نظریه مشورتی شماره 7/97/2426

نظریه مشورتی شماره 7/97/2426

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/97/2426


شماره نظریه:
7/97/2426

شماره پرونده:
97-54-2426

تاریخ نظریه:
1397/11/06

استعلام

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1 و 2) اولا: هر چند تعدد و تکرار جرم هر دو از عوامل تشدید مجازات می باشند ولی کاملا متفاوت از هم می باشند و از حیث اجرای مجازات نیز تکرار جرم با تعدد جرم تفاوت دارد بر همین اساس در مواردی نظیر فرض سوال که جرم ارتکابی اخیر از جرایم موضوع قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر است و مشمول احکام خاص تکرار جرم مذکور در قانون موصوف بوده (مطابق احکام خاص "تکرار جرم" موضوع قانون یاد شده حکم صادر گردیده است) "نقض تمام احکام" و "صدور حکم واحد تجمیعی" و "اجرای مجازات اشد" که از احکام ناظر به مقررات تعدد جرم موضوع مواد 134 قانون مجازات اسلامی 1392 و 510 قانون آیین دادرسی کیفری است منتفی است و هر یک از محکومیت هایی که با رعایت مقررات خاص تکرار جرم مذکور در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و روانگردان صادر گردیده است به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
ثانیا: طبق ماده 511 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 "هرگاه هنگام اجرای حکم معلوم شود که محکوم¬علیه محکومیت¬های قطعی دیگری داشته که در اعمال مقررات تکرار جرم موثر است قاضی اجرای احکام کیفری پرونده را نزد دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارسال می¬کند....". بنابراین چنانچه فرض سوال مشمول ماده 511 قانون یادشده باشد باید طبق مقررات این ماده و تبصره آن قاضی اجرای احکام اقدام نماید و دادگاه نیز چنانچه محکومیت سابق را محرز دانست حسب مورد نسبت به نقض حکم اخیر صادره و صدور حکم بر اساس مقررات تکرار اقدام می¬نماید و همانطور که در بند اولا گفته شد در این فرض نیز «نقض تمام احکام و صدور حکم واحد تجمیعی» که از احکام ناظر به مقررات تعدد جرم است نیز منتفی است.
3) بند الف: از آن جا که قانون الحاق یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 به عنوان ماده ی 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر 1376 مصوب و در مقام اجراء با آن وحدت پیدا می نماید منظور مقنن از عبارت «در مورد جرایم موضوع این قانون که مجازات حبس بیش از 5 سال دارد» مذکور در تبصره ی ماده ی 45 الحاقی جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376 با اصلاحات و الحاقات بعدی است.
بند ب: نظر به مراتب مذکور در پاسخ به سوال 3 الف پاسخ به این قسمت از سوال سالبه به انتفاء موضوع است.
بند ج و د) اولا- مقنن در ماده واحده الحاقی یک ماده به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 اصطلاح "نهادهای ارفاقی" را به کار برده و تعریفی از آن ارایه نداده است ولی با توجه به دو مصداقی که ذکر کرده است (تعلیق اجرای مجازات و آزادی مشروط) و استثناهایی که آورده است (مصادیق تبصره ماده 38 و عفو مقام معظم رهبری مذکور در بند (11) اصل 110 قانون اساسی) و با توجه به عبارت "حکم... صادر شود" مذکور در صدر و ذیل این تبصره به نظر می رسد شامل هر نوع ارفاقی است که اولا پس از صدور حکم (تعیین مجازات) به محکوم علیه اعطا شود. ثانیا مرجع قضایی به موجب قانون مکلف به اعطای آن نباشد (اختیاری باشد). بنابراین درمواردی که تخفیف مجازات هم زمان با صدور حکم (تعیین مجازات) صورت می گیرد و یا در موارد مشمول ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که با اسقاط حق تجدیدنظر خواهی یا استرداد درخواست تجدیدنظر و تقاضای تخفیف مجازات از سوی محکوم علیه دادگاه در راستای هدف مقنن مبنی بر کاهش یک مرحله از دادرسی مکلف به کسر مجازات تعیین شده تا یک چهارم است موضوع از شمول «سایر نهادهای ارفاقی» مذکور در تبصره مورد بحث خارج است.
ثانیا- در اجرای قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر در مواردی به قانون عام عمل می شود که در آن قانون حکم خاص نباشد. اما چون در مورد تخفیف در جرایم موضوع قانون مذکور طبق ماده 38 این قانون مقرراتی پیش بینی شده و خاص می باشد ماده 37 قانون مجازات اسلامی 1392 درصورت احراز جهات تخفیف موضوع ماده 38 این قانون قابل اعمال نیست.
 

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 134 ـ در جرایم موجب تعزیر هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد دادگاه برای هر یک از آن جرایم حداکثر مجازات مقرر را حکم می کند و هرگاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد مجازات هر یک را بیش از حداکثر مجازات مقرر قانونی مشروط به اینکه از حداکثر به اضافه نصف آن تجاوز نکند تعیین می نماید. در هر یک از موارد فوق فقط مجازات اشد قابل اجراء است و اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل یا غیرقابل اجراء شود مجازات اشد بعدی اجراء می گردد. در هر مورد که مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد تا یک چهارم و اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم باشد تا نصف مجازات مقرر قانونی به اصل آن اضافه می گردد. تبصره 1 ـ در صورتیکه از رفتار مجرمانه واحد نتایج مجرمانه متعدد حاصل شود طبق مقررات فوق عمل می شود. تبصره 2 ـ در صورتی که مجموع جرایم ارتکابی در قانون عنوان مجرمانه خاصی داشته باشد مقررات تعدد جرم اعمال نمی شود و مرتکب به مجازات مقرر در قانون محکوم می گردد. تبصره 3 ـ در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر و چنانچه مجازات فاقد حداقل و حداکثر باشد تا نصف آن تقلیل دهد. تبصره 4 ـ مقررات تعدد جرم در مورد جرایم تعزیری درجه های هفت و هشت اجراء نمی شود. این مجازات ها با هم و نیز با مجازات های تعزیری درجه یک تا شش جمع می گردد.

مشاهده ماده 134 قانون مجازات اسلامی

ماده 37 ـ در صورت وجود یک یا چند جهت از جهات تخفیف دادگاه می تواند مجازات تعزیری را به نحوی که به حال متهم مناسب تر باشد به شرح ذیل تقلیل دهد یا تبدیل کند: الف ـ تقلیل حبس به میزان یک تا سه درجه ب ـ تبدیل مصادره اموال به جزای نقدی درجه یک تا چهار پ ـ تبدیل انفصال دائم به انفصال موقت به میزان پنج تا پانزده سال ت ـ تقلیل سایر مجازات های تعزیری به میزان یک یا دو درجه از همان نوع یا انواع دیگر

مشاهده ماده 37 قانون مجازات اسلامی

ماده 511 ـ هرگاه هنگام اجرای حکم معلوم شود محکوم علیه محکومیت های قطعی دیگری داشته است که در اعمال مقررات تکرار جرم موثر است قاضی اجرای احکام کیفری پرونده را نزد دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارسال می کند. در اینصورت چنانچه دادگاه محکومیت‏های سابق را محرز دانست مطابق مقررات اقدام می نماید. تبصره ـ هرگاه حکم در دیوان عالی کشور تایید شده باشد پرونده به آن مرجع ارسال می شود تا چنانچه محکومیت‏های سابق را محرز دانست حکم را نقض و پرونده را جهت صدور حکم به دادگاه صادرکننده آن ارسال کند.

مشاهده ماده 511 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 442 ـ در تمام محکومیت های تعزیری در صورتی که دادستان از حکم صادره درخواست تجدید نظر نکرده باشد محکوم علیه می تواند پیش از پایان مهلت تجدید نظرخواهی با رجوع به دادگاه صادرکننده حکم حق تجدید نظرخواهی خود را اسقاط یا درخواست تجدید نظر را مسترد نماید و تقاضای تخفیف مجازات کند. در اینصورت دادگاه در وقت فوق العاده با حضور دادستان به موضوع رسیدگی و تا یک چهارم مجازات تعیین شده را کسر می کند. این حکم دادگاه قطعی است.

مشاهده ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM