نشست قضایی شماره

نشست قضایی شماره

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره


کد نشست:

تاریخ برگزاری:
1383/02/11

برگزار شده توسط:
استان مازندران/ شهر رامسر

موضوع:
شرایط اسقاط حق افراز

پرسش:
شرایط اسقاط حق افراز خریدار ملک مشاعی در عقد بیع چه وضعیتی دارد آیا: 1ـ شرط صحیح است 2ـ لازم الوفاست 3ـ شرط باطل است 4ـ شرط باطل و مبطل عقد است.

نظر هیئت عالی:
مطابق ماده 586 قانون مدنی اگر برای شرکت در ضمن عقد لازمی مدت معین نشده باشد هریک از شرکا هر وقت بخواهند می توانند رجوع کنند. از مفاد ماده 10 قانون مدنی چنین برمی آید که دو طرف عقد می توانند در رابطه خود برای مدت معین بقای اشاعه را الزام آور سازند. در فرض سوال قطع نظر از این که برای اسقاط حق افراز مدت معین نشده است مستفاد از مقررات فصل هشتم از قانون مدنی در شرکت و احکام آن و قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب 1357 و اطلاق ماده 589 قانون مدنی و استثنای آن که در مواد 591 و 593 و 595 قانون مدنی پیش بینی شده به نظر می رسد که امکان درخواست افراز که از نظر ماهیت تمیز حق است و برای مالکین نوعی امتیاز و حق می باشد که مطابق ماده 959 قانون مدنی به طور کلی قابل اسقاط نخواهد بود. با این ترتیب شرط اسقاط حق افراز برای خریدار به طور کلی از جمله شروط قابل اعتبار و لازم الوفا نیست.

نظر اکثریت:
اکثریت قضات حاضر در جلسه بر این که شرط صحیح و لازم الوفاست اتفاق نظر داشته اند به این استدلال که با بررسی انواع شروط و تعاریف آنها در قانون مدنی 232 به بعد) اولا این شرط شرط باطل و مبطل عقد نیست چرا که نه شرط مجهول است و نه خلاف مقتضای عقد است به این دلیل که اقتضای ذات عقد بیع انتقال مالکیت است و با انجام بیع خود به خود این اثر به وجود می آید و خریدار دیگر حق افراز نخواهد داشت. لذا باقی حقوق مالکانه به او منتقل شده و او می تواند انواع تصرفات دیگر را در ملک خریداری شده بنماید. این شرط در زمره مصادیق ماده 233 قانون مدنی نیز نمی گنجد زیرا اجرای آن مقدور است و دارای نفع و فایده عقلایی است و نامشروع نیز نمی باشد. علاوه بر این به موجب ماده 589 قانون مدنی هر شریک المال می تواند هر وقت بخواهد تقاضای تقسیم مال مشترک را بنماید مگر در مواردی که تقسیم به موجب قانون ممنوع یا شرکا به وجه مستلزم بر عدم تقسیم باشند فرض بر افراز و تقسیم حقی است که قانونگذار برای شریک مال مشاع قرار داده است و اسقاط این حق را جایز دانسته است بنابراین اسقاط حق افراز شرط صحیح و لازم الوفاست و مغایرتی با قانون مدنی ایران ندارد.

نظر اقلیت:
این شرط باطل و مبطل عقد است زیرا خلاف مقتضای ذات عقد بیع است. وقتی بیع انجام می شود انتقال مالکیت صورت می گیرد و این بدان معناست که تمام حقوق مالکانه بایع به مشتری منتقل می شود و حق افراز نیز از اثرات انتقال مالکیت می باشد و لذا شرط اسقاط این حق به اقتضای ذات عقد لطمه وارد می کند و اساسا هر شخصی وقتی معامله ای می کند با فرض تمام اثرات آن این عمل را انجام می دهد.

مبحث:
قانون مدنی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 586 - اگر برای شرکت در ضمن عقد لازمی مدت معین نشده باشد هر یک از شرکاء هر وقت بخواهد می تواند رجوع کند.

مشاهده ماده 586 قانون مدنی

ماده 10 - قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.

مشاهده ماده 10 قانون مدنی

ماده 589 - هر شریک المال می تواند هر وقت بخواهد تقاضای تقسیم مال مشترک را بنماید مگر در مواردی که تقسیم به موجب این قانون ممنوع یا شرکاء به وجه ملزمی ملتزم بر عدم تقسیم شده باشند.

مشاهده ماده 589 قانون مدنی

ماده 591 - هر گاه تمام شرکاء به تقسیم مال مشترک راضی باشند تقسیم به نحوی که شرکاء تراضی نمایند به عمل می آید و در صورت عدم توافق بین شرکاء حاکم اجبار به تقسیم می کند مشروط بر این که تقسیم مشتمل بر ضرر نباشد که در این صورت اجبار جایز نیست و تقسیم باید به تراضی باشد.

مشاهده ماده 591 قانون مدنی

ماده 593 - ضرری که مانع از تقسیم می شود عبارت است از نقصان فاحش قیمت به مقداری که عادتا قابل مسامحه نباشد.

مشاهده ماده 593 قانون مدنی

ماده 595 - هر گاه تقسیم متضمن افتادن تمام مال مشترک یا حصه ی یک یا چند نفر از شرکاء از مالیت باشد تقسیم ممنوع است اگر چه شرکاء تراضی نمایند.

مشاهده ماده 595 قانون مدنی

ماده 959 - هیچ کس نمی تواند به طور کلی حق تمتع و یا حق اجرای تمام یا قسمتی از حقوق مدنی را از خود سلب کند.

مشاهده ماده 959 قانون مدنی

ماده 233 - شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: 1 - شرط خلاف مقتضای عقد 2 - شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل به عوضین شود.

مشاهده ماده 233 قانون مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM