نشست قضایی شماره 1398-5805

نشست قضایی شماره 1398-5805

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1398-5805


کد نشست:
1398-5805

تاریخ برگزاری:
1397/03/03

برگزار شده توسط:
استان قزوین/ شهر قزوین

موضوع:
وظیفه دادگاه تجدیدنظر در صورت مواجهه با عدم رعایت تشریفات دادرسی در دادگاه اطفال و نوجوانان

پرسش:
در صورتی که دادگاه اطفال و نوجوانان بدون رعایت مواد 298 412 و 415 قانون آیین دادرسی کیفری مبادرت به صدور حکم محکومیت نوجوانی را صادر نماید مستندا و مستدلا نحوه اقدام و نوع تصمیم دادگاه تجدیدنظر را در مقام رسیدگی به تجدید نظرخواهی محکوم علیه تبیین نمایید؟

نظر هیئت عالی:
عدم رعایت تشریفات دادرسی موجب نقض رای نیست؛ مگر آنکه به حدی تشریفات اهمیت داشته باشد که موجب بی اعتباری رای گردد؛ لهذا در مانحن فیه دادگاه تجدیدنظر در مقام رسیدگی علی الراس اقدام می کند؛ نتیجتا نظریه اکثریت در حد استنتاج مرقوم تایید می گردد.

نظر اکثریت:
در صورت عدم رعایت تشریفات دادگاه تجدید نظر باید راسا با تشکیل جلسه رسیدگی تشریفات را رعایت نموده و پس از آن حسب مورد نسبت به تایید یا نقض رای اقدام نماید؛ زیرا اولا بند پ ماده 455 ق.آ.د.ک اطلاق داشته و تبصره آن را باید با توجه به بند مزبور تفسیر نماییم و یکی از مواردی که رای خلاف قانون است عدم رعایت تشریفات مهم و اساسی است که در این صورت دادگاه تجدید نظر با رعایت تشریفات اقدام به انشاء رای می نماید. ثانیا اعاده پرونده به دادگاه اطفال و نوجوانان برای رعایت تشریفات نیز صحیح نیست؛ زیرا مقنن اعاده پرونده را صرفا در مورد نقص تحقیقات در بند الف ماده 455 همان پیش بینی نموده و اعاده پرونده در غیر این مورد فاقد وجاهت قانونی است. از سوی دیگر با توجه به اتخاذ تصمیمی ماهوی دادگاه بدوی تلقی حکم به قرار و اعاده آن تخلف بوده و وجاهت قانونی ندارد. ثالثا برخلاف نظر اقلیت بند ب ماده 469 قانون مرقوم که مربوط به نحوه اقدام دیوان عالی کشور است نمی توان برای دادگاه تجدید نظر استناد نمود زیرا رسیدگی دیوان شکلی بوده ولی رسیدگی دادگاه تجدید نظر ماهیتی است.

نظر اقلیت:
در صورت عدم رعایت تشریفات دادگاه تجدید نظر نمی تواند راسا اقدام به رسیدگی با رعایت تشریفات نماید و باید پس از نقض رای پرونده را جهت رعایت تشریفات به دادگاه اطفال و نوجوانان اعاده نماید؛ زیرا اولا عدم اعاده پرونده و رسیدگی توسط دادگاه تجدید نظر به لحاظ قطعیت رای در این مرحله یک مرحله به ضرر محکوم علیه بوده و موجب تضییع حقوق دفاعی وی می شود. ثانیا از وحدت ملاک بند ب ماده 469 ق.آ.د.ک می توان برای نقض و اعاده پرونده جهت رعایت تشریفات مستفاد نمود؛ ثالثا رایی که با عدم رعایت تشریفات اساسی صادر شود رای به معنای واقعی کلمه نبوده و فاقد اعتبار بوده و دادگاه تجدید نظر با تلقی آن به عنوان قرار آن را برای رعایت تشریفات نقض و اعاده می نماید.

مبحث:
آیین دادرسی کیفری

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 298 ـ دادگاه اطفال و نوجوانان با حضور یک قاضی و یک مشاور تشکیل می شود. نظر مشاوران مشورتی است. (اصلاحی 24/03/1394) تبصره ـ در هر حوزه قضایی شهرستان یک یا چند شعبه دادگاه اطفال و نوجوانان برحسب نیاز تشکیل می شود. تا زمانی که دادگاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده است به کلیه جرایم اطفال و نوجوانان به جز جرایم مشمول ماده (315) این قانون در شعبه دادگاه کیفری دو یا دادگاهی که وظایف آن را انجام می دهد رسیدگی می شود.

مشاهده ماده 298 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 412 ـ دادگاه اطفال و نوجوانان وقت جلسه رسیدگی را تعیین و به والدین اولیاء یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان وکیل وی و دادستان و شاکی ابلاغ می کند. تبصره 1 ـ هرگاه در موقع رسیدگی سن متهم هجده سال و یا بیشتر باشد وقت دادرسی به متهم یا وکیل او ابلاغ می شود. تبصره 2 ـ در جرایم تعزیری درجه شش هفت و هشت و همچنین در جرایم تعزیری که مجازات قانونی آنها غیر از حبس است هرگاه متهم و والدین یا سرپرست قانونی او و همچنین درصورت داشتن وکیل وکیل او حاضر باشند و درخواست رسیدگی نمایند و موجبات رسیدگی نیز فراهم باشد دادگاه می تواند بدون تعیین وقت رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید.

مشاهده ماده 412 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 415 ـ در جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است یا جرایمی که مستلزم پرداخت دیه یا ارش بیش از خمس دیه کامل است و در جرایم تعزیری درجه شش و بالاتر دادسرا و یا دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می نماید که برای او وکیل تعیین کند. در صورت عدم تعیین وکیل یا عدم حضور وکیل بدون اعلام عذر موجه در مرجع قضایی برای متهم وکیل تعیین می شود. در جرایم تعزیری درجه هفت و هشت ولی یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان می تواند خود از وی دفاع و یا وکیل تعیین نماید. نوجوان نیز می تواند از خود دفاع کند.

مشاهده ماده 415 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 455 ـ دادگاه تجدید نظر استان پس از تشکیل جلسه رسیدگی و اعلام ختم دادرسی به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کند: الف ـ هرگاه رای مورد تجدید نظرخواهی مطابق ادله موجود در پرونده و طبق قانون صادر شده باشد رای را تایید و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده می کند. ب ـ هرگاه متهم به جهات قانونی قابل تعقیب نباشد یا دادگاه تجدید نظر استان به هر دلیل برائت متهم را احراز کند رای تجدید نظرخواسته را نقض و رای مقتضی صادر می کند هرچند محکوم علیه درخواست تجدید نظر نکرده باشد و چنانچه محکوم علیه زندانی باشد به دستور دادگاه فوری آزاد می شود. پ ـ چنانچه رای تجدید نظرخواسته را مخالف قانون تشخیص دهد با استدلال و ذکر مبانی و مستند قانونی آن را نقض و در ماهیت انشای رای می کند. تبصره ـ عدم رعایت تشریفات دادرسی موجب نقض رای نیست مگر آنکه تشریفات مذکور به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی ـاعتباری رای شود.

مشاهده ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 469 ـ در موقع رسیدگی عضو ممیز گزارش پرونده و مفاد اوراقی را که لازم است قرائت می کند و طرفین یا وکلای آنان در صورت حضور می توانند با اجازه رئیس شعبه مطالب خود را اظهار دارند. همچنین دادستان کل یا نماینده وی با حضور در شعبه به طور مستدل مستند و مکتوب نسبت به نقض یا ابرام رای معترض عنه یا فرجام خواسته نظر خود را اعلام می کند. سپس اعضای شعبه با توجه به محتویات پرونده و مفاد گزارش و مطالب اظهار شده با درج نظر دادستان کل کشور یا نماینده وی در متن دادنامه به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کنند: الف ـ اگر رای مطابق قانون و ادله موجود در پرونده باشد با ابرام آن پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده می ـنمایند. ب ـ هرگاه رای مخالف قانون یا بدون توجه به ادله و مدافعات طرفین صادر شده باشد یا رعایت تشریفات قانونی نشده و آن تشریفات به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی اعتباری رای شود شعبه دیوان عالی کشور رای را نقض و به شرح زیر اقدام می کند: 1 ـ اگر عملی که محکوم علیه به اتهام ارتکاب آن محکوم شده به فرض ثبوت جرم نبوده یا به لحاظ شمول عفو عمومی و یا سایر جهات قانونی متهم قابل تعقیب نباشد رای صادره نقض بلا ارجاع می شود. 2 ـ اگر رای صادره از نوع قرار و یا حکمی باشد که به علت ناقص بودن تحقیقات نقض شده است برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای ارجاع می شود. 3 ـ اگر رای به علت عدم صلاحیت ذاتی دادگاه نقض شود پرونده به مرجعی که دیوان عالی کشور صالح تشخیص می دهد ارسال می شود و مرجع مذکور مکلف به رسیدگی است. 4 ـ در سایر موارد پس از نقض رای پرونده به دادگاه هم عرض ارجاع می شود. تبصره ـ در مواردی که دیوان عالی کشور رای را به علت نقص تحقیقات نقض می کند مکلف است تمام موارد نقص تحقیقات را به تفصیل ذکر کند.

مشاهده ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM