از دادگاه صادرکننده حکم تخفیف مجازات را تقاضا نماید. دادگاه صادرکننده حکم با لحاظ قانون لاحق مجازات قبلی را تخفیف میدهد. مقررات این بند در مورد اقدام تامینی و تربیتی که در مورد اطفال بزهکار اجراء می شود نیز جاری است. در این صورت ولی یا سرپرست وی نیز می تواند تخفیف اقدام تامینی و تربیتی را تقاضا نماید. تبصره ـ مقررات فوق در مورد قوانینی که برای مدت معین و یا موارد خاص وضع شده است مگر به تصریح قانون لاحق اعمال نمی شود.

مشاهده ماده 10 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM