محتویات پرونده و متن دادخواست تقدیمی زوج آقای م.الف. بطرفیت زوجه خانم ح.الف.م. با وکالت خانم ف.الف. وکیل پایه یک دادگستری حاکی است از خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش که در تاریخ 16/8/92 در محاکم عمومی حقوقی بیرجند اقامه دعوی شده است و وکیل خواهان در متن دادخواست گفته است عقد زوجیت فی مابین در تاریخ 28/12/68 طبق
سند رسمی که تصویر آن پیوست است با صداقیه ده میلیون ریال وجه نقد منعقد شده و ماحصل این ازدواج دو فرزند مشترک به نام های داریوش متولد 28/2/70 و فرانک متولد 5/5/77 می باشد. ازآنجاکه ادامه زندگی مشترک تالی فاسد به همراه داشته و تفاهم اخلاقی میسر نمی باشد مستدعی صدور حکم
طلاق می باشد. پرونده به شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی بیرجند ارجاع شده که بدوا دادگاه برای سعی در سازش زوجین را به مشاوره خانواده معرفی کرده که نظریه مشاورین در برگ 8 پرونده موید بی نتیجه بودن مذاکرات مشاورین برای سازش و اصرار زوج بر
طلاق دارد. دادگاه با تعیین وقت جهت دادرسی و دعوت طرفین در جلسه مورخ 2/10/92 که وکیل خواهان حضورداشته است از او خواسته چنانچه توضیحی در ارتباط با خواسته دارد بیان نماید. وی توضیحات خود را به شرح دادخواست تکرار نموده است و گفته است زوجه علیرغم تلاش های صورت گرفته با ترک زندگی مشترک حاضر به مراجعت نزد زوج نبوده و در منزل برادرش بسر می برد و بنای سازش نداشته و ندارد.
مهریه او هم چنان بر ذمه زوج مستقر بوده و می باشد. ضمن اینکه از دادگاه تقاضامندم در صورت امکان نسبت به پرداخت آن به صورت اقساط نیز اظهارنظر نماید.
جهیزیه در ید زوج بوده و زوجه هرگاه بخواهد می تواند برای استرداد آن اقدام نماید. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است ( عضو ممیز در این جلسه زوجه حاضر نبوده است ) داور زوج به نام خ.الف.م. در تاریخ 15/10/92 اعلام آمادگی نموده است و دادگاه در تاریخ 1/11/92 با توجه به اینکه زوجه داور معرفی نکرده است برای او آقای ع. ح. را به عنوان داور با حق الزحمه چهارصد هزار ریال تعیین نموده است. زوجه با تعیین وکیل و اعلام قبولی داوری او توسط ع.ح با ارسال لایحه ای توسط وکیلش خانم س.ر.( برگ 24 پرونده ) خواستار حقوق قانونی خود شامل
مهریه و
نفقه و اجرت المثل و نحله شده است. وکیل خوانده گفته است موکله 24 سال است با خواهان زندگی مشترک داشته دارای دو فرزند 22 ساله و 15 ساله می باشند که آنان را با زحمات مادرانه بزرگ و به سن رشد رسانده است و حداقل کاری که موکل نموده 2 سال برای هر فرزند از شیره جان خود مایه گذاشته است و امروز با بی مهری از سوی خواهان طرد گردیده؛ علاوه بر این در امور اقتصادی خانواده که اغلب در قالب امور کشاورزی بوده تمام هم وغم خود را صرف نموده و همپا و همدوش خواهان بوده است. خواهان اکنون دارای اموال زیادی است ازجمله منزل دوطبقه ای در خیابان طالقانی بیرجند و منزل دیگر در خیابان خرمشهر و املاک و مستغلاتی که موروثی بوده اعم از باغ زرشک و گردو؛ قطعا دارای تمکن جهت پرداخت حقوق مالی زوجه می باشد. با استناد به ماده 29 قانون حمایت خانواده انشاء و صدور رای مورد درخواست است. نظریه داروان زوجین در برگ 25 پرونده پیوست شده که مفادا حاکی است خوانده حاضر به حضور در جلسه داوری شده و خواهان اصرار بر ادامه زندگی مشترک با خوانده داشته ولی خوانده بنا به دلایلی حاضر به ادامه زندگی مشترک نگردیده است. وکیل خواهان در لایحه ای که در تاریخ 10/12/92 در دفتر دادگاه ثبت شده است گفته زوجه قریب یک سال از فروردین 92 منزل مشترک را بنا به دلایل کاملا واهی و بی اساس و بدون اجازه موکل ترک و در منزل پدری خویش واقع در خیابان مفتح بیرجند بسر می برد. متاسفانه با پادرمیانی احدی مراجعت او به منزل مشترک اثرگذار نبوده است و همان طور که داور منتخب دادگاه نیز در نظریه خویش اذعان نموده اند خوانده به هیچ وجه حاضر به مصالحه و بازگشت نمی باشد و در پی تلاش های فراوان ایشان که در دفتر وکیلشان حضور به هم رسانیده جلسه را ترک و از برگشت به منزل مشترک خودداری نموده اند؛ لذا از آنجایی که تلاش های موکل جهت برگشت و تمکین زوجه عقیم مانده حتی با اشک ریختن موکل به پای شان ابراز احساسات و دیگر حربه ها زوجه قابل انعطاف نبوده و حاضر به تمکین و برگشت نمی شوند ناگزیر به طرح دعوی
طلاق گردیده است. با توجه به اینکه علت
طلاق تخلف زوجه از وظایف همسری است؛ موکل علی رغم میل باطنی تصمیم به
طلاق گرفته است عنداللزوم شهود ارایه خواهد شد. لذا وی استحقاق اجرت المثل را نداشته و او در زندگی مشترک نیز بدون قصد مطالبه اجرت المثل کارهایی را انجام می داده است. مضافا اینکه در سند نکاحیه شرط تنصیف دارایی قید نگردیده است که این امر دلالت بر عدم استحقاق زوجه بر اجرت المثل و حقوق مالی ادعایی است. در این مدت قریب یک سال حتی
نفقه ایشان را موکله به خودشان پرداخت نموده است لذا صدور حکم موردتقاضاست. دادگاه چون اخذ توضیح از زوجین را ضروری دانسته است وقت جهت رسیدگی بدین منظور تعیین نموده در جلسه مورخ 26/1/93 زوجین و وکلای آنان حضورداشته اند دادگاه از خواهان خواسته است در مورد خواسته خود و در مورد حقوق مالی همسرش توضیح دهد. گفته است اولا علت تصمیم به
طلاق این است که همسرم زندگی مشترک را ترک کرده است و تلاش من و وساطت خویشاوندان برای بازگشت او موثر واقع نشده است و ادامه این وضعیت دشوار است در حال حاضر هم چنانچه خانم به منزل من بازگردد از درخواست
طلاق صرف نظر می کنم. در خصوص حقوق مالی به عرض دادگاه می رسانم
مهریه همسرم بر ذمه من است و شرایط ضمن عقد را امضاء نموده ام. در مورد اجرت المثل و یا نحله و اموالی که در لایحه وکیل محترم به آن اشاره نموده است وکیلم که حضور دارد توضیح می دهد. ظاهرا وکیل زوج گفته است منزل خیابان طالقانی به نام فرزندانم می باشد دیگر منزل واقع در مشهد و یا دیگر اموال صرفا ادعا بوده. در خصوص اجرت المثل نیز خوانده در انجام کارهای منزل قصد تبرع داشته و به دستور زوج کاری انجام نداده است. اموال ادعایی موکل نیز به نام موکل نیست و دلیلی ارایه نشده است. رد خواسته زوجه و صدور حکم به شرح خواسته مطروحه با عنایت به عدم تمکین زوج موردتقاضاست. در مقابل وکیل خوانده گفته است اولا عدم تمکین موکله به اثبات در هیچ دادگاهی نرسیده است ثانیا خواهان متقاضی
طلاق می باشد و قبل از اجرای صیغه
طلاق باید حق وحقوق مالی زوجه اعم از
مهریه اجرت المثل یا نحله را بپردازد و موکل در انجام امور منزل قصد عدم تبرع نداشته. در مورد نحله با توجه به سنوات زندگی مشترک درخواست تعیین تکلیف دارد منزل خریداری شده برای فرزندان توسط خواهان خرید شده و بنا به اظهارات خواهان وی منزلی در مشهد دارد. موکل قصد بخشش نسبت به حقوق مالی خود ندارد و تقاضای صدور حکم شایسته را دارد. وکیل خواهان گفته است زوجه در جلسات داوری حاضر نشده و عنداللزوم شهود نیز ارایه خواهد شد. به کرات موکل برای تمکین زوجه مراجعه داشته لیکن ایشان از تمکین استنکاف نموده و می نماید و حتی دفتر حمایت نیز در این خصوص تلاش های مقتضی انجام داده ولی نامبرده از انجام آن شانه خالی و یک سال است که در منزل پدری خویش بسر می برد؛ مگر شرط استحقاق بر نحله و دیگر حقوق در قانون تمکین او نبوده است؟ موکل نیز در دادگاه به عرض رسانیده است که در صورت تمکین خوانده و مراجعت او به منزل مشترک از دعوی خود صرف نظر می نماید. دادگاه چون وکیل خوانده گفته است ظرف یک هفته مطالب خود را طی لایحه جداگانه تقدیم می دارم دستور وقت نظارت صادر نموده است. لایحه وکیل زوجه درخواست صدور حکم با توجه به اینکه دادخواست
طلاق از جانب زوج تقدیم شده و باید حقوق زوجه رعایت شود نموده است. چون زوجین پیرو مذهب حنفی بوده اند در نامه ای خطاب به حوزه علمیه الصدیق بیرجند که ظاهرا وکیل زوج استعلام نموده است حقوق زن مطلقه در فقه حنفی را بیان نمایند و پاسخ داده شده است طبق مذهب حنفی زن مطلقه بعد از دخول علاوه بر اینکه
مهریه کامل ( مهر المسمی ) به او تعلق می گیرد در مدت عده نیز زوج ملزم به ادای
نفقه و سکنی می باشد اما اجرت المثل و نحله به زن تعلق نمی گیرد. در لایحه ای که وکیل زوج تقدیم نموده با استناد به این فتوای اعلام شده و نیز کتب امر سنت درخواست صدور حکم با رعایت احوال شخصیه زوج را در مورد خواسته مطروحه نموده است. دادگاه مجددا چون احتمال سازش فی مابین را در مورد حقوق مالی متصور دانسته است دستور تعیین وقت و دعوت طرفین را صادر نموده است و از آنان برای روز 22/3/93 دعوت به عمل آورده است. در جلسه مورخ 22/3/93 که خواهان و وکلای طرفین حضور داشته اند و خوانده حاضر نشده است وکیل خوانده گفته است موکله به هیچ وجه حاضر به حضور در دادگاه نیست. خواهان گفته است دو فرزند مشترک داریم قصد و نیت
طلاق نداشتم خانم بر اساس گفته ای که من گفتم برو از جلوی چشمم دور شو این را خانم به عنوان
طلاق گرفته من نیتم
طلاق با این حرف نبوده بااینکه قابل رجوع هم هست من هر کاری کردم خانم برنگشت این مربوط به یک سال قبل است خانم این حرف من را
طلاق گرفته و برنگشته خودم هرچه التماس کردم خانم برنگشت و گفت تو من را
طلاق داده ای و نیامد سرخانه زندگی چون او نیامد دادخواست
طلاق با گرفتن وکیل اقدام کردم من چه کار کنم که به خانه برگردد؟ هرکاری که لازم بود من انجام دادم تا خانم برگردد و برنگشت در همین دادگاه می گویم خانم همین لحظه برگردد و در زندگی بماند من دادخواستم را پس می گیرم وکیل خوانده اظهار داشت من نمی دانم موکل من برمی گردد یا نه. وکیل محترم خواهان اظهار داشت من توضیحاتی دارم که مکتوب می کنم وکیل خوانده نیز گفته است و لایحه جداگانه مطالب خودم را اعلام خواهم کرد. دادگاه تصمیم گرفته است طی شرحی از دفتر امامت جمعه اهل سنت بیرجند استعلام گردد چنانچه زوجین هر دو پیرو فقه و مذهب حنفی بوده و پس از سال ها زندگی مشترک زوج قصد مطلقه نمودن زوجه را دارد از حقوق مالی زوجیت به جز
مهریه آیا
نفقه ایام عده و اجرت المثل نحله به زوجه تعلق می گیرد با وصف تعلق نحله و اجرت المثل با لحاظ چه شرایطی تعلق می گیرد ؟ در برگ 51 پرونده از حوزه علمیه « الصدیق »; بیرجند پاسخ داده شده است طبق مذهب حنفی زن مطلقه بعد از دخول علاوه بر اینکه
مهریه کامل به او تعلق می گیرد در مدت عده نیز زوج ملزم به ادای
نفقه و سکنی می باشد اما اجرت المثل و نحله به زن تعلق نمی گیرد. دادگاه با اعلام ختم دادرسی به شرح رای مورخ 14/4/93 موضوع دادنامه 618/93 ضمن مقدمه ای که از موضوع دادخواست زوج و وکیل او و نیز مدافعات وکیل خوانده و خلاصه ای از جلسات دادرسی و لوایح طرفین و وکلای آنان منعکس نموده است و با توجه به اینکه سعی داوران در اصلاح ذات البین موثر واقع نشده و اینکه دادخواست زوج
طلاق بوده و وکیل زوج [زوجه] تقاضای حقوق مالی موکلش را شامل تامین
مهریه و
نفقه و نحله و اجرت المثل نموده با توجه به دادخواست تقدمی وکیل خواهان و مستندات ابرازی وی و اظهارات زوج و وکیل وی در جلسات دادگاه و توجها به این که زوجین از عامه و حنفی مذهب می باشند و موضوع مطروحه از احوال شخصیه زوجین بوده که رعایت قواعد و عادات مسلمه متدواله در مذهب زوجین لازم الرعایه بوده و به این منظور در جهت حقوق مالی زوجه مراتب از دفتر امامت جمعه اهل سنت بیرجند استعلام شده مستندا به ماده 1133
قانون مدنی و مواد 24 و 26 و 27 و 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 و قانون رعایت اموال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم مصوب دهم مرداد 1312 گواهی عدم امکان سازش زوجین صادر و بر این مبنا زوج اجازه دارد پس از قطعیت این گواهی به یکی از دفاتر و رسمی ثبت
طلاق آن را ارایه پس از پرداخت حقوق مالی مربوط به علقه زوجیت که ذیلا بیان می گردد نسبت به اجرای صیغه
طلاق و ثبت آن برابر موازین شرعی و قانونی اقدام نماید 1-
مهریه زوجه به شرح مندرج در سند ازدواج مبلغ ده میلیون ریال است که زوج مکلف است در زمان اجرای صیغه
طلاق آن را به نرخ روز با لحاظ زمان عقد نکاح که مورخ 28/12/68 و زمان تایید و نرخ شاخص تورم نقدا به زوجه پرداخت نماید. 2- چون نوع
طلاق رجعی است زوجه می باید عده شرعی نگه دارد و در این عده زوجه
نفقه دارد. زوج مکلف است برای ایام عده مبلغ پانزده میلیون ریال بابت
نفقه نقدا پرداخت نماید. 3 - با توجه به این که حسب اظهارات زوج در جلسه مورخ 22/3/93 زوجه تعاقب اظهار زوج به این که « برو از جلوی چشمم دور شو »; آن را به مذهب متبوع حمل بر
طلاق گرفته و حاضر نشده به زندگی مشترک با زوج برگردد هرچند زوج اظهار داشته من نیتم با این حرف اولا
طلاق زوجه نبوده و ثانیا: قابل رجوع بوده چون زوجه به زعم خود از زمانی که از منزل زوج بیرون رفته خود را از طرف زوج مطلقه می دانسته است که به زندگی برنگشته پس زوجه در ایامی که در زندگی مشترک با زوج نبوده
نفقه ندارد. 4- با لحاظ مذهب زوج که زوجه نیز پیرو همان است برابر پاسخ استعلام از دفتر امامت جمعه اهل سنت بیرجند « اجرت المثل و نحله به زن تعلق نمی گیرد »;. 5- با لحاظ وضعیت سنی دو فرزند مشترک زوجین دادگاه در جهت تعیین
حضانت فرزندان خود را مواجه با تکلیفی ندانسته است. 6- همان گونه که اشاره شد نوع
طلاق رجعی بوده و زوجه موظف است برابر موازین شرعی عده نگه دارد. گواهی وجود یا عدم وجود جنین توسط سردفتر محترم اخذ خواهد شد. اعتبار این گواهی سه ماه است از رای مذکور که در تاریخ 19/4/93 به وکیل زوجه ابلاغ قانونی شده است در تاریخ 27/5/93 از سوی مشارالیها فرجام خواهی شده است که هنگام شور ضمن قرایت گزارش لایحه وی نیز قرایت می شود.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه اجمالا مبنی بر: فرجام خواهی از دادنامه شماره 618/93 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: