نشست قضایی شماره 1397-4206

نشست قضایی شماره 1397-4206

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1397-4206


کد نشست:
1397-4206

تاریخ برگزاری:
1396/05/24

برگزار شده توسط:
استان ایلام/ شهر ایلام

موضوع:
مجازات معاون در ضرب و جرح مستوجب دیه

پرسش:
در یک پرونده اشخاصی بنام های رستم و سهراب با اسفندیار درگیر می شوند نحوه درگیری بدین شرح است که رستم اسفندیار را می گیرد تا سهراب وی را بزند سهراب هم با مشت و لگد اسفندیار را مجروح می سازد با ملاحظه نظریه پزشکی قانونی اسفندیار می توان فهمید که تمامی صدمات ایشان فقط مستوجب مجازات دیه است و شکستگی ندارد یعنی در واقع مشمول (ماده 401 ماده 447 از ق. م. ا مصوب 92 و ماده 714 و تبصره آن از ق. م. ا (تعزیرات) نمی شود و جنبه عمومی ندارد با توجه به مراتب بیان شده در دادسرا برای رستم معاونت در بزه ایراد ضرب و جرح عمومی مستوجب مجازات دیه و برای سهراب شرکت در بزه ایراد ضرب و جرح عمومی مستوجب مجازات دیه لحاظ شده است سوال :1- آیا برای بزه معنون معاونت مصداق دارد؟ اساسا عنصر قانونی برای مجازات آن وجود دارد؟

نظر هیئت عالی:
هرگاه مجازات مباشر در ضرب و جرح عمدی فقط موجب پرداخت دیه باشد در خصوص معاون جرم مزبور با توجه به ماده 127 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و نیز سایر قوانین مرتبط هیچ گونه مجازاتی به عنوان تعزیر قابل اعمال نیست ؛ فلذا نظریه اتفاقی قضات محترم دادگستری ایلام مورد تایید است. ضمنا نظریه مشورتی شماره 7/96/1805-96/08/07اداره کل حقوقی قوه قضاییه و استعلام مربوطه موید این نظر است.

نظر اتفاقی:
اول باید بدانیم معاون جرم یعنی چه و چه کسی را معاون تلقی می شود ؟ در ماده 126 از قانون مجازات اسلامی 1392 به نحو دقیق اشخاصی را که معاون می باشند را بیان نموده است قانونگذار در باب قواعد عمومی معاونت اصل را بر تعزیر معاون جرم نهاده است و این بدین خاطر است که با نگاهی به پیشینه این ماده در قانون راجع به مجازات اسلامی 1361 (ماده 21 آن ) در می یابیم که معاونت در جرم پیش از این تنها در جرایم قابل تعزیر قابل تصور بود و به همین جهت قانونگذار نیز برای معاونان چنین جرایمی تعزیر در نظر گرفته است در جرایم مستوجب دیه به دلیل تناقض و ابهامی که در ماهیت و در وصف دیات هنوز هم در قانون مجازات اسلامی وجود دارد اساسا معاونت در این جرایم تصریح نشده است علاوه بر دکترین در رویه قضایی و قانونی موضع مشخصی در ماهیت دیه به چشم نمی خورد و همان طور که گفته شد حتی در قانون مجازات اسلامی در این زمینه تناقض وجود دارد و این مسیله را با توجه به مواد 14 و 17 و 448 و 452 و 454 از قانون مجازات اسلامی 1392 می توان دریافت و همین قانون نشان می دهد که چرا قانونگذار معترض معاونت در جرایم مستوجب مجازات دیه نشده در نظریه مشورتی 7/38-1363/01/07 آمده است که در غیر تعزیرات جواز تعقیب معاون جرم مشروط به وجود نص قانون است و لذا به نظر کیفرخواست صادر شده از دادسرا صحیح است و می بایست با همین استدلال فرد معاون را تبریه نمود و البته برخی هم می گویند در اینجا می بایست مشارکت را لحاظ دانست اما باید گفت معنا و مفهوم و شرایط بیان شده برای مفاهیم خاص مشارکت و معاونت متفاوت است در چنین قضایایی مشارکت معنا ندارد.

مبحث:
جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 125 ـ هر کس با شخص یا اشخاص دیگر درعملیات اجرایی جرمی مشارکت کند و جرم مستند به رفتار همه آنها باشد خواه رفتار هر یک به تنهایی برای وقوع جرم کافی باشد خواه نباشد و خواه اثر کار آنان مساوی باشد خواه متفاوت شریک در جرم محسوب و مجازات او مجازات فاعل مستقل آن جرم است. در مورد جرایم غیرعمدی نیز چنانچه جرم مستند به تقصیر دو یا چند نفر باشد مقصران شریک در جرم محسوب میشوند و مجازات هر یک از آنان مجازات فاعل مستقل آن جرم است. تبصره ـ اعمال مجازات حدود قصاص و دیات در مورد شرکت در جنایت با رعایت مواد کتاب های دوم سوم و چهارم این قانون انجام می گیرد.

مشاهده ماده 125 قانون مجازات اسلامی

ماده 127 ـ در صورتی که در شرع یا قانون مجازات دیگری برای معاون تعیین نشده باشد مجازات وی به شرح زیر است: الف ـ در جرایمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات یا حبس دائم است حبس تعزیری درجه دو یا سه ب ـ در سرقت حدی و قطع عمدی عضو حبس تعزیری درجه پنج یا شش پ ـ در جرایمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش ت ـ در جرایم موجب تعزیر یک تا دو درجه پایین تر از مجازات جرم ارتکابی تبصره 1 ـ در مورد بند (ت) این ماده مجازات معاون از نوع مجازات قانونی جرم ارتکابی است مگر در مورد مصادره اموال انفصال دائم و انتشار حکم محکومیت که مجازات معاون به ترتیب جزای نقدی درجه چهار شش و هفت است. تبصره 2 ـ در صورتی که به هر علت قصاص نفس یا عضو اجراء نشود مجازات معاون بر اساس میزان تعزیر فاعل اصلی جرم مطابق بند (ت) این ماده اعمال می شود.

مشاهده ماده 127 قانون مجازات اسلامی

ماده 126 ـ اشخاص زیر معاون جرم محسوب می شوند: الف ـ هرکس دیگری را ترغیب تهدید تطمیع یا تحریک به ارتکاب جرم کند یا با دسیسه یا فریب یا سوء استفاده از قدرت موجب وقوع جرم گردد. ب ـ هرکس وسایل ارتکاب جرم را بسازد یا تهیه کند یا طریق ارتکاب جرم را به مرتکب ارائه دهد. پ ـ هرکس وقوع جرم را تسهیل کند. تبصره ـ برای تحقق معاونت در جرم وحدت قصد و تقدم یا اقتران زمانی بین رفتار معاون و مرتکب جرم شرط است. چنانچه فاعل اصلی جرم جرمی شدیدتر از آنچه مقصود معاون بوده است مرتکب شود معاون به مجازات معاونت در جرم خفیف تر محکوم می شود.

مشاهده ماده 126 قانون مجازات اسلامی

ماده 14 ـ مجازات های مقرر در این قانون چهار قسم است: الف ـ حد ب ـ قصاص پ ـ دیه ت ـ تعزیر تبصره ـ چنانچه رابطه علیت بین رفتار شخص حقوقی و خسارت وارد شده احراز شود دیه و خسارت قابل مطالبه خواهد بود. اعمال مجازات تعزیری بر اشخاص حقوقی مطابق ماده (20) خواهد بود.

مشاهده ماده 14 قانون مجازات اسلامی

ماده 17 ـ دیه اعم از مقدر و غیرمقدر مالی است که در شرع مقدس برای ایراد جنایت غیرعمدی بر نفس اعضاء و منافع و یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد به موجب قانون مقرر می شود.

مشاهده ماده 17 قانون مجازات اسلامی

ماده 448 ـ دیه مقدر مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس عضو یا منفعت یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.

مشاهده ماده 448 قانون مجازات اسلامی

ماده 452 ـ دیه حسب مورد حق شخصی مجنی علیه یا ولی دم است و احکام و آثار مسوولیت مدنی یا ضمان را دارد. ذمه مرتکب جز با پرداخت دیه مصالحه ابراء و تهاتر بری نمی گردد. تبصره ـ ورثه مقتول به جز بستگان مادری به نسبت سهم الارث از دیه مقتول نیز ارث میبرند.

مشاهده ماده 452 قانون مجازات اسلامی

ماده 454 ـ ادله اثبات دیه علاوه بر قسامه همان ادله اثبات دیون و ضمان مالی است.

مشاهده ماده 454 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM