نظریه مشورتی شماره 7/99/1836

نظریه مشورتی شماره 7/99/1836

مجموعه کامل نظریات مشورتی

نظریه مشورتی شماره 7/99/1836


شماره نظریه:
7/99/1836

شماره پرونده:
99-3/1-1836 ح

تاریخ نظریه:
1399/12/04

استعلام
نظر به این که وفق ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در صورتی که وثیقه گذار شخصی غیر از متهم یا محکوم باشد و علی رغم ابلاغ واقعی یا قانونی (در فرض تغییر نشانی عمدی جهت عدم امکان ابلاغ واقعی) حسب مورد متهم یا محکوم را در موعد مقرر در مرجع قضایی حاضر نکند و دستور ضبط وثیقه توسط دادستان صادر شود و مرحله ی فروش وثیقه و اخذ وجه الوثاقه وفق قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 فرا برسد اولا آیا برگزاری مزایده بدون کارشناسی وثیقه در فرض مال غیر منقول امکان پذیر است و نیز در صورتی که کارشناسی وثیقه جهت فروش اجباری باشد در جرایمی که شاکی خصوصی وجود ندارد و صرفا جنبه عمومی جرم مطرح است هزینه کارشناسی به چه نحوی باید تامین و پرداخت شود؟ ثانیا در فرض فراهم بودن مقدمات فروش وثیقه در صورتی که برای مال مورد وثیقه خریداری نباشد آیا تکرار مزایده تا زمانی که مال فروخته شود امکان پذیر است؟ ثالثا در صورتی که مال مورد وثیقه به هیچ نحوی فروخته نشود آیا می توان سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی را مکلف کرد که نسبت به فروش مال مورد وثیقه اقدام کند و مبلغ وجه الوثاقه و دیگر هزینه ها توسط مرجع قضایی کسر و مابقی مبلغ به وثیقه گذار عودت شود؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
1- وفق بخش اخیر ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 دستور دادستان مبنی بر ضبط وثیقه بدون صدور اجراییه در اجرای احکام کیفری و مطابق مقررات اجرای احکام مدنی اجرا می شود. مطابق مواد 73 110 128 137 و بند 7 ماده 138 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 مزایده و فروش مال مورد وثیقه پس از ارزیابی آن خواهد بود و بدون ارزیابی فروش و مزایده مال ممکن نیست. 2- با لحاظ ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره آن اجرای دستور دادستان مبنی بر اخذ وجه التزام وجه الکفاله و ضبط وثیقه باید مطابق مقررات مذکور در قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 صورت پذیرد و با توجه به مواد مرتبط در این قانون و به ویژه مواد 76 158 160 و 161 آن و نیز مستفاد از تبصره ماده 230 قانون صدرالذکر مسئولیت پرداخت هزینه های اجرای دستورهای فوق الذکر علی الاصول حسب مورد بر عهده محکوم علیه متهم کفیل و وثیقه گذار است که تخلف وی منتهی به صدور دستور اخذ وجه التزام وجه الکفاله یا ضبط وثیقه شده است و واحد اجرای احکام مربوط باید مطابق مقررات قانون اجرای احکام مدنی این هزینه ها را وصول کند. بدیهی است در صورت امتناع افراد یادشده (محکوم علیه متهم کفیل یا وثیقه گذار) قاضی اجرای احکام باید وفق قسمت اخیر ماده 161 قانون اخیرالذکر اقدام کند و در صورت تحقق شرایط قانونی اعمال تبصره ماده 230 قانون صدرالذکر نیز ضروری است. 3- اولا وفق مواد 131 و 132 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 امکان مزایده برای دو بار وجود دارد. ثانیا در فرضی که با انجام دوباره مزایده پلاک های ثبتی مورد وثیقه خریداری نداشته و امکان فروش آن ها ممکن نبوده است از پلاک های ثبتی رفع توقیف نمی شود؛ زیرا فروش این پلاک های ثبتی در راستای اجرای دستور قطعی مبنی بر ضبط وثیقه به لحاظ احراز تخلف وثیقه گذار انجام می شود و از شمول مقررات ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 خارج است و راهکاری که به نظر می رسد آن است که بر اساس نظریه کارشناس در خصوص قیمت واقعی پلاک های ثبتی مورد نظر با توجه به مبلغ و میزان وثیقه نسبت به قیمت کل این پلاک های ثبتی سهم مشاعی از کل آن ها ضبط و در صورت وجود مازاد تا مبلغ وثیقه به تملک دولت درآورده شود و مابقی همچنان در مالکیت وثیقه گذار باقی بماند و مراتب نیز به اداره ثبت و اسناد و املاک اعلام شود.

منبع
اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مواد مرتبط با این نظریه مشورتی

ماده 230 ـ متهمی که برای او قرار تامین صادر و خود ملتزم شده یا وثیقه گذاشته است در صورتی که حضورش لازم باشد احضار می شود و هرگاه ثابت شود بدون عذر موجه حاضر نشده است در صورت ابلاغ واقعی اخطاریه وجه التزام تعیین شده به دستور دادستان اخذ و یا از وثیقه سپرده شده معادل وجه قرار ضبط می شود. چنانچه متهم کفیل معرفی کرده یا شخص دیگری برای او وثیقه سپرده باشد به کفیل یا وثیقه گذار اخطار می شود که ظرف یک ماه متهم را تحویل دهد. در صورت ابلاغ واقعی اخطاریه و عدم تحویل متهم به دستور دادستان حسب مورد وجه الکفاله اخذ و یا از وثیقه معادل وجه قرار ضبط می شود. دستور دادستان پس از قطعیت بدون صدور اجرائیه در اجرای احکام کیفری و مطابق مقررات اجرای احکام مدنی اجراء می شود. تبصره ـ مبلغ مازاد بر وجه قرار وثیقه پس از کسر هزینه های ضروری مربوط به اجرای دستور به وثیقه‏ گذار مسترد می شود.

مشاهده ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 537 ـ اجرای دستورهای دادستان و آراء لازم الاجرای دادگاههای کیفری در مورد ضبط و مصادره اموال اخذ وجه التزام وجه الکفاله یا وثیقه و نیز جزای نقدی وصول دیه رد مال و یا ضرر و زیان ناشی از جرم برعهده معاونت اجرای احکام کیفری است. تبصره ـ چنانچه اجرای دستور یا رای در موارد فوق مستلزم توقیف و یا فروش اموال باشد انجام عملیات مذکور مطابق مقررات اجرای احکام مدنی است.

مشاهده ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری

ماده 138 ـ در آگهی فروش باید نکات ذیل تصریح شود: 1 ـ نام و نام خانوادگی صاحب ملک. 2 ـ محل وقوع ملک و توصیف اجمالی آن و تعیین این که ملک محل سکونت یا کسب و پیشه یا تجارت یا زراعت و غیره است. 3 ـ تعیین این که ملک ثبت شده است یا نه. 4 ـ تعیین این که ملک در اجاره است یا نه و اگر در اجاره است مدت و میزان اجاره. 5 ـ تصریح به این که ملک مشاع است یا مفروز و چه مقدار از آن فروخته می شود. 6 ـ تعیین حقوقی که اشخاص نسبت به آن ملک تحت هر عنوان دارند. 7 ـ قیمتی که مزایده از آن شروع می شود. 8 ـ ساعت و روز و محل مزایده.

مشاهده ماده 138 قانون اجرای احکام مدنی

ماده 131 ـ هر گاه مالی که مزایده از آن شروع می شود خریدار نداشته باشد محکوم له می تواند مال دیگری از محکوم علیه معرفی و تقاضای توقیف و مزایده آن را بنماید یا معادل طلب خود از اموال مورد مزایده به قیمتی که ارزیابی شده قبول کند یا تقاضای تجدید مزایده مال توقیف شده را بنماید و در صورت اخیر مال مورد مزایده به هر میزانی که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت و هزینه آگهی مجدد به عهده محکوم له می باشد. و هر گاه طلبکاران متعدد باشند رای اکثریت آنها از حیث مبلغ طلب برای تجدید آگهی مزایده مناط اعتبار است.

مشاهده ماده 131 قانون اجرای احکام مدنی

ماده 132 ـ هر گاه در دفعه دوم هم خریداری نباشد و محکوم له نیز مال مورد مزایده را به قیمتی که ارزیابی شده قبول ننماید آن مال به محکوم علیه مسترد خواهد شد.

مشاهده ماده 132 قانون اجرای احکام مدنی

مرجع خدمات حقوقی وکیلیک

VAKILIK.COM