نظریه مشورتی شماره 7/1400/1003

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1003

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/1400/1003


شماره نظریه:
7/1400/1003

شماره پرونده:
1400-186/1-1003 ک

تاریخ نظریه:
1400/11/11

استعلام
در پاره ای از قوانین پیش از انقلاب که هنوز مجرا هستند مجازات حبس تادیبی پیش بینی شده است؛ لیکن حسب ماده 14 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مجازات ها به چهار نوع حدود قصاص دیات و تعزیرات تقسیم شده و حبس تادیبی ذکر نشده است. آیا می توان حبس تادیبی را منطبق با مجازات حبس تعزیری دانست یا باید قائل به نسخ ضمنی آن نوع مجازات بود؟ در صورت اخیر آیا به طور کلی وصف مجرمانه رفتار منتفی است یا موضوع مشمول ماده 69 قانون مجازات اسلامی خواهد بود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا در فرهنگ لغت دهخدا از جمله معانی «تادیب» ادب دادن عقوبت و مجازات است و تادیب مترادف تنبیه و عذاب و مجازات نیز می باشد. مقنن در ماده 16 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 در تعریف تعزیر عبارت «تادیب یا عقوبتی است. ..» را به کار برده بود؛ بنابراین حبس تادیبی مقرر در قوانین پیش از انقلاب اسلامی 1357 همان حبس تعزیری است که در ماده 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تعریف شده است. ثانیا قوانینی که پیش از انقلاب اسلامی 1357 به تصویب رسیده است تا زمانی که به موجب قوانین بعدی صریحا یا به طور ضمنی نسخ نشده است و شورای نگهبان هم خلاف شرع بودن آن ها را اعلام نکرده باشد به اعتبار خود باقی است؛ در نتیجه قوانینی که در آن مجازات «حبس تادیبی» مقرر شده و تاکنون نسخ نشده و شورای نگهبان نیز خلاف شرع بودن آن را اعلام نکرده است به قوت و اعتبار خود باقی است و حبس تادیبی مقرر در این قوانین نیز همان حبس تعزیری است و از شمول ماده 69 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در استعلام آمده است خارج است.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 14 ـ مجازات های مقرر در این قانون چهار قسم است: الف ـ حد ب ـ قصاص پ ـ دیه ت ـ تعزیر تبصره ـ چنانچه رابطه علیت بین رفتار شخص حقوقی و خسارت وارد شده احراز شود دیه و خسارت قابل مطالبه خواهد بود. اعمال مجازات تعزیری بر اشخاص حقوقی مطابق ماده (20) خواهد بود.

مشاهده ماده 14 قانون مجازات اسلامی

ماده 69 ـ مرتکبان جرایمی که نوع یا میزان تعزیر آنها در قوانین موضوعه تعیین نشده است به مجازات جایگزین حبس محکوم میگردند.

مشاهده ماده 69 قانون مجازات اسلامی

ماده 16 ـ قصاص مجازات اصلی جنایات عمدی بر نفس اعضاء و منافع است که به شرح مندرج در کتاب سوم این قانون اعمال می شود.

مشاهده ماده 16 قانون مجازات اسلامی

ماده 18 ـ تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرع ـ ی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد. نوع مقدار کیفیت اجراء و مقررات مربوط به تخفیف تعلیق سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می شود. دادگاه در صدور حکم تعزیری با رعایت مقررات قانونی موارد زیر را مورد توجه قرار می دهد: الف ـ انگیزه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی حین ارتکاب جرم ب ـ شیوه ارتکاب جرم گستره نقض وظیفه و نتایج زیانبار آن پ ـ اقدامات مرتکب پس از ارتکاب جرم ت ـ سوابق و وضعیت فردی خانوادگی و اجتماعی مرتکب و تاثیر تعزیر بر وی

مشاهده ماده 18 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM