نشست قضایی شماره 1400-7862

نشست قضایی شماره 1400-7862

مجموعه کامل نشست های قضایی

نشست قضایی شماره 1400-7862


کد نشست:
1400-7862

تاریخ برگزاری:
1398/08/28

برگزار شده توسط:
استان تهران/ شهر تهران

موضوع:
اخذ مجدد جزای نقدی جایگزین حبس پس از بازداشت به سبب رفع اعسار محکوم علیه

پرسش:
الف- اگر در خصوص متهمی حکم به پرداخت پنجاه میلیون ریال جزای نقدی به جایگزینی شش ماه حبس صادر شود و پس از قطعی شدن رای محکوم علیه جزای نقدی را پرداخت ننماید و در راستای اجرای مجازات اصلی یعنی حبس به زندان معرفی شود. اگر پس از تحمل یک ماه حبس اعلام آمادگی جهت پرداخت جزای نقدی به جایگزینی حبس نماید پذیرش آن امکان پذیر است یا خیر؟ در صورت مثبت بودن پاسخ تجویز آن با دادگاه می باشد یا اجرای احکام دادسرا؟

نظر هیئت عالی:
بند 2 نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره 306/98/7 مورخ 98/9/2 به شرح زیر مورد تایید اعضای هیات عالی است: اولا در مواردی که دادگاه بر اساس مواد 64 و 86 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جزای نقدی جایگزین حبس تعیین می کند مکلف است طبق ماده 70 همین قانون مدت حبس را نیز تعیین نماید و در خصوص چگونگی وصول و اجرای جزای نقدی باید مطابق ترتیب مقرر در صدر ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 رفتار شود و در صورت امتناع یا عجز محکوم از پرداخت جزای نقدی قاضی اجرای احکام طبق ماده 70 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در اجرای حبس مقرر در حکم محکوم را به زندان معرفی می کند. ثانیا با توجه به ماده 70 یاد شده که در فلسفه تعیین مدت مجازات حبس دادگاه اعلام داشته است: " تا در صورت تعذر اجرای مجازات جایگزین.. . یا عجز از پرداخت جزای نقدی مجازات حبس اجرا شود". اجرای مجازات حبس در فرض استعلام منوط به عجز از پرداخت جزای نقدی است و لذا چنانچه محکوم پس از معرفی به زندان جهت پرداخت جزای نقدی اعلام آمادگی نماید عجز مندرج در ماده 70 قانون پیش گفته منتفی گردیده و قاضی اجرای احکام مکلف به آزادی محکوم پس از پرداخت جزای نقدی است.

نظر اکثریت:
با عنایت به مواد 27 و 70 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و مواد 497- 515 قانون آیین دادرسی کیفری هرچند جزای نقدی جایگزین حبس می باشد ولی مجازات اولیه محسوب می شود و در هر زمان که پس از معرفی به زندان آمادگی پرداخت آن را داشته باشد قابل پذیرش است و بدون دخالت دادگاه و راسا از سوی اجرای احکام دادسرا جزای نقدی اخذ و از زندان آزاد می شود. در خصوص احتساب ایام بازداشت که پس از عجز از پرداخت جزای نقدی به زندان معرفی شده است نیز بین اکثریت دو نظر وجود داشت چند نفر از همکاران محترم عقیده بر غیر قابل احتساب بودن ایام بازداشت داشتند و تعدادی از همکاران محترم نیز عقیده بر قابل احتساب بودن ایام بازداشت قبلی داشتند هر چند با احتساب آن مجازات از میزان محکومیت مقرر در دادنامه کمتر شود این نظریه با فلسفه مجازاتهای جایگزین حبس نیز سازگار است.

نظر اقلیت:
هرچند پذیرش نظر فوق الذکر منطبق با اخلاق است و سیاست های قوه قضاییه نیز که حبس زادیی و کاهش جمعیت کیفری است در این راستا می باشد ولی نص صریح قانون در ماده 70 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اجازه پذیرش مجدد جزای نقدی را پس از معرفی محکوم علیه به زندان نداده است و چنانچه قانونگذار چنین نظری داشت مانند ماده 220 قانون آیین دادرسی کیفری که پذیرش وثیقه در صورت درخواست متهم به جای کفالت را یادآور شده و در صورت معرفی بعدی کفیل قاضی را مکلف به پذیرش دانسته است می بایست در ماده 70 قانون مجازات اسلامی نیز این گونه تعیین تکلیف می نمود و چون در قسمت اخیر ماده 70 صراحتا اشعار داشته است: «در صورت.. . عجز از پرداخت جزای نقدی مجازات حبس اجرا شود» و اجازه پذیرش مجدد جزای نقدی را بیان نکرده است. همچنین برابر مواد 494 -498 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 اجرای حکم بدون جهات قانونی متوقف نمی شود و به شیوه ای است که در دادنامه ذکر شده است و در دادنامه جزای نقدی به جایگزینی حبس ذکر می گردد که در صورت عدم پرداخت جزای نقدی مجازات حبس به اجرا گذاشته می شود.

مبحث:
آیین دادرسی کیفری , جزای اختصاصی

منبع:
سامانه نشست های قضایی


مواد مرتبط با این نشست قضایی

ماده 515 ـ مدت تمام کیفرهای حبس از روزی شروع می شود که محکوم علیه به موجب حکم قطعی لازم الاجراء حبس شود. چنانچه محکوم علیه پیش از صدور حکم به علت اتهام یا اتهاماتی که در همان پرونده مطرح بوده تحت نظر یا بازداشت شده باشد مدت بازداشت قبلی از میزان حبس او کسر می شود. تبصره ـ اگر مدت زمان تحت نظر یا بازداشت شدن متهم کمتر از بیست و چهار ساعت باشد در احتساب ایام بازداشت یک روز محاسبه می شود.

مشاهده ماده 515 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 497 ـ رفع ابهام و اجمال از رای با دادگاه صادرکننده رای قطعی است اما رفع اشکالات مربوط به اجرای رای با رعایت موازین شرعی و قانونی با قاضی اجرای احکام کیفری است که رای زیر نظر او اجراء می شود.

مشاهده ماده 497 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 498 ـ هرگاه شیوه اجرای رای در دادنامه تعیین گردد به همان ترتیب اجراء می شود و در صورت عدم تعیین شیوه اجراء قاضی اجرای احکام کیفری مطابق مقررات قانونی رای را اجراء می کند.

مشاهده ماده 498 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 529 ـ هرکس به موجب حکم قطعی دادگاه به پرداخت جزای نقدی محکوم گردد و آن را نپردازد اموال وی به وسیله مرجع اجرای حکم شناسایی توقیف و با رعایت مقررات راجع به مستثنیات دین از محل فروش آنها نسبت به اجرای حکم اقدام می شود. در صورت فقدان مال یا عدم شناسایی آن مرجع اجرای حکم می تواند با توقیف بخشی از حقوق طبق قانون اجرای احکام مدنی و یا تمام یا بخشی از سایر درآمدهای محکوم علیه برای وصول جزای نقدی اقدام مقتضی به عمل آورد. در صورت تقاضای تقسیط از جانب محکوم علیه و احراز قدرت وی به پرداخت اقساط دادگاه نخستین که رای زیر نظر آن اجراء می شود می تواند با اخذ تضمین مناسب امر به تقسیط نماید. هرگاه اجرای حکم به طرق مذکور ممکن نگردد با رعایت مقررات مربوط به مجازات های جایگزین حبس به ترتیب زیر عمل می شود: الف ـ در جزای نقدی تا پانزده میلیون ریال هر سی هزار ریال به یک ساعت انجام خدمات عمومی رایگان تبدیل می شود. ب ـ در جزای نقدی بالای پانزده میلیون ریال همچنین درصورت عدم شرایط اجرای بند (الف) این ماده هر سیصد هزار ریال به یک روز حبس تبدیل می شود. تبصره 1 ـ چنانچه محکوم علیه قبل از صدور حکم محکومیت قطعی به جزای نقدی به دلیل اتهام یا اتهامات مطرح در پرونده در بازداشت بوده باشد دادگاه پس از تعیین مجازات ایام بازداشت قبلی را در ازای هر سیصد هزار ریال یکروز از مجازات تعیین شده کسر می کند. قضات اجرای احکام موظفند رعایت مراتب فوق را به هنگام اجرای حکم مراقبت نمایند و در صورت عدم رعایت خود اقدام کنند. تبصره 2 ـ صدور حکم تقسیط جزای نقدی یا تبدیل آن به مجازات دیگر مانع استیفای مابه ازای بخش اجراء نشده آن از اموالی که بعدا از محکوم علیه به دست می آید نیست. تبصره 3 ـ هرگاه محکوم علیه ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ احضاریه قاضی اجرای احکام کیفری برای پرداخت جزای نقدی حاضر شود قاضی اجرای احکام می تواند او را از پرداخت بیست درصد (20%) جزای نقدی معاف کند. دفتر قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است در برگه احضاریه محکوم علیه معافیت موضوع این تبصره را قید کند.

مشاهده ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 220 ـ در صورتیکه متهم بخواهد به جای معرفی کفیل وثیقه بسپارد بازپرس مکلف به قبول آن و تبدیل قرار است. در این صورت متهم می تواند در هر زمان با معرفی کفیل آزادی وثیقه را تقاضا کند.

مشاهده ماده 220 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 494 ـ عملیات اجرای رای با دستور قاضی اجرای احکام کیفری شروع می شود و به هیچ وجه متوقف نمی شود مگر در مواردی که قانون مقرر نماید.

مشاهده ماده 494 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 70 ـ دادگاه ضمن تعیین مجازات جایگزین مدت مجازات حبس را نیز تعیین می کند تا در صورت تعذر اجرای مجازات جایگزین تخلف از دستورها یا عجز از پرداخت جزای نقدی مجازات حبس اجراء شود.

مشاهده ماده 70 قانون مجازات اسلامی

ماده 27 ـ مدت حبس از روزی آغاز می شود که محکوم به موجب حکم قطعی لازم الاجراء حبس می گردد. در صورتی که فرد پیش از صدور حکم به علت اتهام یا اتهاماتی که در پرونده مطرح بوده بازداشت شده باشد مدت بازداشت قبلی در حکم محاسبه می شود. در صورتی که مجازات مورد حکم شلاق تعزیری یا جزای نقدی باشد هر روز بازداشت معادل سه ضربه شلاق یا سیصد هزار (300.000) ریال است. چنانچه مجازات متعدد باشد به ترتیب نسبت به حبس شلاق و جزای نقدی محاسبه می گردد.

مشاهده ماده 27 قانون مجازات اسلامی

ماده 64 ـ مجازات های جایگزین حبس عبارت از دوره مراقبت خدمات عمومی رایگان جزای نقدی جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی است که در صورت گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن آثار ناشی از جرم سن مهارت وضعیت شخصیت و سابقه مجرم وضعیت بزه دیده و سایر اوضاع و احوال تعیین و اجراء می شود. تبصره ـ دادگاه در ضمن حکم به سنخیت و تناسب مجازات مورد حکم با شرایط و کیفیات مقرر در این ماده تصریح می کند. دادگاه نمی تواند به بیش از دو نوع از مجازات های جایگزین حکم دهد.

مشاهده ماده 64 قانون مجازات اسلامی

ماده 86 ـ میزان جزای نقدی جایگزین حبس به شرح زیر است: الف ـ جرایم موضوع بند (الف) ماده (83) تا نه میلیون (9.000.000) ریال ب ـ جرایم موضوع بند (ب) ماده (83) از نه میلیون (9.000.000) ریال تا هجده میلیون (18.000.000) ریال پ ـ جرایم موضوع بند (پ) ماده (83) از هجده میلیون (18.000.000) ریال تا سی و شش میلیون (36.000.000) ریال ت ـ جرایم موضوع بند (ت) ماده (83) از سی و شش میلیون (36.000.000) ریال تا هفتاد و دو میلیون (72.000.000) ریال

مشاهده ماده 86 قانون مجازات اسلامی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM