نشست قضایی شماره 1398-6502

نشست قضایی شماره 1398-6502

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-6502


کد نشست:
1398-6502

تاریخ برگزاری:
1397/09/13

برگزار شده توسط:
استان گیلان/ شهر شفت

موضوع:
احضار مشتکی عنه به عنوان مطلع

پرسش:
آیا در رسیدگی به پرونده ها در دادسرا می توان بدوا مشتکی عنه را به عنوان مطلع احضار و از وی در خصوص موضوع شکایت تحقیق کرد ؟در صورت اقرار به ارتکاب بزه اقرار وی چه حکمی دارد؟

نظر هیئت عالی:
در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 عناوین متهم شاکی مطلع و شاهد دارای معانی خاص خود ومجزای از یکدیگرند و لذا احضار متهم (مشتکی عنه) به استناد قانون مزبور به عنوان مطلع به صرف این که دلیلی بر علیه او وجود ندارد فاقد وجاهت قانونی است؛ بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان شفت استان گیلان موجه و مورد تایید است.

نظر اکثریت:
نظر به مفاد ماده 204 قانون آیین دادرسی کیفری که مطابق آن این اختیار به بازپرس داده که هر شخصی ( از جمله مشتکی عنه ) حضور و تحقیق از وی را برای روشن شدن موضوع ضروری تشخیص دهد برابر مقررات احضار کند در مواردی که دلیل کافی جهت احضار مشتکی عنه به عنوان متهم وجود ندارد ( مثلا در زمان وقوع بزه نسبت به شاکی صرفا شاکی و مشتکی عنه حضور داشته اند ) می توان مشتکی عنه را به عنوان مطلع احضار کرد و از وی در خصوص شکایت شاکی بدون تفهیم اتهام و رعایت مقررات مربوط به تحقیق از متهم از ایشان تحقیق کرد چنانچه اظهارات وی دلالت بر توجه اتهام به او نماید با توجه به مفاد ماده 213 قانون ایین دادرسی کیفری که بیان می دارد « تفهیم اتهام به کسی که به عنوان متهم احضار نشده از قبیل شاهد یا مطلع ممنوع است و چنانچه این شخص پس از تحقیق در مظان اتهام قرار گیرد باید طبق مقررات و به عنوان متهم برای وقت دیگر احضار شود » بعدا به عنوان متهم احضار کرد. هم چنین اقرار وی به ارتکاب بزه در مقام مطلع چنانچه مقرون به واقع باشد اقرار صحیح بوده و می توان زمانی که به عنوان متهم احضار شد به عنوان یکی از ادله تفهیم اتهام باشد.

نظر اقلیت:
از مفاد ماده 168 قانون آیین دادرسی کیفری جواز احضار مشتکی عنه به عنوان مطلع برداشت نمی شود و این امر نقض غرض می باشد چون قانونگذار بیان نموده که برای احضار مشتکی عنه ( متهم در صورت احضار) باید دلیل کافی وجود داشته باشد و اگر دلیل کافی جهت احضار شخص به عنوان متهم وجود نداشته باشد مجوز ایشان به عنوان مطلع وجود ندارد و هم چنین ماده 204 قانون آیین دادرسی کیفری در مورد تحقیق از مطلعین یعنی اشخاص ثالث غیر از طرفین پرونده می باشد.در ماده 213 قانون مذکور نیز که بیان داشته « « تفهیم اتهام به کسی که به عنوان متهم احضار نشده از قبیل شاهد یا مطلع ممنوع است و چنانچه این شخص پس از تحقیق در مظان اتهام قرار گیرد باید طبق مقررات و به عنوان متهم برای وقت دیگر احضار شود » قانونگذار نظر به اشخاص غیر از طرفین پرونده که به عنوان مطلع یا شاهد احضار می شوند دارد و اگر چنین مواردی را بپذیریم بدون دلیل اشخاص را احضار کرده ایم و این خلاف مفاد مقررات قانونی از جمله ماده 168 قانون آیین دادرسی کیفری می باشد.اما اگر قاضی رسیدگی کننده مشتکی عنه را به عنوان مطلع احضار نمود و ایشان اقرار به ارتکاب بزه نمود چنانچه مقرون به واقع باشد اقرارش نافذ و قابل ترتیب اثر می باشد و ارزش اقرار را دارد. از طرفی حسب ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری متهم می تواند یک وکیل دادگستری به همراه خود داشته باشد و دلیل به همراه داشتن وکیل این است که اظهاری به ضرر خود نماید و وقتی مشتکی عنه به عنوان مطلع احضار می شود از داشتن چنین حقی محروم می شود و ممکن است اظهاری داشته باشد که به ضرر او تمام شود.

نظر ابرازی:
مشتکی عنه را با توجه به مفاد مواد 168 و 204 و 213 می توان به عنوان مطلع احضار و از وی تحقیق کرد اما باید در موارد محدود از این اختیار استفاده نمود و استفاده از آن در همه پرونده ها امری ناپسند است.در صورت اقرار به ارتکاب جرم اقرار وی نافذ و دارای اعتبار می باشد به شرط اینکه مقرون به واقع باشد.

مبحث:
آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 204 ـ بازپرس به تشخیص خود یا با معرفی شاکی یا به تقاضای متهم و یا حسب اعلام مقامات ذیربط شخصی که حضور یا تحقیق از وی را برای روشن شدن موضوع ضروری تشخیص دهد برابر مقررات احضار می کند. تبصره 1 ـ در صورتی که شاهد یا مطلع برای عدم حضور خود عذر موجهی نداشته باشد جلب می شود. اما در صورتیکه عذر موجهی داشته باشد و بازپرس آن عذر را بپذیرد مجددا احضار و در صورت عدم حضور جلب می شود. تبصره 2 ـ در صورتی که دلیل پرونده منحصر به شهادت شهود و مطلعان نباشد تحقیق از آنان می تواند به صورت الکترونیکی و با رعایت مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی به عمل آید.

مشاهده ماده 204 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 168 ـ بازپرس نباید بدون دلیل کافی برای توجه اتهام کسی را به عنوان متهم احضار و یا جلب کند. تبصره ـ تخلف از مقررات این ماده موجب محکومیت انتظامی تا درجه چهار است.

مشاهده ماده 168 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 190 ـ متهم می تواند در مرحله تحقیقات مقدماتی یک نفر وکیل دادگستری همراه خود داشته باشد. این حق باید پیش از شروع تحقیق توسط بازپرس به متهم ابلاغ و تفهیم شود. چنانچه متهم احضار شود این حق در برگه احضاریه قید و به او ابلاغ می شود. وکیل متهم می تواند با کسب اطلاع از اتهام و دلایل آن مطالبی را که برای کشف حقیقت و دفاع از متهم یا اجرای قانون لازم بداند اظهار کند. اظهارات وکیل در صورتمجلس نوشته می شود. تبصره 1 ـ سلب حق همراه داشتن وکیل و عدم تفهیم این حق به متهم به ترتیب موجب مجازات انتظامی درجه 8 و 3 است. (اصلاحی 24/03/1394) تبصره 2 ـ در جرایمی که مجازات آن سلب حیات یا حبس ابد است چنانچه متهم اقدام به معرفی وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی ننماید بازپرس برای وی وکیل تسخیری انتخاب می کند. تبصره 3 ـ درمورد این ماده و نیز چنانچه اتهام مطرح مربوط به منافی عفت باشد مفاد ماده (191) جاری است.

مشاهده ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM