رای قضایی شماره 9209970906801155

رای قضایی شماره 9209970906801155

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9209970906801155


شماره دادنامه قطعی:
9209970906801155

تاریخ دادنامه قطعی:
1392/08/15

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
اثر توهین به همسر بر تعلق اجرت المثل و نحله

پیام رای:
محکومیت قطعی زوجه به دلیل توهین تخریب و تهدید به مرگ زوج از مصادیق تخلف از وظایف همسری به شمار می آید و موجب عدم تعلق اجرت المثل و نحله به زوجه می شود.

رای خلاصه جریان پرونده
آقای م.ف. در تاریخ 2/12/90 دادخواستی به طرفیت همسرش خانم ص.ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم نموده که شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک تحت پرونده شماره 2387/90 عهده دار رسیدگی شده است. خواهان در دادخواست تقدیمی توضیح داده که به موجب سند ازدواج شماره 8924 مورخ 26/3/87 دفتر ازدواج شماره.. . حوزه ثبتی اراک خوانده را با صداقیه 40 سکه بهار آزادی به عقد دایمی و رسمی خود درآورده ام. زوجه در طول مدت زناشویی در هیچ موردی تمکین نداشته و کرارا مرا و فرزندانم را مورد فحاشی و توهین قرار داده و از منزلم پول سرقت کرده و با رفتار خودش آرامش و آسایش از من سلب نموده و دیگر قادر به ادامه زندگی مشترک با خوانده نمی باشم. برای اثبات ادعایم شاهد دارم. مستندا به ماده 1133 قانون مدنی تقاضای صدور حکم طلاق دارم. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 23/3/91 با حضور خواهان تشکیل می گردد. خوانده حضور ندارد. خواهان مطالب خود را به شرح دادخواست تقدیمی اعلام و اضافه می نماید خـوانده آبروی 80 ساله مرا برده و درب خانه ام را شکسته و مردم را درب منزل من جمع کرد. بیچاره ام کرده است. از ابتدای سال جدا از هم زندگی می کنیم نفقه سه ماه گذشته را با مامور آمده و گرفته است. فرزند مشترکی نداریم. همسرم حدود 70 سال سن دارد. جهیزیه نیاورده و اموال مرا برده است. در این مرحله دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد ارایه می شود. دادگاه به منظور تعیین حقوق مالی زوجه قرار ارجاع امر به کارشناس صادر نموده و کارشناس منتخب در نظریه خود بابت نفقه معوقه زوجه از تاریخ 1/4/91 ماهانه 120 هزار تومان و بابت نفقه ایام عده 450 هزار تومان تعیین نموده است. تصویری از دادنامه شماره 367 مورخ 20/4/91 شعبه 101 دادگاه جزایی اراک موضوع محکومیت زوجه به اتهام توهین و تهدید و تخریب ارایه می شود. زوج به نظریه کارشناس اعتراض نموده و دادگاه در جلسه رسیدگی مورخ 24/4/91 قرار ارجاع امر به هیات سه نفره کارشناس صادر می نماید. زوجه نیز جداگانه به نظر کارشناس اعتراض می نماید. هیات سه نفره کارشناسان نیز نظر کارشناس بدوی را تایید می نمایند. تصویری از یک برگ سند عادی که طی آن زوجه اعلام نموده در تاریخ 23/6/90 معادل 2 عدد سکه از مهریه ام را از همسرم دریافت نموده ام ارایه می شود (برگ ردیف 37 پرونده). در گزارش داور زوج قید گردیده که زوج 82 سال سن دارد بعد از گذشت سه سال از فوت همسر سابقش به امید بازگشت آرامش به زندگی با خوانده ازدواج نمود غافل از اینکه خوانده قصد زندگی نداشته بلکه به امید چپاول حقوق مستمری بازنشستگی زوج و سایر اهداف مادی وارد این زندگی شده و طی این مدت زندگی مشترک را ترک نموده وجوه نقد سرقت کرده فحاشی و توهین و تهدید نموده و عرصه را بر زوج تنگ کرده است در گزارش داور زوجه که از طرف دادگاه تعیین شده امکان سازش منتفی اعلام شده است. جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 2/8/91 با حضور خواهان تشکیل می گردد. خوانده حضور ندارد و طی لایحه ای اعلام نموده که عازم کربلا می باشد و امکان حضور در جلسه دادگاه نیست. زوج در این جلسه اظهار نموده در سال 87 با خوانده ازدواج کرده ام طی این مدت فرد ازکارافتاده بوده و مالی به دست نیاورده ام. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و با توجـه به محتویات پرونده و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوج همچنان اصرار به طلاق دارد ادعای خواهان را وارد دانسته و طی دادنامه شماره 1269 مورخ 2/8/91 مستندا به مواد 1133 و 1146 قانون مدنی گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوج اجازه می دهد پس از پرداخت ماهانه 120 هزار تومان نفقه از تاریخ 1/4/91 تا زمان اجرای صیغه طلاق و مبلغ 450 هزار تومان بابت نفقه ایام عده و پرداخت مهریه خوانده وی را مطلقه نماید. با توجه به یایسه بودن زوجه نوع طلاق خلع است. خواهان مالی در دوران زندگی مشترک به دست نیاورده و اموالی که زوجه ادعا کرده است به زوج تعلق دارد صرف نظر از اینکه دلیلی ارایه نکرده زوج نیز قبول ندارد. پس از ابلاغ این رای به زوجین هر دو طرف مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و زوج در لایحه خود توضیح داده که 1ـ نوع طلاق مطابق ماده 1145 قانون مدنی با توجه به یایسه بودن زوجه باین است 2ـ با توجه به ماده 1155 قانون مدنی زن یایسه عده ندارد و تعیین مبلغ 450 هزار تومان بابت نفقه ایام عده وجاهت ندارد 3ـ پس از شکایت ترک انفاق زوجه مبلغ 210 هزار تومان بابت نفقه وی تا تاریخ 1/7/91 پرداخته ام و پرداخت مجدد نفقه وجاهت ندارد 4ـ توان پرداخت یک جای مهریه که 40 سکه بوده را ندارم ضمن اینکه زوجه رسید داده که دو سکه را دریافت کرده و باید از کل مهریه کسر شود. زوجه نیز در لایحه تجدیدنظر خود توضیح داده که زوج مدت یک سال است مرا از خانه بیرون کرده و دو تن از پسرانش مرا کتک زده و تهمت دزدی و کار بد به من وارد نمودند. مدت پنج ماه است نفقه نپرداخته و ده ماه است که یارانه ام را گرفته و وسایلی که در منزل زوج داشته ام به من نمی دهد. تعدادی طلا داشتم که در منزل وی بوده و نمی دهد بدون اجازه فرزندانم با این آقا ازدواج کردم و فعلا جایی برای زندگی کردن ندارم. طی مدت چهار سال مثل یک خدمتکار برای زوج کارکرده ام ولی دادگاه اجرت المثل تعیین نکرده است. شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی تجدیدنظرخواهی زوج با وکالت آقای س.پ. و زوجه نسبت به دادنامه شماره 1269 مورخ 2/8/91 شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک را بررسی و توضیح داده اولا: برخلاف تصور دادگاه بدوی برابر مفاد مواد 1144 و 1145 قانون مدنی نوع طلاق زوجه به لحاظ یایسه بودن او باین است و در طلاق باین عده طلاق وجود ندارد و برای شوهر حق رجوع نیست و درنتیجه تعیین نفقه برای زنی که عده ندارد مفهومی ندارد و این رقم از رای بدوی حذف می شود. ثانیا: چون طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء رفتار و اخلاق وی می باشد لذا اجرت المثل به زوجه تعلق نمی گیرد ثالثا: برابر رسید موجود در پرونده تعداد دو سکه از 40 سکه مهریه زوجه توسط زوج پرداخت شده و درنتیجه میزان باقیمانده مهریه 38 سکه می باشد. رابعا: زوجه به شرح صورت جلسه مورخ 16/2/92 این دادگاه اقرار نموده که مبلغ 510 هزار تومان بابت نفقه تا تاریخ 1/7/91 دریافت نموده لذا پرداخت نفقه مذکور در رای بدوی از تاریخ 1/4/91 به 1/7/91 اصلاح می شود. فلذا طی دادنامه شماره 176 مورخ 19/2/92 رای تجدیدنظر خواسته با اصلاحات یادشده تایید می گردد. این دادنامه در تاریخ 27/2/92 به زوجه ابلاغ گردیده و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرایت می شود.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش آقای مسعود کریمپور نطنزی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی خانم ص.ح. نسبت به دادنامه شماره 176 مورخ 19/2/92 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان مرکزی که در مقام اصلاح و تایید دادنامه شماره 1269 مورخ 2/8/91 شعبه یازدهم دادگاه عمومی اراک اصدار گردیده و متضمن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به خواسته زوج فرجام خوانده است وارد و موجه به نظر نمی رسد. زیرا براساس ماده 1133 قانون مدنی مرد می تواند هر وقت که بخواهد وفق مقررات همسرش را مطلقه نماید و مخالفت یا عدم رضایت زوجه موثر در مقام نیست النهایه در این گونه موارد زوج موظف است کلیه حقوق شرعی و قانونی زوجه را قبل از اجرا و ثبت صیغه طلاق نقدا در حق وی تادیه نماید. در این پرونده به موجب اصلاحاتی که دادگاه تجدیدنظر استان به عمل آورده ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش زوج را مکلف نموده که تعداد 38 سکه بابت مهریه و ماهانه مبلغ 120 هزار تومان از تاریخ 1/7/91 تا زمان اجرای صیغه عقد بابت نفقه به زوجه بپردازد با توجه به یایسه بودن زوجه نفقه ایام عده را منتفی دانسته و با توجه به اینکه تقاضای طلاق زوج ناشی از تخلف زوجه از وظایف همسری و سوء رفتار وی بوده وی را مستحق دریافت اجرت المثل یا نحله ندانسته است که بر این تشخیص و استنباط دادگاه تجدیدنظر استان خدشه و خللی وارد نگردیده است. عمده اعتراض زوجه پیرامون کسر دو سکه از مهریه و عدم لحاظ اجرت المثل است که هیچ کدام وارد نیست. زیرا زوجه به شرح رسید عادی مورخ 23/6/90 اقرار نموده که معادل 2 عدد سکه از مهریه ام را از همسرم دریافت نموده ام (برگ ردیف 37 پرونده) که این سند مورد انکار و تردید زوجه قرار نگرفته ضمن اینکه زوجه به موجب حکم قطعی دادگاه به اتهام توهین و تخریب و تهدید به مرگ زوج محکومیت حاصل نموده و تخلف وی از وظایف همسری محرز شده است. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در حدود اعتراضات مطروحه از ناحیه فرجام خواه فاقد ایراد و اشکال مستوجب نقض بوده و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته ابرام می گردد.
رییس شعبه 8 دیوان عالی کشور ـ مستشار ـ عضو معاون
عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی

قاضی:
حسن عباسیان , عبدالعلی ناصح , کریمپور نطنزی

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 1133 - مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. تبصره - زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد 1119 1129 و 1130 این قانون از دادگاه تقاضای طلاق نماید.

مشاهده ماده 1133 قانون مدنی

ماده 1146 - طلاق خلع آن است که زن به واسطه ی کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به شوهر می دهد طلاق بگیرد اعم از این که مال مزبور عین مهر یا معادل آن و یا بیشتر و یا کمتر از مهر باشد.

مشاهده ماده 1146 قانون مدنی

ماده 1145 - در موارد ذیل طلاق بائن است: 1 - طلاقی که قبل از نزدیکی واقع شود؛ 2 - طلاق یائسه؛ 3 - طلاق خلع و مبارات مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد؛ 4 - سومین طلاق که بعد از سه وصلت متوالی به عمل آید اعم از این که وصلت در نتیجه ی رجوع باشد یا در نتیجه ی نکاح جدید.

مشاهده ماده 1145 قانون مدنی

ماده 1155 - زنی که بین او و شوهر خود نزدیکی واقع نشده و همچنین زن یائسه نه عده ی طلاق دارد و نه عده ی فسخ نکاح ولی عده ی وفات در هر مورد باید رعایت شود.

مشاهده ماده 1155 قانون مدنی

ماده 1144 - در طلاق بائن برای شوهر حق رجوع نیست.

مشاهده ماده 1144 قانون مدنی

ماده 370 - شعبه رسیدگی کننده پس از رسیدگی با نظر اکثریت اعضاء در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم می نماید. چنانچه رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن پرونده را به دادگاه صادر کننده اعاده می نماید و الا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.

مشاهده ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM