رای قضایی شماره 9209970907201194

رای قضایی شماره 9209970907201194

مجموعه کامل آرای قوه قضاییه

رای قضایی شماره 9209970907201194


شماره دادنامه قطعی:
9209970907201194

تاریخ دادنامه قطعی:
1392/11/19

گروه رای:
حقوقی

نوع مرجع:
شعبه دیوان عالی کشور

عنوان رای:
اجرت المثل و نحله در قانون حمایت از خانواده مصوب 1391

پیام رای:
با توجه به ماده 29 قانون حمایت خانواده 1391 اجرت المثل با نحله قابل جمع نیست.

رای خلاصه جریان پرونده
در تـاریخ 1/3/1390 خـانم س.خ. به وکالـت از آقـای ح.ش. به استناد رونوشت سند ازدواج دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به استناد ماده 1133 قانون مدنی به طرفیت خانم ف.الف. تقدیم و چنین توضیح می دهد مطابق فتوکپی مصدق رونوشت عقدنامه شماره 789604 خواهان و خوانده در تاریخ 18/9/1359 به عقد ازدواج یکدیگر درآمده اند مدت حدودا 31 سال از زندگی مشترک می گذرد حال تـوجها به اخـتلافات و ناراحتی های پیش آمده در طول چند سال اخیر که طرفین جدا از هم زندگی می نمایند و به لحاظ عدم امکان زندگی مشترک به استناد ماده 1133 قانون مدنی تقاضای سیدگی و صدور حکم طلاق خوانده مورد استدعا می شود پرونده بدوا جهت برقرار صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارجاع می گردد شورای حل اختلاف آستانه اشرفیه شماره یک کیاشهر پس از تشکیل جلسه و استماع اظهارات وکیل خواهان به علت عدم توفیق در صلح و سازش پرونده را به دادگستری عودت که در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی بخش کیاشهر مطرح می شود خانم ز.ک. با تقدیم وکالت نامه ای خود را به عنوان وکیل زوجه معرفی می کند شعبه مذکور در تاریخ 4/7/1390 با حضور وکلای طرفین تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی می باشد تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم وکیل خوانده اظهار داشت موکله به واسطه داشتن سه فرزند اصلا نمی خواهد فرزندانش فرزند طلاق باشند علی الخصوص دختر مجردی که دارد حاضر به طلاق نیست حال به ناچار چنانچه اگر زوج اصرار بر طلاق دارد موکله خواستار کلیه حق وحقوق خویش اعم از نفقه ـ نحله ـ و اجرت المثل و ایام زوجیت ـ تنصیف اموال است که در اسرع وقت کلیه اموال ایشان را لیست و صورت برداری نموده و تقدیم آن مقام محترم می نماید به انضمام مهریه و پرداخت آن به طور یکجا را دارد ضمنا زوج بالغ بر ده سال است که با خانمی بنام غ. ازدواج نموده است و یک دختر هم از فرزند مشترک دارد و کاملا زندگی مشترک را ترک نموده و کلیه مخارج و هزینه های دانشگاه و.. . . . بر دوش موکله بوده و هست لذا بدوا تقاضای ارجاع امر به کارشناس و تعیین و مشخص شدن کلیه حق وحقوق زوجه را دارد سپس وکیل خواهان اظهار داشت موکل اموالی جهت تنصیف ندارد و در خصوص نحله نیز با توجه به اینکه ازنظر قانونی نحله مالی است که زوج به رضایت خود به زوجه می بخشد قابل وصول از طریق مراجع قضایی نیست و همچنین موکل کلیه هزینه های زندگی خوانده و فرزندان مشترک را در طول سالیان ماضی پرداخت نموده که مدارک موجود است خانم ز.ک. با تقدیم لایحه ای صورت و لیست اموال مورد تقاضای تنصیف را به دادگاه اعلام می کند دادگاه در تاریخ 29/8/1390 مجددا تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان اظهار داشت اصل بر این است که وقتی زن و شوهر باهم زندگی می نمایند پرداخت خرج و مخارج زندگی با شوهر می باشد و با عنایت به اینکه نفقه شامل مسکن نیز هست که از این لحاظ چون خوانده در منزلی که موکل خریداری نموده زندگی می نماید لذا پرداخت نفقه که شامل مسکن نیز هست جایگاهی ندارد و ضمنا معروض گردید مجددا مدارکی که موکل اثاثیه خریداری نموده و خودرو نیز برای خوانده خریداری نموده تقدیم می گردد سپس وکیل زوجه اظهار داشت خواهان به واسطه تجدید فراش برابر اظهارات موکله بالغ بر بیش از 5 سال است که با همسر دوم زندگی می کند لذا دسترسی به اموال ایشان غیرممکن است تقاضای تحقیقات محلی با جلب نظر کارشناس و استعلام از اداره ثبت و اسناد و املاک کیاشهر در خصوص احراز واقعیت مستدعیست ضمنا بخش عظیمی از املاک دارای اسناد عادی است که غیرقابل دسترسی از سوی موکله است اما در خصوص ماشین های تحت مالکیت ایشان که نقل وانتقال صورت گرفته است تقاضای استعلام از اداره راهنمایی و رانندگی مستدعیست از طرفی خواهان در سال 88 طی کلاسه شماره 860017 دعوی طلاق در همین حوزه مطرح نموده که به واسطه تنصیف دعوی خود را حسب اظهارات موکله مسترد نموده است رییس اداره ثبت و املاک آستانه اشرفیه در پاسخ استعلام دادگاه طی نامه شماره 12988/90/123 -7/10/90 مالکیت زوج از اموال و املاک را به دادگاه اعلام می کند دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر می کند خانم م.ت. کارشناس منتخب طی نظریه ثبت شده شماره 544-16/3/91 مقدار اجرت المثل را مبلغ هیجده میلیون و سه هزار و پانصد و هفتادویک تومان و مقدار نحله زوجه را هشت میلیون تومان و نفقه ایام عده مبلغ یک میلیون تومان تعیین می کند وکلای زوجـین نسـبت به این نظریه اعـتراض می کنند که موضـوع به هیات کارشناسان ارجاع می گردد هیات کارشناسان طی نظریه پیوست (ص 77 پرونده) مجموع اجرت المثل و نفقه ایام عده زوجه را به مبلغ 500/780/27 تومان تعیین و به دادگاه اعلام می نماید دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و اعلام صادر می کند داور زوج طی نظریه پیوست (ص 88 پرونده) نظر می دهد دلایل مختلفی بر جدایی و عدم سازش متصور است داور زوجه نیز به شرح نظریه ثبت شده شماره 3160-26/11/91 نظریه خود را به دادگاه تقدیم می نماید زوجه حسب گواهی پزشکی شماره 3061/6/1 توانایی بارداری را نداشته و در حال حاضر باردار نمی باشند دادگاه در وقت فوق العاده تشکیل جلسه می دهد و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 1516-10/12/1391 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وی چنین رای می دهد: تلاش دادگاه و داوران معرفی شده جهت اصلاح ذات البین و انصراف زوج از این تصمیم موثر و مثمر ثمر واقع نشده و نامبرده علی رغم مخالفت زوجه اصرار به جدایی دارد بنابراین دادگاه ضمن استماع اظهارات وکلا طرفین در خصوص حق وحقوق قانونی زوجه و اخذ نظریه هیات سه نفره کارشناسی که با اوضاع واحوال قضیه مطابقت دارد با درخواست مطروحه موافقت می نماید و با التفات به سند ازدواج به شماره ترتیب 789604 مورخ 18/9/1359 تنظیمی در دفترخانه ازدواج شماره.. . آستانه اشرفیه و نامه شماره 3061/6/1 مورخ 6/12/1391 پزشکی قانونی آستانه اشرفیه که موید عدم بارداری زوجه است و با استناد به قاعده الطلاق بید اخذ بالساق و مواد 1120 و 1133 ـ 1139 ـ 1143 ـ 1148 ـ 1149 ـ 1150 ـ 1151 قانون مدنی و مفاد قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش و مقررات مربوط به طلاق و آیین نامه مربوط به گواهی عدم امکان سازش بین زوجین فوق الاسامی را صادر می نماید تا ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ زوج بتواند با ارایه آن به یکی از دفاتر رسمی طلاق و بر اساس موارد ذیل الذکر همسرش خانم ف.الف. را مطلقه از نوع رجعی نماید ضمنا در خصوص حقوق قانونی و شرعی زوجه به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می شود که در هنگام اجرای صیغه طلاق باید مراعات و اجرایی گردد 1 ـ مهریه با توجه به مفاد سند رسمی ازدواج و محاسبه آن به نرخ شـاخص روز به مبلغ 169/605/211 تعیین می گردد که خواهان مکلف است با توجه به فرمول مبلغ شاخص تورم سال قبل از اجرای صیغه طلاق تقسیم بر عدد شاخص در سال وقوع عقد ضربدر مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه به خوانده پرداخت نماید 2 ـ نفقه معوقه و نفقه ایام عده و اجرت المثل ایام زناشویی خواهان بابت نفقه معوقه زوجه خود و ایام عده و اجرت المثل ایام زوجیت مبالغ ریالی مندرج در نظریه هیات سه نفره کارشناسی مضبوط در پرونده را به خواهـان پرداخـت نماید 3 ـ جهیزیه در ایـن خصـوص ادعـایی مـطرح نشـده اسـت 4 ـ بـا توجـه به محتویات پرونده فرزندان مشترک به سن بلوغ رسیده اند و بحث حضانت و ملاقات آنان منتفی می باشد ضمنا در خصوص ادعـای زوجـه مبـنی بر مطالبه نحـله و تنصـیف اموال نظـر به اینکه اولا به موجب مفاد تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق اجابت توامان اجرت المثل و نحله قانونی نمی باشد و با تقاضای اجرت المثل مطالبه نحله منتفی می شود و ازآنجایی که حسب نظر هیات کارشناسی اجرت المثل تعیین شده است دادگاه در خصوص ادعای نحله خواسته خواهان را قابل پذیرش نمی بیند و حکم به رد آن صادر می نماید ثانیا در خصوص تنصیف اموال تلاش دادگاه برای شناسایی اموال مورد ادعا که در زمان زوجیت توسط زوج حاصل شده بدون نتیجه بوده است و وکیل خوانده در این خصوص دلیلی مبنی بر وجود اموال زوج ارایه ننموده است و در این خصوص نیز حکم به رد خواسته صادر می شود پس از ابلاغ رای صادره و تجدیدنظرخواهی خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان نسبت به موضوع رسیدگی و با بررسی پرونده و اعلام ختم رسیدگی طی رای شماره 330-25/3/1392 چنین رای می دهد: تجدیدنظرخواهی خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. از دادنامه شماره 9101516 مورخ 10/12/91 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی کیاشهر که دلالت بر صدور گواهی عدم امکان سازش فی مابین تجدیدنظرخواه و تجدیدنظر خوانده آقای ح.ش. با پرداخت مهریه به نرخ روز و اجرت المثل ایام زندگی مشترک و نفقه معوقه و ایام عده از نوع طلاق رجعی دارد و از سوی دیگر نسبت به تقاضای نحله از سوی زوجه و تنصیف اموال دوران زوجیت حکم به رد آن ها صادر گردیده است با مداقه در محتویات پرونده و ملاحظه بند ب قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق نحله با اجرت المثل قابل جمع است از این حیث وفق بند 2 نظر کارشناس (برگ 44) حکم به پرداخت مبلغ هشت میلیون تومان از بابت نحله توسط آقای ح.ش. در حق تجدیدنظرخواه صادر می نماید و در مورد تنصیف که باید طی قرارداد یا شروط ضمن عقد نکاح باشد در پرونده ملاحظه نمی گردد و حکم به رد آن صحیحا اصدار یافته است ولی نوع طلاق با توجه به تاریخ تولد زوجه که 12/3/1337 می باشد (یایسه) از نوع باین است و نفقه ایام عده نیز محکوم به رد است لذا مستندا به مواد 351 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی با این وصف رای صادره را تایید می نماید این رای در تاریخ 14/5/92 ابلاغ و خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. در تاریخ 3/6/1392 نسبت به آن اعتراض و تقاضای فرجام خواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می گردد مشروح مفاد لایحه فرجام خواهی به هنگام ملاحظه گزارش قرایت می گردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرایت گزارش آقای حیدری عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه دیوان عالی کشور
اعتراض فرجام خواه خانم ف.الف. با وکالت خانم ز.ک. نسبت به رای شماره 330-25/3/1392 صادره از شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان گیلان با توجه به مندرجات پرونده و رسیدگی های به عمل آمده وارد نیست اساس رای دادگاه بنا به جهات و دلایل منعکس در پرونده و ملاحظه سند ازدواج و نظریات کارشناسان مخالف قانون نمی باشد النهایه با توجه به ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 که رای دادگاه تجدیدنظر در زمان حاکمیت این قانون صادر گردیده اجرت المثل با نحله قابل جمع نیست با حذف این قسمت از رای فرجام خواسته مستندا به مواد 370 و377 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 ضمن رد اعتراض دادنامه فرجام خواسته نتیجتا ابرام و پرونده اعاده می گردد.
رییس شعبه 12 دیوان عالی کشور ـ مستشار
طیبی ـ حیدری

قاضی:
قدرت اله طیبی , حیدری

منبع
سامانه ملی آرای قضایی

مواد مرتبط با این رای

ماده 1133 - مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. تبصره - زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد 1119 1129 و 1130 این قانون از دادگاه تقاضای طلاق نماید.

مشاهده ماده 1133 قانون مدنی

ماده 351 - چنانچه دادگاه تجدیدنظر در رای بدوی غیر از اشتباهاتی از قبیل اعداد ارقام سهو قلم مشخصات طرفین و یا از قلم افتادگی در آن قسمت از خواسته که به اثبات رسیده اشکال دیگری ملاحظه نکند ضمن اصلاح رای آن را تایید خواهد کرد.

مشاهده ماده 351 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 358 - چنانچه دادگاه تجدیدنظر ادعای تجدیدنظرخواه را موجه تشخیص دهد رای دادگاه بدوی را نقض و رای مقتضی صادر می نماید. در غیر این صورت با رد درخواست و تایید رای پرونده را به دادگاه بدوی اعاده خواهد کرد.

مشاهده ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 370 - شعبه رسیدگی کننده پس از رسیدگی با نظر اکثریت اعضاء در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم می نماید. چنانچه رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن پرونده را به دادگاه صادر کننده اعاده می نماید و الا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.

مشاهده ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 377 - درصورت وجود یکی از موجبات نقض رای مورد تقاضای فرجام نقض می شود اگرچه فرجام خواه به آن جهت که مورد نقض قرار گرفته استناد نکرده باشد.

مشاهده ماده 377 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی

ماده 29ـ دادگاه ضمن رای خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج تکلیف جهیزیه مهریه و نفقه زوجه اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده (336) قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینه های حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ می کند. همچنین دادگاه باید با توجه به وابستگی عاطفی و مصلحت طفل ترتیب زمان و مکان ملاقات وی با پدر و مادر و سایر بستگان را تعیین کند. ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه است. طلاق درصورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیز ثبت می شود. در هرحال هرگاه زن بدون دریافت حقوق مذکور به ثبت طلاق رضایت دهد می تواند پس از ثبت طلاق برای دریافت این حقوق از طریق اجرای احکام دادگستری مطابق مقررات مربوط اقدام کند.

مشاهده ماده 29 قانون حمایت از خانواده

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM